Zbędny balast. Bezpłodna szkapa.
Tyle lat się starała. Przygotowywała potrawy na święta, wybierała prezenty, znosiła uszczypliwości i uśmiechała się nawet wtedy, gdy chciała wybuchnąć płaczem. A teraz zamierzali wyrzucić ją z życia Michała jak starą, niepotrzebną rzecz.
Michał ich posłucha. Oczywiście, że posłucha. Zawsze wybierał matkę.
Wróciła do pokoju. Mąż spał spokojnie, jakby na świecie nie istniały ból, upokorzenie ani zdrada. Położyła się obok i czekała na świt.
O siódmej wstała, ubrała się i zaczęła pakować rzeczy. Michał się obudził.
— Dlaczego tak wcześnie wstałaś?
— Wyjeżdżam.
— Jak to wyjeżdżasz? Mieliśmy zostać do wieczora.
— Chcę wrócić do domu. Teraz.
Uniósł się na łokciu i spojrzał na nią zdezorientowany.
— Co się wydarzyło?
— Nic. Po prostu jadę.
— Ale rodzice…
Joanna chwyciła torbę.
— Powiedz im, że źle się czuję.
— Pojadę z tobą.
— Nie trzeba. Zostań z nimi.
Wyszła na korytarz. W przedpokoju założyła kurtkę i zamówiła taksówkę.
— Joanna, dokąd się wybierasz? — Teresa pojawiła się w drzwiach. — Śniadanie już czeka.
— Wracam do domu. Dziękuję za gościnę.
— Tak nagle?
Joanna spojrzała na jej starannie pomalowane usta i chłodny błysk w oczach.
— Mam sprawy.
Taksówka przyjechała po dziesięciu minutach. Joanna zamknęła za sobą drzwi domu i wsiadła do samochodu.
Zbędny balast sam zwolnił miejsce.
W mieszkaniu zaparzyła mocną herbatę. Cisza ciążyła jej na ramionach. Zwykle wracali późno, zmęczeni, jedli szybką kolację i rozchodzili się do swoich zajęć. Tym razem była sobota, dochodziła jedenasta, a ona siedziała sama w mieszkaniu.
Zadzwonił telefon. Michał.
— Dojechałaś?
— Tak.
— Mama powiedziała, że dziwnie się zachowywałaś.
Dziwnie. Joanna uśmiechnęła się bez radości.
— Wszystko w porządku. Jak tam u was?
— Jak zwykle. Przyjadę wieczorem, porozmawiamy.
— Dobrze.
Rozłączyła się i rozejrzała po mieszkaniu. Tapety wybierali razem. Meble także kupowali wspólnie. Tylko wkład własny rzeczywiście częściowo opłacili kiedyś rodzice Michała. Według logiki Teresy oznaczało to najwyraźniej, że Joanna nie miała tu żadnego prawa do istnienia.
Podeszła do szafy i wyjęła teczkę. Akt małżeństwa, umowa, dokumenty dotyczące nieruchomości. Mieszkanie było zapisane na nich oboje.
Kolejne kłamstwo tej starej wiedźmy.
Schowała papiery z powrotem i długo stała przy oknie. Za szybą toczyło się zwyczajne życie szarego miasta. Samochody przesuwały się powoli ulicą, ludzie dokądś spieszyli, ktoś niósł torby z zakupami, ktoś rozmawiał przez telefon. Ona zaś stała w miejscu, które przez tyle lat nazywała domem, i nagle zrozumiała, że prawie nic nie świadczyło tu o jej obecności.
Przez wszystkie te lata wybierała wszystko tak, by było wygodne dla Michała. Jego gust, jego przyzwyczajenia, jego komfort. W rezultacie mieszkanie stało się odbiciem jednego człowieka, a ona sama jakby rozpłynęła się między ścianami.
Westchnęła ciężko, nalała sobie drugą herbatę i upiła mały łyk. Pozostawało czekać do wieczora. Rozmowy nie dało się uniknąć. Tym razem jednak nie zamierzała już milczeć.
Telefon zawibrował na stole. Wiadomość od Ewy: „Gdzie jesteś? Dziwnie brzmiałaś przez telefon. Wszystko dobrze?”
Joanna przez chwilę nie odpowiadała. Nie chciała się skarżyć ani wyglądać na słabą. Kiedy jednak przypomniała sobie nocne słowa teściowej, napisała: „Jutro do ciebie przyjadę. Muszę porozmawiać”.
Ewa niemal od razu wysłała serduszko i krótkie: „Czekam”.
Joanna odłożyła telefon. Coraz wyraźniej czuła, że dawne życie zbliża się do końca. A może dopiero zaczynało się nowe? Nie potrafiła jeszcze tego rozstrzygnąć.
Drzwi trzasnęły około wpół do szóstej. Michał wrócił wcześniej, niż zapowiadał. Zdjął buty, wszedł do kuchni i zauważył na stole równy stos dokumentów.
— Co to jest?
— Nasze papiery. Nie poznajesz?
— Po co je wyjęłaś?
— Chciałam coś sprawdzić — odpowiedziała chłodno.
— Co dokładnie?
Joanna spojrzała na męża tak, jakby widziała go po raz pierwszy. Zagubione oczy, uniesione brwi, palce drżące niemal niezauważalnie. Bał się bezpośrednich rozmów. Zawsze się ich bał.
— Mieszkanie należy do nas obojga, Michał.
— No… tak…
— Wiedziałeś, że twoja matka opowiada coś zupełnie innego?
— Co masz na myśli?
— Dokładnie to, co mówię. Jest przekonana, że to wyłącznie twój majątek.
Michał zmarszczył czoło, usiadł przy stole i przesunął dłonią po włosach.
— Mama często przesadza. Mówiłem jej, że zapisaliśmy mieszkanie wspólnie, ale przecież ją znasz, ona…
— Wiem, że uważa mnie za kogoś zbędnego — przerwała mu Joanna. — I wiem, że ani razu naprawdę nie próbowałeś jej powstrzymać.
Otworzył usta, jakby chciał zaprotestować, lecz nie znalazł słów. Joanna patrzyła na niego spokojnie, niemal bez emocji. Ostry ból już minął, pozostawiając po sobie ciężkie zmęczenie.
— Słyszałam waszą nocną rozmowę. Całą. Każde zdanie.
Michał zerwał się z krzesła.
— Ty… podsłuchiwałaś?
— Nie, Michał. Poszłam po wodę i usłyszałam przypadkiem. Nie stałam tam z zamiarem podsłuchiwania.
Poczerwieniał i odwrócił twarz, jakby próbował ją ukryć.
— Oni… powiedzieli za dużo…