– Cześć, Jegor, już odebrałeś Wasilisę z przedszkola? – zapytała, jakby jej serce gotowe było wystrzelić z piersi.
– Ja? Nie. Po co miałbym? – krzyknął mąż, jakby odpowiadał na pytanie, które nie należało do niego.
– To kto, Jegor? Rano mówiłam, że się spóźnię – projekt do piątku, nie mogę dowieźć wszystkich.
– A ja czekałem na malarza, jeszcze nie przyszedł… Ty mówiłaś, że się spóźnisz, a nie że mam wziąć syna.
– Nie zrozumiałeś mnie – rzuciła Wasilisa, odkładając słuchawkę.
W ogromnym, panoramicznym oknie biura migotały światła wieczornej Moskwy: jedne jaśniały, inne gasły. Wasilisa wplotła palce w włosy, potrząsnęła głową i głośno westchnęła. Zegar pokazywał za pięć minut siódmą. Po raz piąty w miesiącu rodzice nie zdążyli odebrać dziecka przed zamknięciem przedszkola.
– Dobry wieczór, Siergieju Matwejewiczu – wybrała znajomy numer. – Tak, korki w drodze, ale cisza po drugiej stronie.
– Spokojnie, już biorę Artioma – odpowiedział na tym końcu.
Siergiej Matwejewicz był dalszym krewnym Wasilisy, mieszkał w kawalerce pod oknami przedszkola. Rok wcześniej, gdy jej syn dostał miejsce w odległym przedszkolu, przypomniała sobie o emerycie, który pięć lat pracował w tej placówce. Chętnie zgodził się pomagać, i teraz Artiom chodził do przedszkola blisko domu. Pierwszy raz Wasilisa naprawdę się spóźniła, utkwiwszy w korku, i znów poprosiła o pomoc.
Siergiej, który dawno nie odwiedzał ukochanego przedszkola, cieszył się z możliwości spędzenia czasu z dziećmi, zwłaszcza z Artiomem. Chłopiec był spokojny, uśmiechnięty, a starszy człowiek doceniał ich wspólne chwile.
Skrzypnęła furtka, witając gościa. Starszy mężczyzna pośpiesznie otworzył drzwi, a zapach domowej kuchni objął go od razu. W małym hallu przy stoliku siedział strażnik, przed nim komputer.
– Matwejewicz, cześć. Furtka cię już zauważyła – powiedział Giennadij. – Znowu spóźniłeś się.
– Nie gniewaj się, Gien – mruknął Siergiej.
Nie spuszczał wzroku z Artioma, siedzącego na malutkiej kanapce i patrzącego na zegar.
– Jeden but znalazłem, drugiego szukam. Rękawiczki schną na grzejniku – żartował Siergiej.
– Wychodź wcześniej, przygotuj wszystko z wyprzedzeniem, malec czeka – podpuszczał strażnik.
– Cześć, dziadku Sierioża – uśmiechnął się chłopiec.
– Witaj, Artiomku – pogłaskał po głowie. – Załóż czapkę, idziemy, rękawiczki już są.
Siergiej wziął chłopca za rękę. Ciepła dłoń syna ogrzała go, przypominając, jak długo czekał bezczynnie.
– Strażnik cię wcześniej puścił? – spytał.
– Wychowawczyni do dentysty, ja już gotowy do wyjścia – odparł Artiom.
– Co dziś ciekawego? – zapytał starszy.
– Lepiliśmy bałwana z plasteliny – zaśmiał się chłopiec. – Nie rozumiem, dlaczego nie Mikołaj, przecież temat Nowy Rok?
– Rozwija motorykę, śmiał się Siergiej.
– Mama znowu się spóźniła – powiedział smutno Artiom.
– Utknęła w korku, zaraz będzie – uspokoił go Siergiej.
Chłopiec, uspokojony, mocniej ścisnął rękę staruszka. Czasem czekali na rodziców na placu zabaw, częściej wchodzili do mieszkania, gdzie chłopiec fascynował się przedmiotami, które można było dotknąć, w przeciwieństwie do domu, gdzie wszystko było cenne i niedostępne. Z biura do przedszkola jechali trzydzieści–czterdzieści minut, a wieczorami zawsze stały korki, więc Wasilisa często przybywała dopiero o osiemnastej.
– Tak mi przykro, Siergieju Matwejewiczu – powiedziała, ubierając syna.
