— Daleko jeszcze jesteś? Siedzę już przy stoliku i czekam.
Wiadomość przyszła pół godziny przed umówioną porą. Przeczytałam ją kilka razy, stojąc w przedpokoju przed lustrem. Tomasz miał trzydzieści lat. W profilu pisał o pracy w IT, snowboardzie, dobrych restauracjach i winie, na którym podobno naprawdę się znał. Pisaliśmy do siebie prawie dwa tygodnie i przez ten czas kilka razy dał mi do zrozumienia, że potrafi zabiegać o kobietę z rozmachem. Podkreślał, że na randkach nie liczy pieniędzy. Raz nawet napisał: „Kobieta przy mnie powinna czuć się wyjątkowo”. Brzmiało to całkiem przekonująco.
Poprawiłam włosy, wzięłam torebkę i powoli nabrałam powietrza. Od rozwodu minął prawie rok i to miała być moja pierwsza próba powrotu do zwykłego kobiecego życia. Przyjaciółka Kasia niemal wypchnęła mnie z mieszkania.
— Przestań się chować. Idź, przewietrz głowę, nic więcej.
I w końcu się zgodziłam.
— Nawet się nie martw, dziś wszystko jest po mojej stronie.
Kiedy weszłam do restauracji, Tomasz od razu podniósł się z miejsca. Był wysoki, szczupły, w jasnym swetrze. W dłoni trzymał drogi telefon najnowszego modelu, taki, jaki wcześniej widywałam raczej u dyrektorów w pracy. Uśmiechnął się i z elegancką swobodą odsunął mi krzesło.
— Ewa? Bardzo mi miło wreszcie zobaczyć cię nie tylko na zdjęciach. Na fotografiach jesteś ładna, ale na żywo wyglądasz jeszcze lepiej.
— Nie krępuj się, zamawiaj, na co masz ochotę. Tutaj naprawdę dobrze karmią.
— Mnie wystarczy kawa. Zjadłam coś przed wyjściem.
Spojrzał na mnie lekko zdziwiony.
— Serio? No dobrze. W takim razie ja zjem normalną kolację, bo od rana jestem potwornie głodny.
— Carpaccio z tuńczyka, risotto z borowikami, ribeye średnio wysmażony. Do mięsa sos truflowy. Jeszcze kieliszek dobrego czerwonego i sześć ostryg.
Kelnerka zapisywała szybko, a ja mimowolnie liczyłam w głowie. Wychodziło niemal tysiąc złotych — i wszystko tylko dla niego. Ani razu nie zapytał, czy może chcę spróbować czegoś razem albo czy zamówimy coś do podziału.
— Dla mnie poproszę cappuccino — dodałam spokojnie.
Kelnerka odeszła, a Tomasz oparł się wygodnie o krzesło i posłał mi ten dopracowany uśmiech, którego ludzie używają zwykle na zdjęciach do mediów społecznościowych.
— No to opowiadaj. Czym żyjesz?
Wzruszyłam lekko ramionami i objęłam dłońmi ciepłą filiżankę, którą właśnie postawiono przede mną.
— Pracuję w wydawnictwie. Głównie redaguję teksty. Nic szczególnie niezwykłego.
— Nie umniejszaj sobie — parsknął z uśmiechem. — Ludzie od książek są zazwyczaj ciekawi i trochę tajemniczy.
Mówił lekko, pewnie, jak ktoś przyzwyczajony do tego, że robi dobre wrażenie już po kilku minutach. Kiedy odpowiadałam na jego pytania, kelnerka zaczęła przynosić zamówione dania. Najpierw ostrygi na lodzie, potem carpaccio, a po chwili kieliszek gęstego, ciemnego wina. Tomasz jadł z takim apetytem, jakby przez cały dzień nie miał w ustach ani kęsa.
Coraz bardziej przeszkadzała mi jedna rzecz: on tak naprawdę prawie wcale się mną nie interesował. Każdy temat bardzo szybko wracał do niego. Jego wyjazdy, jego praca, jego znajomi, drogie hotele, firmowe imprezy, samochody kolegów, lokale, do których „zwykły człowiek bez kontaktów się nie dostanie”.
