Każdej nocy jedynym stworzeniem, które trwało przy mnie bez słowa, była stara suczka mojej babci, Figa. Wtedy jeszcze nie rozumiałam, że ta spokojna, wierna towarzyszka nosi przy sobie coś znacznie ważniejszego niż wspomnienie kobiety, którą obie straciłyśmy.
Kilka dni później natrafiłam na tajemnicę ukrytą przez babcię w miejscu tak niepozornym, że żaden z naszych krewnych nawet nie pomyślałby, by właśnie tam jej szukać.
Naszą rodzinę łączyły tylko dwie rzeczy
W mojej rodzinie istniały właściwie tylko dwa powody, dla których wszyscy potrafili zebrać się pod jednym dachem: śmierć albo pieniądze.
Tamtego dnia pojawiły się oba.
Stałam na cmentarzu i w milczeniu patrzyłam, jak trumna babci powoli znika w wykopanym grobie. Zaciskałam palce na smyczy Figi. Suczka uparcie ciągnęła do przodu, jakby za wszelką cenę chciała jeszcze raz pójść za swoją ukochaną panią.
Figa przez wiele lat była najwierniejszą towarzyszką babci Heleny. Babcia nieraz powtarzała:
— To jedyna istota, której mogę ufać bez żadnych zastrzeżeń.
Helena była kobietą nietuzinkową. Jedni nazywali ją ekscentryczną, inni po prostu dziwną, lecz pod twardą powierzchnią kryło się dobre serce. Dzięki wieloletniej pracy zgromadziła pokaźny majątek, ale ani swoim dzieciom, ani wnukom nigdy nie wręczyła pieniędzy do ręki.
Bez wahania opłacała za to naszą naukę. Uważała, że każdy powinien sam zbudować własną przyszłość, tak jak ona kiedyś zbudowała swoją.
Dzień odczytania testamentu
Po pogrzebie wszyscy pojechaliśmy do jej domu. Tam miał zjawić się prawnik i odczytać ostatnią wolę babci.
Przeczuwałam, że spotkanie skończy się awanturą, dlatego jeszcze wcześniej spakowałam najpotrzebniejsze rzeczy. Chciałam móc wyjść natychmiast, gdy atmosfera stanie się nie do zniesienia.
Czekając na prawnika, prawie się do siebie nie odzywaliśmy. W salonie wisiało ciężkie napięcie. Krewni mierzyli się chłodnymi spojrzeniami, jakby każdy podejrzewał pozostałych o jakiś ukryty plan.
— Joanno, ty też jesteś lekarką, prawda? — zapytała znudzonym tonem ciotka Grażyna.
— Nie. Pracuję jako pielęgniarka — odpowiedziałam spokojnie.
— Pielęgniarka? — zdziwił się wuj Roman. — Na tym przecież nigdy nie dorobisz się fortuny! Spójrz na Pawła. Ma własny warsztat samochodowy. Monika prowadzi dobrze prosperującą sieć salonów kosmetycznych.
— Pomagam ludziom. To jest dla mnie ważniejsze niż majątek — powiedziałam cicho.
Mama przewróciła oczami.
— Czasami naprawdę trudno mi uwierzyć, że jesteś moją córką — mruknęła.
Od dawna łączyło nas już głównie nazwisko. Przez cały rok rozmawiałyśmy najwyżej trzy razy: w dniu moich urodzin, w dniu jej urodzin i podczas Bożego Narodzenia.
Nagle rozległ się dzwonek do drzwi.
Poszłam otworzyć.
Na progu stał mecenas Zieliński, wieloletni prawnik babci.
Wszedł do środka, lecz nie przyjął propozycji, by usiąść.
— Nie zabiorę państwu dużo czasu — oznajmił rzeczowo. — Tak naprawdę nie ma zbyt wiele do wyjaśniania.
— Jak to nie ma? A testament? — niemal krzyknęła mama.
— Niemożliwe, żeby nie zostawiła niczego nikomu! — dorzucił wuj Roman.
Mecenas nie zmienił wyrazu twarzy.
— Pani Helena podjęła inną decyzję.
— Co to znaczy: inną? — zapytała ciotka Grażyna, wyraźnie zdezorientowana.
Prawnik powiódł wzrokiem po wszystkich zebranych, po czym bez cienia emocji powiedział:
— Zgodnie z jej poleceniem żadne z państwa nie otrzyma części spadku.
W jednej chwili salon wypełnił się wrzaskiem. Każdy próbował przekrzyczeć pozostałych.
— Jak to żadne? To kto dostanie dom? Co z jej pieniędzmi? — domagała się odpowiedzi mama.
— Nie wolno mi ujawnić tej informacji — odparł spokojnie mecenas Zieliński. — Proszę, aby wszyscy opuścili teraz ten dom.
Nikt jednak nawet nie drgnął.
Co stanie się z Figą?
Po krótkiej, napiętej ciszy ciotka Grażyna spojrzała na skuloną przy fotelu suczkę.
— A co zrobimy z tym starym psem? — zapytała.
Mama odpowiedziała bez chwili namysłu:
— Trzeba ją uśpić.
— Też tak uważam — przytaknął wuj Roman. — Jest stara. I tak niewiele czasu jej zostało.
— Nie możecie tego zrobić! — zawołałam.
Mama popatrzyła na mnie lodowato.
— Więc co proponujesz? Wyrzucić ją na ulicę? To dopiero byłoby okrutne.
— Babcia ją kochała. Ktoś musi się nią zaopiekować — nie ustępowałam.
W odpowiedzi usłyszałam tylko drwiący śmiech.
— Skoro tak bardzo ci na niej zależy, zabierz ją ze sobą — rzuciła obojętnie mama.
— W moim mieszkaniu nie wolno trzymać zwierząt — próbowałam wyjaśnić.
Wuj Roman wzruszył ramionami.
— W takim razie zostaje uśpienie.
Zamknęłam oczy i wzięłam głęboki oddech.
— Dobrze — powiedziałam po chwili. — Figa pojedzie ze mną.
Nowe życie i nieoczekiwany ślad
Przywiozłam Figę do mojego wynajmowanego mieszkania w Poznaniu. Właściciel nie był zachwycony obecnością psa, ale po długiej rozmowie w końcu się zgodził. Podniósł mi czynsz, jednak pozwolił, by suczka została.
Pierwsze tygodnie były trudne dla nas obu. Figa codziennie siadała przy drzwiach i wpatrywała się w nie z nadzieją, jakby babcia mogła za chwilę przekręcić klucz i wejść do środka. Mnie również przytłaczała cisza. Tęskniłam za Heleną bardziej, niż chciałam przed sobą przyznać.