– Nic się nie stało, napijemy się herbaty, pobawimy – odpowiedział emeryt.
Wasilisa nerwowo poprawiała chłopca, który choć dyszał, znosił to cierpliwie. W domu chłopiec już stał w korytarzu, a męża wciąż nie było.
– Głodny? – spytała.
– Nie, jadłem w przedszkolu i piłem herbatę u dziadka – odparł Artiom.
– On ci nie jest dziadkiem! – rzuciła, lekko zirytowana. – Masz dziadka Saszę i Wovę, ale oni daleko.
– Gdzie oni? Dlaczego daleko i nie przyjeżdżają? – zapytał chłopiec, nie wiedząc, że matka zaraz wybuchnie od pytań.
Artiom zakrył uszy, gdy matka krzyczała, potem poszedł do swojego pokoju.
Kiedy Jegor wrócił do domu, całe niezadowolenie wypłynęło na wierzch.
– Nie krzycz tak. Słyszę wszystko, nawet o siódmej rano. Jeśli cię brak, możesz pracować w domu – próbował uspokoić.
– Może zrezygnujesz i zostaniesz w domu? – podpuszczał.
– Jeden miesiąc klientów wystarczy, zarobimy, potem będziemy żyli z makaronu – odpowiedział, planując przetrwanie.
Rozmowa się zaostrzała. Artiom wszedł do kuchni, czując się zbędny, i wrócił do pokoju.
– Chcesz, żebym przejął pracę w domu i rzucił warsztat? – spytał Jegor.
– Może tak – mruknął. – Ale to mój projekt, moje marzenie.
Wieczorem Jegor, zmęczony, wyszedł do salonu, gdzie chłopiec pokazywał samochodzik.
– Tato, patrz, jak się kręci – powiedział Artiom.
– Tak – odpowiedział Jegor, nie odrywając się od telefonu.
Następnego dnia Wasilisa wróciła z pracy zbyt późno. Jegor już był w domu, wychylił się z drzwi, ale w kuchni coś syczało i schował się.
– Nakarmiłaś Artioma? Śpi? – spytał, z łzami w oczach.
– Miałaś go odebrać – odpowiedział Jegor.
Wasilisa napięła się, uśmiechając.
– Żartujesz? Gdzie on jest? – zapytała.
– Artioma nie ma w domu – powiedział Jegor, wyraźnie zaniepokojony.
W telefonie do Siergieja Matwejewicza usłyszała:
– Już idę, trzymaj go, śpi.
Wasilisa rzuciła się po schodach na trzeci piętro, gdzie Siergiej czekał z dzieckiem.
– Dziękuję ogromnie, Siergieju Matwejewiczu – zapłakała. – Tylko uprzedzajcie wcześniej, bo strażnik już do mnie dzwoni.
Droga do domu minęła w milczeniu. Czasem zatrzymywała się, jakby chciała coś powiedzieć synowi, lecz od razu łapała go za rękę i szła dalej.
– Będę mieszkać u Siergieja, a wy odbierzecie mnie w weekendy – wyszeptała.
– Co ty mówisz, synku? Kochamy cię.
– Jeśli kochacie, dlaczego nie odbieracie na czas? Wstyd mi przed wychowawcą, a strażnik to mój przyjaciel.
– Obiecuję, więcej się nie spóźnię. Jutro oddaję projekt, nie będzie opóźnień.
– Naprawdę? – spytał Artiom.
– Naprawdę – przytaknął Jegor.
W piątek Wasilisa rzeczywiście oddała projekt i nawet wcześniej odebrała syna. Wszyscy odetchnęli z ulgą. Noworoczny zgiełk otulił rodzinę, spędzali razem więcej czasu. Dni te wydawały się najszczęśliwsze: Artiom śmiał się, tata przytulał mamę, całował ją, a potem podnosił chłopca w górę i rzucał w powietrze. Było wesoło, za wesoło.
Ale przyszły dni powszednie, rodzice wrócili do pracy, a Artiom do przedszkola.
– W środę muszę wyjechać do innego miasta, wracam w piątek, weekend w domu – powiedział Jegor przy kolacji.
– W tym tygodniu? – zapytała żona.
– Nie, w przyszłym. Dziś, w środę – poprawił.
