– Zina, twoi wnukowie zniszczyli wszystkie moje krzewy jagód! – wyrwało się z ust Antoniny. – I ty w ogóle się nie dziwisz?
– No i co z tego? To przecież dzieci. – odpowiedziała Zina z lekkim uśmiechem.
– Jak to co? One zniszczyły cały mój plon! – wybuchnęła Antonina.
Każdego poranka Antonina Kwiatkowska z filiżanką herbaty w dłoni obchodziła swoją działkę, sprawdzając grządki i podziwiając owocowe drzewa.
Ich wspólny ogród z mężem, Piotrem Kwiatkowskim, miał piętnaście arów. Połowę zajmowały warzywa: ziemniaki, marchew, kapusta. Drugą połowę stanowił sad: jabłonie, grusze, krzewy jagód.
Szczególnie dumna była z własnych krzewów jagód. Pięć lat temu posadziła pierwsze sadzonki i teraz oczekiwała pierwszego naprawdę obfitego plonu.
Obok rosły krzewy malin, które co roku cieszyły dużymi, słodkimi owocami. Wzdłuż ogrodzenia rozpościerała się winorośl uginająca się pod ciężarem gron.
– Piotrek, spójrz, jakie jagody pięknie dojrzewają! – wołała do męża.
– Pięknie – przytakiwał.
Latem przyjeżdżali wnukowie: Szymon, dwunastoletni, i Lena, dziesięcioletnia. Dzieci pomagały w ogrodzie, zbierały owoce, kąpały się w rzecze. Antonina nie mogła się nimi nacieszyć.
Po sąsiedzku mieszkała Zinaida Pawłowska. Jej działka była niewielka – sześć arów, bez warzyw, tylko kwiatowe rabaty i mały domek.
Latem odwiedzało ją pięcioro wnuków w wieku od czterech do czternastu lat. Rodzice pracowali w mieście, a babcia spędzała z nimi całe lato.
Dzieci zaprzyjaźniły się i biegały między obydwoma działkami. Antonina nie miała nic przeciwko, wręcz cieszyła ją radość i śmiech dzieci.
– Ciociu Tonio, możemy się u was pobawić? – pytali sąsiedzi.
– Oczywiście, moi drodzy. Tylko uważajcie na grządki – odpowiadała.
Pewnego ranka Antonina natknęła się na dziwny widok. Niektóre krzewy jagód były niemal puste. Zamiast dojrzałych, granatowych owoców wisiały tylko zielone, niedojrzałe.
– Piotrek, chodź tu! – zawołała.
– Co się stało?
– Spójrz na jagody. Gdzie są owoce?
Mąż podszedł bliżej, przyglądając się krzewom.
– To dziwne. Wczoraj jeszcze były pełne.
– Może ptaki je podjadały?
– Ptaki zjadają pojedyncze owoce, a tu wszystko jest nagie. Wygląda, jakby ktoś specjalnie zebrał wszystkie.
Antonina poszła sprawdzić inne krzewy. Maliny też były niemal puste. Nawet niedojrzałe owoce zostały zerwane.
– Piotrek, i maliny też ktoś zniszczył! – zawołała.
– Niemożliwe! – odpowiedział z niedowierzaniem.
Fakt pozostał faktem. Krzewy, które wczoraj były pełne owoców, dzisiaj były puste.
Wieczorem Antonina postanowiła obserwować. Usiadła na ławce z książką, lecz co chwilę spoglądała w stronę sadu.
Po godzinie zobaczyła, jak przez dziurę w ogrodzeniu przechodzą wnukowie sąsiadki. Wszyscy pięcioro ruszyli prosto do krzewów jagód.
– Zobaczcie, jakie piękne! – cieszyła się najmłodsza.
– Zbierajmy wszystko – zaproponował najstarszy.
Dzieci metodycznie obrywały owoce, jedząc je po drodze, wypychając kieszenie, wkładając do znalezionego worka.
– Co wy tutaj robicie? – wyszła z ukrycia Antonina.
Dzieci zamarły z przerażenia, starsi próbowali ukryć worek za plecami.
– Tylko trochę spróbowaliśmy – tłumaczył trzynastoletni Michał.
– Trochę? Zebraliście wszystkie krzewy!
– Ciociu Tonio, możemy jeszcze? – zapytała czteroletnia Kasia. – Są takie pyszne!
