Jeden malutki element garderoby. To wszystko, czego potrzeba, aby wywołać oburzenie, zakazy, a nawet aresztowania na całym świecie.
W trwającej dziesiątki lat wojnie między skromnością a wolnością bikini okazało się jednocześnie złoczyńcą i zwycięzcą. Papieże nazywali je grzesznym. Rządy ogłaszały je nielegalnym.
Ale kobiety nadal je nosiły — i każdym odważnym pojawieniem się zmieniały zasady.
Krawcy na plażach
Na początku XX wieku stroje kąpielowe były dalekie od tych eleganckich i stylowych modeli, które znamy dzisiaj. Wtedy były to nieporęczne ubrania z wełny, przeznaczone do ochrony przed słońcem. Nie chodziło o modę, ale o skromność.
Surowy dress code był powszechny na plażach w całych Stanach Zjednoczonych. Jak piszą Kathleen Morgan Drowne i Patrick Huber w swojej książce o popkulturze lat 20. XX wieku, w miejscach takich jak plaża Clarendon w Chicago zatrudniano nawet krawców, którzy na miejscu dopasowywali stroje kąpielowe, które uznano za zbyt odważne.
Podobne zasady pojawiły się w całym kraju — na przykład na Coney Island w 1915 roku zakazano noszenia skarpetek do pływania, jeśli odsłaniały one „dołki w kolanach”. W Waszyngtonie, w stanie Kolumbia, policja plażowa, jak wiadomo, pilnowała przestrzegania tych zasad z centymetrem w ręku.
Aresztowano za jednoczęściowy kostium kąpielowy?
Na początku XX wieku wszyscy starali się zakrywać. Zarówno mężczyźni, jak i kobiety musieli nosić kostiumy od szyi do kolan — bez wyjątków. A jeśli odsłonięta była skóra? Uważano to za skandaliczne.
Jednak zmiany były już na horyzoncie. W 1907 roku australijska pływaczka Annette Kellerman jako jedna z pierwszych rzuciła wyzwanie tym normom, zakładając zamiast przyjętych wówczas spodni jednoczęściowy kostium odsłaniający ręce, nogi i szyję.
Nazywana „australijską syreną” ze względu na swoje wybitne umiejętności pływackie, Kellerman spędziła większość swojego życia, rzucając wyzwanie normom społecznym i redefiniując ideały.
Według samej Kellerman, została aresztowana przez policję za swój „nieprzyzwoity” strój, chociaż nie ma oficjalnych doniesień potwierdzających ten fakt. Niemniej jednak w tamtym czasie wywołało to skandal – kobieta pływała w takim stroju. Incydent trafił na pierwsze strony gazet i wywołał ruch społeczny.
Odważny wybór Kellerman na rzecz kostiumu kąpielowego przyciągnął uwagę opinii publicznej i wkrótce jej jednoczęściowe kostiumy stały się popularnym trendem.
Popyt wzrósł tak bardzo, że ostatecznie uruchomiła własną linię kostiumów kąpielowych, a „Annet Kellerman”, jak zaczęto je nazywać, stały się pierwszym krokiem w ewolucji współczesnych kostiumów kąpielowych dla kobiet.
Szalone lata 20.: nowa fala mody
W latach 20. styl flapper zaczął zyskiwać na popularności nie tylko w strojach wieczorowych, ale także na plaży.
Wszystko zaczęło się od tego, że grupa buntowników z Kalifornii zbuntowała się przeciwko tradycjom. Znane jako „dziewczyny w spódnicach”, ich rewolucyjny cel był prosty: stroje kąpielowe, w których kobiety naprawdę mogłyby pływać.
W ten sposób stroje kąpielowe zaczęły się zmieniać, stając się bardziej praktyczne i dopasowane. „Spódniczki dla dziewczynek” symbolizowały ogólnokrajową zmianę, która była związana nie tylko z modą, ale także z funkcjonalnością i swobodą ruchów.
Chociaż według dzisiejszych standardów nadal pozostawały skromne, kobiety stopniowo pokazywały więcej ciała, a stroje kąpielowe zostały stworzone z myślą o swobodzie ruchów. Jednak prawdziwa rewolucja miała dopiero nadejść.
Bikini: kontrowersyjny krok naprzód
Nadszedł rok 1946, a wraz z nim narodziny bikini. Wynaleziony przez francuskiego inżyniera Louisa Réara, ten dwuczęściowy kostium kąpielowy odsłaniał pępek i eksponował więcej ciała, niż ktokolwiek uważał za stosowne w miejscach publicznych.
Zaledwie kilka dni przed pojawieniem się bikini w 1946 roku Stany Zjednoczone przeprowadziły pierwsze w czasie pokoju testy nuklearne na atolu Bikini, co przyciągnęło uwagę całego świata.
Chociaż projektant Louis Réard nigdy nie wyjaśnił, dlaczego nazwał kostium kąpielowy „bikini”, wielu uważa, że była to aluzja do wybuchowego efektu, jaki, jak miał nadzieję, wywoła — zarówno pod względem komercyjnym, jak i kulturowym — podobnie jak sama bomba. Inni sugerują, że nazwa ta przywodzi na myśl egzotyczny urok Pacyfiku lub porównują szok wywołany przez odważny kostium kąpielowy do potęgi wybuchu atomowego.
Reakcja w Stanach Zjednoczonych była szybka: na wielu plażach zakazano noszenia bikini, co zostało odebrane jako jawny bunt. W Europie sytuacja nie była dużo łatwiejsza. W 1949 roku Francja zakazała noszenia bikini na swoich plażach, a w Niemczech były one zakazane na basenach publicznych aż do lat 70. W tym samym czasie niektóre grupy komunistyczne potępiały bikini jako oznakę kapitalistycznej dekadencji i moralnego upadku.
Papież Pius XII ogłosił bikini grzechem, a kilka krajów, w tym Belgia, Włochy, Portugalia i Hiszpania, wprowadziło ogólnokrajowe zakazy dotyczące strojów kąpielowych.