– Naprawdę? – rzuciła, podnosząc widelec, ale przerwała. – Poczekaj, mam wyjazd służbowy na tydzień od poniedziałku.
– Nie odmawiaj, jadę po samochód, nie mogę przełożyć podróży.
– Bilety kupione, nikt się nie spotka.
– Zadzwoń do mamy, niech przyjdzie, będzie z Artiomkiem.
– Moja tu nie ma nic do rzeczy, dzwoń do swojej – odpowiedział Jegor.
– Moja pracuje, nie dostanie wolnego, jest terapeutką – sprzeciwiła się Wasilisa.
Jegor odrzucił widelec i wstał.
– Gdzie byłaś z wyjazdem służbowym? – spytała, nie kryjąc gniewu.
Następnego dnia, odbierając syna z przedszkola, Wasilisa zajrzała do Siergieja.
– Sytuacja bez wyjścia – powiedziała.
– Rozumiem, nie ma problemu – odpowiedział emeryt.
– Kupię zakupy w niedzielę albo zostawię pieniądze – zaproponowała.
– Nie potrzebne, do „Łastoczki” nie wystarczy, może pomożesz? – spytał Siergiej.
– Oczywiście, pomogę – przytaknęła.
Artiom uśmiechnął się tajemniczo, a Siergiej puścił mu oczko, jakby już wiedzieli, czym się zajmą. Z szafy wyciągnęli zakurzoną skrzynkę pełną starych, lecz drogich sercu rzeczy, które mieli uporządkować.
Minął miesiąc, a Siergiej przypomniał, że Wasilisa obiecała pomóc przy remoncie „Łastoczki”.
– Oczywiście, Jegor zadzwoni, gdy będzie wolna – zapewniała.
Lecz luty i marzec już nie czekały. Siergiej mógłby naprawić samochód sam, gdyby nie ból pleców, a bez pomocy było trudno. W jego garażu brakowało miejsca, stary pojazd nadal wymagał opieki, więc cierpliwie czekał.
Na początku kwietnia, gdy Siergiej znów odebrał Artioma, podszedł ojciec.
– Pamiętam, masz znów natłok w pracy – powiedział.
– Nie śpieszę się, zdążę przed sezonem działkowym – odpowiedział Siergiej. W maju zwykle przewoził sadzonki.
– Damy radę – przytaknął Jegor.
Wiosna się opóźniała, utknęła na południu, nie spiesząc się na Ural. Siergiej, nie czekając na Jegora, wynajął auto i przetransportował wszystko, w tym sadzonki, na działkę. Świeże powietrze lubił bardziej niż duszne miasto. Od maja do września, gdy pogoda pozwalała, emeryt wypoczywał na działce, zajmował się uprawami i zbiorami, a przede wszystkim ładował baterie na nadchodzący okres jesienno-zimowy.
Ostatni wiosenny dzień przyniósł deszcz. Chwilami mżyło, czasem padało gęstą ścianą, tworząc ogromne kałuże na ulicach i chodnikach. Korki zablokowały główne i objazdowe drogi.
Wasilisa spojrzała na zegarek, potem przez okno. Wyszła z pracy na czas, wsiadła do minibusa, lecz po godzinie przejechała tylko połowę trasy.
– Siergieju Matwejewiczu, dzień dobry. Utknęłam, mogłby pan odebrać Artioma? – zadzwoniła.
– Dobry wieczór, Aniu. Jestem na działce, dziś nie mogę pomóc, auto nie działa – odpowiedział.
– Rozumiem, dziękuję. Jeśli chcecie, przywieźcie Artioma do siebie, będziemy wdzięczni – powiedziała, odkładając telefon.
Samochody stały w wodzie, a ona, nie czekając na windę, ruszyła pieszo do przedszkola.
Siergiej odsłonił firankę, patrząc w dół: asfalt zamienił się w lustro, zaledwie niewielkie wysepki wystawały ponad wodę. Dorośli spieszyli, dzieci powoli stawiały kroki w głębsze miejsca.
Starszy mężczyzna trzymał się przy oknie, dopóki nie pojawiła się Wasilisa. Teraz jego zachowanie wydawało się dziecinne, lecz w razie potrzeby postąpiłby tak samo.
– „Nie osiągniesz nic w sądzie!” – śmiał się były mąż. Ale gdy do sali wszedł adwokat żony, zapanowała cisza, a mężczyzna zaczął płakać.