— W zeszłym miesiącu wyskoczyłem do Zakopanego pojeździć — opowiadał, wkładając do ust kawałek mięsa. — Później może wyrwę się w Alpy. Uwielbiam porządne trasy. Ty w ogóle jeździsz?
— Nie.
— To trzeba będzie to naprawić. Kobieta powinna dzielić pasje mężczyzny.
To zdanie nieprzyjemnie mnie ukłuło. Nie odpowiedziałam.
On mówił dalej i jakby wcale nie zauważał, że odzywam się coraz rzadziej. Chwilami miałam wrażenie, że nie potrzebuje rozmówczyni. Potrzebuje publiczności.
Gdy podano ribeye, Tomasz uśmiechnął się z zadowoleniem.
— O, to już wygląda jak prawdziwa kolacja.
Odkroił kawałek, spróbował i przymknął oczy z rozkoszy.
— Znakomite. Chcesz?
— Nie, dziękuję.
— Jesteś zbyt skromna, Ewa. Tak nie można.
Uśmiechnęłam się ledwie zauważalnie. Dziwnie było słyszeć coś takiego od człowieka, który przez cały wieczór nie zaoferował mi nic naprawdę, poza ładnie opakowanymi zdaniami.
Po mniej więcej czterdziestu minutach zadzwonił jego telefon. Tomasz zerknął na ekran i natychmiast zmienił wyraz twarzy.
— Przepraszam, ważny telefon z pracy.
Wstał i odszedł bliżej wyjścia na taras. Przez szklaną przegrodę widziałam, jak żywo gestykuluje i uśmiecha się pod nosem. Na rozmowę służbową nie wyglądało to ani trochę.
Piłam kawę i patrzyłam na wieczorne miasto za oknem. Przy sąsiednich stolikach siedziały pary. Ktoś się śmiał, ktoś robił zdjęcie talerza, ktoś milczał, ale nawet w tym milczeniu czuło się bliskość. A naprzeciwko mnie siedział mężczyzna, który przez cały wieczór starannie odgrywał człowieka sukcesu i hojności, jakby był na castingu do własnego życia.
Tomasz wrócił po kilku minutach i od razu sięgnął po kieliszek.
— Wybacz. Beze mnie nic tam nie potrafią normalnie załatwić.
— Rozumiem — odpowiedziałam równo.
— Dla mnie tiramisu — rzucił szybko do kelnerki. — I jeszcze espresso.
Dziewczyna zapisała i odeszła.
— Ty nic nie weźmiesz? — zapytał już raczej z obowiązku niż z zainteresowania.
— Nie.
— Szkoda. Mają tu świetny deser.
Spojrzałam na niego i po raz pierwszy tego wieczoru zupełnie jasno zrozumiałam: było mu obojętne, czy dobrze się przy nim czuję. On rozkoszował się wyłącznie sobą.
Kiedy Tomasz jadł tiramisu, zerknęłam ukradkiem na zegarek. Prawie dwie godziny rozmowy, po której czułam nie ciekawość, lecz zmęczenie.
Wreszcie kelnerka przyniosła rachunek w czarnej teczce i położyła go delikatnie przy brzegu stolika.
Tomasz nie otworzył jej od razu. Nadal opowiadał o dawnym koledze, który kupił apartament w Marbelli. Potem niedbale wziął teczkę, zajrzał do środka… i nagle zamilkł.
Na kilka sekund jego twarz znieruchomiała.
— Cholera… — mruknął cicho i zaczął klepać się po kieszeniach.
Patrzyłam bez słowa.
Sprawdził dżinsy, kurtkę przewieszoną przez sąsiednie krzesło, potem znowu kieszenie.
— Trochę niezręcznie wyszło…
— Co się stało? — zapytałam spokojnie.
Tomasz uśmiechnął się sztucznie.
— Wygląda na to, że zostawiłem portfel w domu.
Nie powiedziałam nic.
— Słuchaj, naprawdę pierwszy raz mam taką sytuację — dodał pospiesznie. — Zwykle wszystko mam przy sobie. Pewnie wyjąłem, kiedy się przebierałem.
Zaśmiał się nerwowo i przesunął teczkę z rachunkiem w moją stronę.
— Mogłabyś teraz zapłacić? Od razu ci przeleję, jak tylko dojadę do domu.
Spojrzałam na kwotę. Nieco ponad tysiąc złotych.