– Nie, to nasze jagody. Sami je pielęgnowaliśmy – stanowczo odparła Antonina.
Dzieci smutno powędrowały do dziury w płocie. Antonina obserwowała je wzrokiem, po czym ruszyła do sąsiadki. Zinaida siedziała na ganku.
– Zina, musimy porozmawiać.
– Mów.
– Twoi wnukowie zniszczyli wszystkie moje krzewy jagód!
Sąsiadka nawet się nie zdziwiła.
– No i co z tego? Przecież to dzieci.
– Jak to co? Zniszczyli cały mój plon!
– Tonio, po co się denerwujesz. To tylko jagody – machnęła ręką Zina.
Antonina była osłupiała:
– Tylko jagody? Przez pięć lat je pielęgnowałam! Każdy krzaczek podlewałam, nawoziłam!
– Wyrośniesz nowe. Po co się tak martwić – odparła Zina.
– Chociaż przeprosisz? – zapytała Antonina.
– Za co? Dzieci to dzieci. Co z nimi zrobić? – odpowiedziała obojętnie.
Rozmowa ugrzęzła w martwym punkcie. Zinaida nie uważała postępowania wnuków za nic złego.
Następnego dnia Antonina odkryła, że zniknęły także grona winogron. Te, które miały dojrzeć pod koniec sierpnia.
– Zina! – zawołała przez ogrodzenie.
– Co teraz?
– Twoi wnukowie zerwali teraz winogrona!
– No i co? Pewnie były kwaśne.
– Oczywiście, że były kwaśne! Zielone! Prawie wszystkie grona zostały zerwane!
– No, spróbowali i odłożyli. Dzieci są ciekawe – odparła Zina.
Antonina poczuła, jak w środku gotuje się gniew:
– Zina, twoje dzieci niszczą mój cały sad!
– Nie przesadzaj! Masz duży i bogaty ogród – odpowiedziała sąsiadka.
– Co ma wspólnego bogactwo? Te rośliny pielęgnowałam przez lata! – krzyknęła Antonina.
– No to pielęgnuj dalej – rzuciła Zina i weszła do domu, trzaskając drzwiami.
Wieczorem Antonina opowiedziała mężowi o rozmowie.
– Wyobraź sobie, nawet się nie przeprosiła! – powiedziała.
– No, cóż chciałaś? – wzruszył ramionami Piotr. – Lepiej machnąć ręką, niż uczyć dzieci dyscypliny.
– Ale to kradzież! – jęknęła Antonina.
– Tonio, nie denerwuj się. Dzieci nie rozumieją – uspokajał mąż.
– Najstarszy ma już trzynaście lat! Powinien wiedzieć, że nie można brać cudzych rzeczy! – burknęła Antonina.
Mąż westchnął. Nie chciał się kłócić z sąsiadką o owoce.
Kilka dni później zniknęła też porzeczka.
– Koniec, nie zniosę tego! – oznajmiła stanowczo Antonina.
Znowu poszła do Ziny. Zinaida podlewała kwiaty.
– Teraz porzeczkę też zjedli!
– Jaką porzeczkę?
– Moją! Twoi wnukowie znowu przeszli przez płot!
– Tonio, uspokój się. To tylko trochę owoców. Nie dramatyzuj – próbowała Zina.
– Nie trochę, wszystko zerwali! Mój cały plon przepadł!
– Dlaczego atakujesz dzieci? Sama jesteś winna!
Antonina nie mogła uwierzyć w uszy:
– Jak to moja wina?
– A kto pozwolił im biegać po twojej działce? Teraz przywykli, że wszystko wolno – odpowiedziała Zina.
– Ja chciałam dobrze! – broniła się Antonina.
– No to masz efekt swoich dobrych intencji – rzekła Zina, stawiając konewkę i kierując się do domu. – A jeśli nie chcesz, żeby brali, zrób płot wyższy. Dziury wszędzie, każdy może wejść.
– Zina, ale przecież trzeba dzieci uczyć, że cudze rzeczy nie wolno brać!
– Trzeba. Ale i tak nie zrozumieją – odparła Zina.
Antonina wróciła do domu w rozgoryczeniu, siadła na ławce i zapłakała. Przez tyle lat pielęgnowała sad, czekała na plony, a teraz wszystko przepadło.
