— A teraz już tutaj jest.
— Tak.
— Cały czas myślałam, że czekamy na jakiś właściwy, idealny moment.
— Właśnie dlatego go wezwałem. Może ten idealny moment nigdy nie nadejdzie.
— Mimo wszystko nie miałeś prawa decydować za mnie.
Oczy Piotra wypełniły się łzami.
— Wiem.
— Dlaczego więc to zrobiłeś?
— Bo przez cały czas myślałem, że odkładamy wszystko na później, a później może już nie nadejść. Pozwoliłem mu tylko wejść do hotelu. Niczego mu nie obiecywałem. Nie ustalałem żadnego spotkania. Nie chciałem, żeby zobaczył Zosię, dopóki ona sama nie zdecyduje.
— Powinieneś powiedzieć mi o wszystkim, zanim wsiadł do samolotu.
— Tak.
Spojrzałam ponownie w stronę tarasu.
Andrzej nadal stał przy stoliku. Nie próbował do nas podejść.
— Jestem na ciebie niewiarygodnie wściekła.
— Masz do tego pełne prawo.
— To, że chciałeś ją odnaleźć, mogło wynikać z miłości — powiedziałam. — Ale nie miałeś prawa przyprowadzać go tutaj bez mojego pozwolenia.
Piotr skinął głową.
— Masz rację.
Zanim zdążyłam dodać coś jeszcze, za moimi plecami odezwał się głos Zosi.
— Dlaczego wszyscy tutaj szepczą?
Danuta wyszła za nią przez drzwi. Zosia siedziała na wózku, nadal w piżamie, a obok niej stał hotelowy pracownik.
Piotr natychmiast podszedł do córki.
— Powinnaś leżeć w łóżku.
— Obudziłam się i nikogo nie było.
— Kiedy Zosia się obudziła, zadzwoniła do recepcji — wyjaśniła Danuta. — Wysłaliśmy pracownika na górę i pomógł jej zejść.
Nie byłam jeszcze gotowa wybaczyć Piotrowi. Nie byłam nawet gotowa próbować zrozumieć jego decyzji.
Spojrzałam w stronę tarasu.
Andrzej wciąż czekał przy swoim stoliku.
Ale teraz decyzja nie należała już do mnie ani do mojego męża.
Należała do Zosi.
Wróciłyśmy z nią do pokoju i usiadłyśmy na łóżku. Piotr stanął obok, trzymając kopertę, którą Danuta mi wręczyła.
Wyjaśniłam córce, że na dole czeka ojciec Michała.
— Twój dziadek — powiedziałam. — Ma na imię Andrzej.
Zosia uważnie obejrzała stare zdjęcie, które Piotr wyjął z koperty. Andrzej stał na nim obok dziesięcioletniego Michała.
Córka przesunęła palcem po twarzy ojca.
— On ma moje oczy.
Przez chwilę milczała.
— Dziadek chce mnie poznać?
— Tak — odpowiedziałam.
— Naprawdę chce?
— Naprawdę.
— Chcesz, żebym go poznała?
Zmusiałam się, by odpowiedzieć tak szczerze, jak tylko potrafiłam.
— Chcę, żebyś sama zdecydowała.
Zosia spojrzała na Piotra.
— To ty go tutaj sprowadziłeś?
Piotr skinął głową.
— Powinienem był od razu powiedzieć o wszystkim twojej mamie.
Zosia przez chwilę przyglądała się fotografii.
— On jest dobrym człowiekiem?
— Myślę, że tak — odparł Piotr. — Ale nie jesteś mu nic winna.
Zosia znów spojrzała na zdjęcie.
— Chcę go zobaczyć.
Andrzej wszedł do pokoju bez ogromnego bukietu, drogich prezentów i przygotowanej wcześniej przemowy.
Trzymał tylko małą drewnianą pozytywkę.
Zosia otworzyła wieczko. Z wnętrza popłynęła cicha, prosta melodia.
— Należała do twojego ojca — powiedział Andrzej.
— Jaki był, kiedy miał dziesięć lat? — zapytała.
Andrzej uśmiechnął się przez łzy.
— Uwielbiał naleśniki. Nienawidził wiązać sznurówek. Pewnego dnia postanowił włożyć żabę do łazienki.
Zosia roześmiała się.
— I co się stało?
— Twoja prababcia krzyczała tak głośno, że usłyszał ją cały dom. Żaba uciekła, a potem znaleźliśmy ją w koszu na pranie.
Ta zwyczajna, domowa historia okazała się dla Zosi cenniejsza niż najdłuższa i najbardziej podniosła przemowa.
Andrzej zaproponował, że opłaci przejazd, bilety i jeszcze jedną noc w hotelu. Moją pierwszą reakcją była odmowa — bardziej z zasady niż z rzeczywistej potrzeby.
Wtedy Zosia zapytała, czy możemy jeszcze raz pojechać nad ocean.
Zadzwoniłam do doktora Kowalskiego. Kiedy potwierdził, że stan Zosi jest dość stabilny i dodatkowy dzień nie powinien stanowić poważnego zagrożenia, Andrzej zmienił bilety i przedłużył nasz pobyt.
Na plaży Andrzej szedł po jednej stronie wózka Zosi, a Piotr po drugiej.
Razem doprowadzili ją aż do linii wody.
Później ustawili wózek tak, by mogła zanurzyć stopy w nadchodzącej fali.
Tym razem niewielka fala dotknęła jej nóg.
Zosia wciągnęła gwałtownie powietrze, a potem wybuchnęła śmiechem.
— Zimna!
Andrzej śmiał się razem z nią. Piotr usiadł obok wózka i po cichu otarł oczy.
Później stanęłam obok Andrzeja, podczas gdy Zosia odpoczywała pod parasolem.
— Nadal jestem na ciebie zła — powiedziałam.
— I masz do tego prawo.
— Ale on powinien wiedzieć o Michale.
— Utraconych lat nie da się odzyskać — odpowiedziałam.
— Rozumiem.
— Któregoś dnia nie odda mu tego, czego nie było.

— Wiem. Ale chciałbym dostać szansę, by opowiedzieć jej wszystko, co pamiętam o jej ojcu.
Przed zachodem słońca Zosia poprosiła pracownika hotelu, żeby zrobił nam jeszcze jedno, ostatnie zdjęcie.
Spojrzałam na Piotra, który stał kilka kroków dalej przy brzegu.
To, co zrobił, mieliśmy omówić później. Tego dnia wszystko należało do Zosi.
Stanęliśmy za jej wózkiem dość niezręcznie — nie wiedzieliśmy, gdzie położyć ręce ani jak na siebie patrzeć.
Zosia wskazała najpierw na Piotra, potem na Andrzeja i na mnie.
— Stańcie razem.
Zawahałam się.

Córka zmarszczyła brwi.
— Proszę.
— Dlaczego wszyscy? — zapytałam.
Zosia uśmiechnęła się.
— Bo chcę, żeby na zdjęciu byli wszyscy, którzy przyjechali tu dla mnie.
Pracownik uniósł aparat.
I po raz pierwszy od bardzo dawna nikt z nas się nie kłócił.