Przez moment wydawało mi się nawet, że to jakiś żart.
— Proponujesz mi, żebym zapłaciła za twoją kolację?
— No już nie dramatyzuj — machnął ręką. — Zwykła techniczna wpadka.
— Techniczna wpadka?
— Ewa, jesteśmy dorośli. Takie rzeczy czasem się zdarzają.
Powoli zamknęłam teczkę.
— Telefon masz przy sobie.
— Mam, ale aplikacja banku z jakiegoś powodu się nie otwiera. Już próbowałem.
Szybko pokazał mi ekran. Dosłownie na sekundę. Zbyt szybko.
I właśnie wtedy wszystko ułożyło mi się w jedną całość. Zbyt drogie zamówienie. Zbyt głośne deklaracje. Zbyt pewny, wyćwiczony sposób bycia.
Wyglądało na to, że nie była to jego pierwsza taka historia.
Spokojnie wyjęłam portfel i odliczyłam pieniądze.
— To za moją kawę.
Tomasz zamrugał.
— Co to znaczy?
Położyłam banknoty obok rachunku i wstałam.
— Dokładnie to, co powiedziałam.
— Czekaj. Ty mówisz poważnie?
— Całkowicie.
Po raz pierwszy z jego twarzy zniknął zadowolony uśmiech.
— To jest, delikatnie mówiąc, nieładne.
Spojrzałam na niego ze szczerym zdumieniem.
Pochylił się i ściszył głos:
— Zachowujesz się małostkowo.
— Nie, Tomasz. Małostkowe jest robienie przedstawienia po to, żeby zjeść darmową kolację.
Przy sąsiednim stoliku ktoś odwrócił głowę. Tomasz wyraźnie się spiął.
— Źle to wszystko zrozumiałaś.
— Możliwe. Ale nie mam ochoty dalej tego sprawdzać.
Wzięłam torebkę i ruszyłam do wyjścia. Za plecami usłyszałam podirytowany głos:
— Normalna kobieta by tak nie zrobiła!
Zatrzymałam się na sekundę, odwróciłam i powiedziałam spokojnie:
— Normalny mężczyzna też nie.
Potem wyszłam na ulicę.
Wieczorne powietrze było chłodne i dziwnie świeże. Szłam powoli wzdłuż oświetlonej ulicy i zamiast żalu poczułam ulgę. Jakbym właśnie opuściła duszny pokój, w którym od dawna brakowało powietrza.
Telefon zawibrował niemal natychmiast.
Tomasz.
Nie odebrałam.
Po minucie przyszła wiadomość:
„Zrobiłaś ze mnie idiotę”.
Potem następna:
„Naprawdę miałem ci oddać pieniądze”.
I kolejna:
„Mogłaś mnie chociaż zrozumieć”.
Schowałam telefon do torebki i szłam dalej, wsłuchując się w szum wieczornego miasta.
W domu przywitała mnie cisza. Ta dobrze znana, gęsta cisza mieszkania, w którym po rozwodzie każdy dźwięk wydaje się zbyt wyraźny. Zdjęłam buty, odłożyłam torebkę na szafkę i znużona oparłam się plecami o ścianę.
Telefon znowu zawibrował.
„Mogłaś przynajmniej zachować się po ludzku”.
Krótko parsknęłam śmiechem i wyciszyłam dźwięk.
Nie było we mnie ani żalu, ani potrzeby tłumaczenia się. Czułam tylko zmęczenie i lekkie rozczarowanie — bardziej sobą niż Tomaszem. Z nim wszystko stało się jasne jeszcze w restauracji. To własna łatwowierność nieprzyjemnie drapała mnie od środka.
Przeszłam do kuchni, włączyłam czajnik i spojrzałam przez okno. Za szybą miasto żyło swoim zwyczajnym rytmem: nieliczne samochody, światła witryn, ludzie z reklamówkami, spóźnieni przechodnie. Ktoś pewnie właśnie wracał po udanym wieczorze. Ktoś się kłócił. Ktoś się zakochiwał. A ja stałam w kuchni i myślałam o tym, jak łatwo niektórzy zakładają piękne maski.