– Tonio, nie płacz. W przyszłym roku będą nowe owoce – próbował pocieszać Piotr.
– Nie chodzi o owoce! – odpowiedziała Antonina. – Ważne, że sąsiadka nawet nie chce przeprosić! Zuchwała do granic możliwości!
– A co z nią zrobić? – wzruszył ramionami Piotr.
Zina rzeczywiście miała opinię trudnej sąsiadki, ale dotychczas wszystko między nimi układało się poprawnie.
– Piotrek, zróbmy wyższy płot – zaproponowała Antonina.
– Można, ale będzie drogo – odparł mąż.
– Co zrobić? – westchnęła Antonina. – Inaczej zniszczą cały ogród.
Następnego dnia rozpoczęto budowę nowego płotu. Piotr przywiózł deski, siatkę, słupki. Pracował od rana do wieczora.
Zina obserwowała prace ze swojego podwórka, komentując złośliwie:
– No i pazerność! Odgrodzili się od dzieci płotem!
Antonina milczała, tylko mocniej zaciskała usta.
Wnuki sąsiadki również kręciły się przy płocie, szukając nowych dziur. Piotr zamykał wszystkie szczeliny.
– Ciociu Tonio, dlaczego postawiliście płot? – zapytała mała Kasia.
– Aby chronić owoce – odpowiedziała Antonina.
– A możemy się przychodzić bawić?
– Nie, już nie wolno.
Płot pomógł, ale relacje z sąsiadką zostały całkowicie zepsute. Zina odwracała się przy spotkaniach, dzieci już nie przychodziły.
– Chciwula! – krzyczeli przez płot. – Babcia-chciwula!
Antonina starała się ignorować, ale serce bolało. Wcześniej podwórko wypełniał śmiech dzieci, teraz panowała cisza.
Tymczasem Zinaida opowiadała innym działkowiczom swoją wersję wydarzeń:
– Wyobraźcie sobie, jakie chciwe! Dzieciom nie pozwalają zjeść owocu! Postawili wysoki płot!
– A ile zjedli? – pytali sąsiedzi.
– Tylko garść! – odpowiedziała. – A mówi tak, jakby ukradli miliony!
Wersja Zinaidy wydawała się korzystniejsza. Kto uwierzy, że dzieci mogą zjeść cały plon z krzewów?
Stopniowo w osiedlu powstała opinia, że Antonina jest chciwa i nieprzyjemna, a Zina dobra, samotnie wychowująca pięcioro wnuków.
Pod koniec lata sytuacja tylko się pogorszyła. Dzieci sąsiadki, nie mając dostępu do sadu, zaczęły mścić się inaczej.
Piłka przerzucana przez płot, śmieci rozsypane po ogródku. Pewnego ranka Antonina odkryła, że ktoś rozrzucił niedopałki i papiery po warzywniku.
– Zina, wpadnij na rozum swoim wnukom!
– Co zrobili?
– Śmieci na ogród rzucili!
– Skąd wiesz, że to oni? Może wiatr przyniósł…
Dzieci dalej psociły. Woda ze węża przez płot, kamień w okno.
Antonina zrozumiała, że babcia ich nie tylko nie powstrzymuje, ale wręcz zachęca.
– Może, Piotrek, zgłosić to na policję?
– Tonio, daj spokój! – odparł. – Nie warto psuć ludziom nerwów przez dziecięce wybryki.
Ale one psocą!
– Poczekajmy. Lato wkrótce się skończy, wyjadą – powiedział Piotr.
I rzeczywiście, pod koniec sierpnia hałaśliwa kompania wróciła do miasta.
Antonina siedziała wieczorem na ławce w ciszy, myśląc o przyszłym lecie. Pewnie Zina znowu przywiezie pięcioro wnuków. A co wtedy?
Znów napięte relacje przez płot, znów kamienie w ogród, znów obelgi? Dzieci teraz uważają ją za złą, chciwą babkę, a ich babcia nie zamierza ich przekonywać.
Sad przestał być miejscem radości i wypoczynku, stał się twierdzą, w której trzeba było chronić nie tylko owoce, ale i własny spokój.
– Zina, twoi wnukowie zniszczyli wszystkie moje krzewy jagód! – powtórzyła w myślach Antonina, czując wciąż żal i gniew.
