Sierpniowe słońce tak mocno rozgrzało chodniki, że nad asfaltem drżało powietrze. Anna stała w przedpokoju z dwiema torbami zakupów i słuchała głosu Piotra dochodzącego z salonu — przeciągłego, chłodnego i obojętnego, jakby mówił o czymś zupełnie bez znaczenia.
— Znowu kupiłaś ten najtańszy olej? Ile razy mam ci tłumaczyć, że masz brać porządny? Chociaż czego ja się spodziewam. Ty nigdy nie miałaś gustu, ani do jedzenia, ani do czegokolwiek innego.
Anna odstawiła torby na szafkę. Powoli, ostrożnie, żeby nic się nie przewróciło. Ten ton znała aż za dobrze. Po dwunastu latach małżeństwa stał się częścią codzienności, jak buczenie lodówki albo skrzypnięcie deski w podłodze.
— Piotr, kupiłam też kurczaka i warzywa. Pomyślałam, że zrobię pieczoną paprykę, tak jak lubisz.
— Tak jak ja lubię? Przez tyle lat ani razu nie zapamiętałaś, jak lubię. Kroisz tę paprykę, jakbyś rąbała szczapy. A w ogóle spójrz na siebie. Znowu ta rozciągnięta bluza. Naprawdę już zupełnie przestało ci zależeć, jak wyglądasz? Potem ja mam się za ciebie wstydzić.
Anna spuściła wzrok. Wiedziała, jak działa ten mechanizm. Jeśli nic nie odpowie, Piotr w końcu się wygada i ucichnie. Jeśli spróbuje się bronić, usłyszy całą listę swoich win, wad i rzeczy, które robi „nie tak”. Tę matematykę poniżania znała na pamięć.
— Jestem po prostu zmęczona. Zuzia cały dzień uczyła się do sprawdzianów, pomagałam jej.
— No właśnie. Ty jesteś ciągle zmęczona. Tylko czym? Siedzisz w domu i niczego konkretnego nie robisz. Inne kobiety potrafią i o siebie zadbać, i wszystko ogarnąć. A ty? Ty jesteś funkcją. Obsługą domu. I nawet wynajęta pomoc zrobiłaby to lepiej.
Nie podniósł głosu. Nie brzmiał nawet na rozgniewanego. Powiedział to spokojnie, niemal rzeczowo, jakby podawał temperaturę za oknem albo cenę paliwa. I właśnie ta zwyczajność zabolała bardziej niż krzyk.
— Piotr, proszę. Nie przy Zuzi.
— A co Zuzia? Ma czternaście lat, wszystko widzi. Nie jest dzieckiem. Widzi, że jej matka zrobiła się cieniem. Nikt cię tu nie trzyma, Anka. Nikt.
Nie słyszała tych słów po raz pierwszy. Kiedyś cięły jak nóż. Później paliły. Z czasem zmieniły się w tępy, stały ból, z którym nauczyła się chodzić. Tego dnia jednak coś pękło inaczej niż zwykle.
Anna spojrzała na zakupy, na własne dłonie, na wydeptaną wycieraczkę przy drzwiach. Potem zdjęła z wieszaka płaszcz — absurdalny w tak upalny sierpniowy dzień — i zarzuciła go na ramiona.
— Dokąd ty idziesz? Halo, mówię do ciebie!
— Słyszę cię, Piotr. Słucham cię od dwunastu lat.
Wyszła bez trzaskania drzwiami. Bez krzyku. Bez łez. Nacisnęła klamkę i po prostu weszła w rozpalone powietrze.
Piotr nawet nie wstał z kanapy.
Apteka znajdowała się dwie przecznice dalej. Anna weszła tam niemal odruchowo. Nagle nogi zrobiły jej się miękkie, a w głowie zakręciło się tak mocno, jakby ktoś wyjął z niej wszystkie podpory. Zatrzymała się przy półce z witaminami i zacisnęła palce na szklanym blacie.
— Dobrze się pani czuje?
Za ladą stała niewysoka kobieta po pięćdziesiątce, z krótkimi włosami i uważnym spojrzeniem. Już podawała Annie kubek wody. Anna wypiła kilka łyków i poczuła chłód przesuwający się po gardle.
— Dziękuję. Chyba źle zniosłam ten upał.
— Proszę usiąść. Może ciśnienie? Mamy ciśnieniomierz.
— Nie, dziękuję. To nie ciśnienie. To… coś innego.
Farmaceutka przyglądała jej się przez chwilę. Bez litości, bez nachalnej ciekawości, ale z takim spokojnym zrozumieniem, że Annie momentalnie zaszkliły się oczy. Na identyfikatorze kobiety widniało imię „Elżbieta”, choć litery rozpływały się Annie przed wzrokiem.
— Wie pani, nie jestem psychologiem — odezwała się cicho Elżbieta. — Ale widzę, że weszła pani tutaj nie tylko przez temperaturę. Czasem odejście jest jedynym sposobem, żeby uratować samą siebie. To nie tchórzostwo. To decyzja.
Anna podniosła głowę. Obca kobieta powiedziała to tak zwyczajnie, jakby przypominała coś oczywistego. I właśnie dlatego te słowa trafiły w nią z całą siłą.
— Naprawdę można tak po prostu wyjść i nie wrócić?
— Pani już wyszła. Skoro jest pani tutaj, to znaczy, że nogi zrozumiały wcześniej niż głowa. Teraz głowa musi je tylko dogonić.
Anna dopiła wodę, podziękowała i wróciła na ulicę. Na chodniku wyjęła telefon. Przewinęła listę kontaktów do litery „A”.
Agnieszka.
Nie rozmawiały od półtora roku. Od tamtych urodzin, kiedy Piotr przy wszystkich wyśmiał jej przyjaciółkę tak ordynarnie, że Annie było potem tak wstyd, iż nie potrafiła nawet zadzwonić.
— Halo?
— Aga, to ja, Anna. Wiem, że długo się nie odzywałam. Potrzebuję pomocy.
— Pamiętasz adres?
— Pamiętam.
— To przyjeżdżaj. Drzwi będą otwarte.
Ani jednego zbędnego pytania. Żadnego „co się stało?”. Agnieszka od zawsze umiała usłyszeć w czyimś głosie to, czego nie trzeba było już tłumaczyć.
Anna zamówiła taksówkę i podała adres, który wciąż znała na pamięć, choć od prawie dwóch lat nie była w tamtym mieszkaniu.