Tomasz przecież wcale nie wyglądał na kogoś bez pieniędzy. Drogi telefon, markowy zegarek, pewne opowieści o podróżach, restauracjach i znajomościach. Ale im dłużej odtwarzałam w głowie ten wieczór, tym wyraźniej widziałam, że za całym obrazkiem była pustka. Tylko pragnienie, by wydawać się kimś ważnym.
Czajnik kliknął.
Nalałam herbaty i już miałam pójść do pokoju, kiedy ekran telefonu znów się rozświetlił.
Tym razem wiadomość była dłuższa.
„Tak właściwie zapłaciłbym za wszystko sam, gdybyś nie odstawiła tej sceny. Po prostu przelew mi się opóźnił. Za to ty od razu pokazałaś swoją prawdziwą twarz”.
Przeczytałam tekst dwa razy.
Potem powoli usiadłam przy stole.
No właśnie.
Ani przeprosin. Ani zakłopotania. Ani wdzięczności za to, że nie urządziłam w restauracji głośnej awantury. Tylko próba zrobienia ze mnie winnej.
To z jakiegoś powodu mnie rozgniewało.
Nie gwałtownie. Zimno i ostatecznie.
Otworzyłam wcześniejszą korespondencję i nagle zobaczyłam to, czego wcześniej nie chciałam zauważyć. Prawie każda jego wiadomość w taki czy inny sposób dotyczyła pieniędzy, statusu albo wrażenia. „Lubię dobre miejsca”. „Kobiecie przy mnie musi być wygodnie”. „Nie znoszę skąpstwa”. „Prawdziwy mężczyzna umie żyć z klasą”.
Zbyt wiele pięknych słów jak na człowieka, który nie potrafił zapłacić za własną kolację.
Już miałam odłożyć telefon, kiedy przyszła nowa wiadomość — od Kasi.
„No i jak poszło? Żyjesz?”
Uśmiechnęłam się mimo woli.
Pięć minut później rozmawiałyśmy już przez wideopołączenie.
Kasia siedziała w kuchni w domowej koszulce, z ręcznikiem na głowie po prysznicu.
— Dobra, po twojej twarzy widzę: albo ślub się nie odbył, albo kogoś zakopałaś — powiedziała zamiast powitania.
Roześmiałam się po raz pierwszy tego wieczoru.
A potem zaczęłam opowiadać.
Najpierw spokojnie. Później coraz bardziej emocjonalnie. W połowie historii Kasia śmiała się już tak mocno, że trzymała się za brzuch.
— Czekaj… — wydyszała, ocierając łzy. — Czyli ten przystojniak zamówił ostrygi, stek, wino i uznał, że zapłacisz ty?
— Dokładnie.
— Ewa, przecież to klasyk. Restauracyjny pasożyt.
— Nie wiem, czy oszust. Raczej człowiek, który lubi żyć cudzym kosztem.
— I jak to się skończyło?
— Zapłaciłam za kawę i wyszłam.
Kasia gwałtownie się wyprostowała.
— Naprawdę? Dziewczyno, brawo!
Wzruszyłam ramionami.
— W tamtej chwili to było jedyne normalne rozwiązanie.
— I absolutnie słuszne. Tacy mężczyźni nie szukają relacji. Oni szukają wygodnej osoby do wykorzystywania.
Po rozmowie z Kasią zrobiło mi się lżej. Jakby ktoś z zewnątrz potwierdził, że nie przesadziłam i nie wymyśliłam problemu z niczego.
Przed snem mimo wszystko jeszcze raz otworzyłam rozmowę z Tomaszem.
Ostatnia wiadomość przyszła dwadzieścia minut wcześniej.
„Mogłabyś chociaż odpisać. Dorośli ludzie rozmawiają, a nie uciekają”.
Długo patrzyłam na ekran.
A potem po raz pierwszy tego wieczoru postanowiłam napisać.
„Dorośli ludzie biorą też odpowiedzialność za swoje zachowanie”.
Wiadomość od razu została odczytana.
Niemal natychmiast pojawił się napis: „pisze…”
„Boże, ale ty jesteś ciężka”.
Po chwili przyszło następne:
„Przez takie jak ty mężczyznom odechciewa się starać”.
I ostatnie:
„Nic dziwnego, że jesteś po rozwodzie”.
W środku nagle zrobiło mi się lodowato.
Teraz maska spadła już całkowicie.
Nie było żadnego dobrze wychowanego specjalisty IT z pięknymi manierami. Został tylko urażony mężczyzna, przyzwyczajony do zrzucania odpowiedzialności na innych.
Przez kilka sekund patrzyłam na ekran.
Potem spokojnie nacisnęłam „zablokuj”.
I niespodziewanie wypuściłam powietrze tak swobodnie, jakbym wyniosła z mieszkania ciężki, niepotrzebny mebel.
Kolejne dni minęły szybko.
Praca, rękopisy, niekończące się poprawki, spotkania. Historia z restauracją powoli zmieniała się w dziwny, niemal zabawny epizod, który już nie bolał, a raczej wprawiał mnie w zdumienie.
W piątkowy wieczór siedziałyśmy z Kasią w niewielkiej pierogarni niedaleko biura. Bez zadęcia, bez ostryg i drogiego wina. Po prostu jadłyśmy ruskie pierogi ze śmietaną i rozmawiałyśmy.
— Słuchaj — powiedziała Kasia, mieszając herbatę — coś mi się przypomniało.
— Co takiego?
— Pamiętasz, jak pokazywałaś mi jego zdjęcie?
— No tak.
— Wydaje mi się, że ja tego Tomasza już gdzieś widziałam.
Zmarszczyłam brwi.
— Gdzie dokładnie?
— Zaraz znajdę…
Otworzyła telefon i zaczęła szybko przewijać media społecznościowe.
Po minucie z triumfem odwróciła ekran w moją stronę.
— Jest!
Spojrzałam.
Na zdjęciu rzeczywiście był Tomasz. Tyle że obok niego stała inna kobieta — blondynka w wieczorowej sukience.
„Kiedy mężczyzna potrafi zaskakiwać”.
Data publikacji — dwa tygodnie wcześniej.
W milczeniu przesunęłam wzrok niżej.
„Ale luksusowa restauracja!”
„No to ci się trafiło!”
„Prawdziwy facet”.
A między komentarzami odpowiedź samej dziewczyny:
„Dziękuję za cudowny wieczór”.
Kasia powoli uniosła brwi.
— Wygląda na to, że to u niego nie był jednorazowy numer.
Niespodziewanie się roześmiałam.
Bez złości. Raczej z czystego zdumienia.
— Wyobrażasz sobie, że on naprawdę może oprowadzać kobiety po restauracjach dla darmowych kolacji?
— Ludzie starają się dla mniejszych korzyści — prychnęła Kasia.
Jeszcze raz spojrzałam na zdjęcie.
Teraz wszystko wydawało się niemal komiczne. Drogi telefon, wyuczone zdania, pokazowa pewność siebie. Ten człowiek wyglądał, jakby całe życie grał rolę, która wcale do niego nie należała.
I być może grał ją tak długo, że sam zaczął w nią wierzyć.
— Wiesz — powiedziałam cicho, odkładając telefon — kiedyś po czymś takim długo bym się nakręcała. Zastanawiałabym się, gdzie to ja popełniłam błąd.
— A teraz?
Na moment się zamyśliłam.
Za oknem powoli padał mokry śnieg. W lokalu pachniało świeżym ciastem, cebulką i gorącą herbatą. Przy sąsiednim stoliku ktoś się śmiał.
I nagle bardzo jasno zrozumiałam jedną prostą rzecz.
Tamtego wieczoru po raz pierwszy od dawna wybrałam siebie.
Nie próbowałam podobać się za wszelką cenę. Nie znosiłam nieprzyjemnej sytuacji tylko po to, by ktoś mnie uznał za miłą. Nie zaczęłam usprawiedliwiać mężczyzny wyłącznie dlatego, że bałam się znów zostać sama.
Po prostu wstałam i wyszłam.
I być może była to najrozsądniejsza decyzja, jaką podjęłam przez ostatni rok.
Kasia spojrzała na mnie uważnie i uśmiechnęła się.
— Masz teraz inne oczy.
— To znaczy?
— Spokojniejsze.
Spuściłam wzrok na filiżankę i cicho się uśmiechnęłam.
Chyba miała rację.
Czasem jedna kompletnie nieudana randka potrafi oddać człowiekowi więcej niż ta najbardziej udana.
Na przykład szacunek do samej siebie.
