— Jak mogłaś przyjść z czymś takim na mój jubileusz? Ja wydałam na poczęstunek więcej! — wyrwało się z ust Galiny Ivanowny, lecz natychmiast poczuła wyrzuty sumienia.
Atrina wzięła głęboki oddech, serce biło szybciej niż zwykle. Poprawiła rękaw granatowej, jedwabnej sukni, przylegającej do ciała niczym druga skóra, podkreślając każdy kontur z wyrafinowaną elegancją. W lustrze odbijała się kobieta, pragnąca być nienaganna nie tylko wizualnie, ale i w zachowaniu. Perłowe kolczyki, prezent od Dmitrija z okazji rocznicy, delikatnie błyszczały w świetle lampy, dodając jej wytworności. Dziś był wyjątkowy dzień — sześćdziesiąte urodziny Galiny Ivanowny, teściowej, z którą kiedyś łączyły ją ciepłe, niemal macierzyńskie więzi. Chciała, aby wieczór był celebracją miłości, szacunku i wdzięczności. Chciała pokazać, że ceni nie tylko więź rodzinną, lecz także samą kobietę.
Za plecami rozległy się kroki. W drzwiach pojawił się Dmitrij, wysoki, w pełni zadbany, z lekkim uśmiechem, poprawiając krawat. Jego wzrok przesunął się po żonie, a w oczach pojawiło się zauroczenie.
— Arysza, gotowa? — zapytał, podchodząc bliżej. — Mama już dwa razy dzwoniła, mówi, że goście się zbierają.
— Prawie — odpowiedziała, chwytając z toaletki starannie zapakowany pakunek. Opakowanie lśniło złotymi wzorami, wstążki były związane tak, jakby każda niosła cząstkę duszy. — Jesteś pewien, że postępujemy właściwie?
Dmitrij przybliżył się, objął ją w talii, przytulając do siebie. Jego ciepło zawsze przynosiło ukojenie.
— Oczywiście — wyszeptał. — Wyobraź sobie jej zdziwienie, gdy zobaczy nową lodówkę. A twoja praca? To prawdziwe arcydzieło! To nie tylko prezent, to pamięć, miłość, dom. Ona to poczuje.
Atrina mocniej ścisnęła pakunek. Drżenie w palcach nie wynikało ze strachu, lecz z napięcia. Trzy tygodnie temu długo dyskutowali, co podarować Galinie Ivanownie. Stara lodówka, służąca przez dwadzieścia lat, już była problemem: drzwi nie domykały się, zamrażarka ledwo działała, a sprężarka buczała tak, że przeszkadzało nawet w sąsiednim pokoju. Atrina nalegała, by wybrać nowoczesny, duży model z systemem No Frost, cyfrowym wyświetlaczem i przestronnymi półkami. To poważne obciążenie dla budżetu domowego, po niedawnym remoncie pokoju dziecka, ale uważała, że prawdziwy prezent musi być znaczący.
— Ale lodówkę przecież nie przyniesiemy na urodziny — zażartował Dmitrij. — Wyobraź sobie: wchodzimy, a za nami ekipa z urządzeniem. Goście pomyślą, że to przeprowadzka, a nie jubileusz.
— Najpierw coś od serca — odpowiedziała Atrina. — Namaluję dla niej obraz. Potem niespodzianka. Niech będą dwa prezenty: jeden od serca, drugi od rozumu.
I tak zaczęła pracę. Każdego wieczoru, gdy syn zasypiał, a dom cichł, Atrina siadała przy sztalugach. W wyobraźni odżywały wspomnienia letnich dni na teściowej działce: stary dom z rzeźbionymi ramami okien, weranda oplatana winoroślą, jabłonie kwitnące w maju jak magiczne lampiony. Obraz był ciepły, pełen słońca, przepełniony światłem i delikatnością. Każdy pociągnięcie pędzla niosło emocję, każdy kontur — wspomnienie. Wkładała w płótno miłość, szacunek i wdzięczność za wspólnie spędzone lata.
Jednak ostatnio Galina Ivanowna się zmieniła. Stała się nerwowa, złośliwa. Krytykowała, jak Atrina wychowuje wnuka, zarzucała błędy przy gotowaniu, nawet gdy przestrzegała jej przepisów, rzucała uwagi: „W naszym czasie kobiety potrafiły być prawdziwymi gospodyniami”. Dmitrij pocieszał: „To wiek, samotność, potrzebuje wsparcia”. Atrina znosiła to, starając się uśmiechać, choć wewnętrzne napięcie rosło jak napięta sprężyna.
— Ruszajmy, bo się spóźnimy — powiedział Dmitrij, chwytając klucze. — Nie psujmy mamie święta od samego początku.
Po drodze zatrzymali się w kwiaciarni. Atrina wybrała dużą kompozycję białych i czerwonych róż — symbol czystości i pasji, życia i pamięci. W samochodzie rozszedł się delikatny aromat, mieszając się z zapachem skóry foteli i chłodnego, jesiennego powietrza. Za oknem migały ulice starego osiedla, domy z dekoracyjnymi elewacjami, drzewa z żółknącymi liśćmi, lampy zapalające się o zmierzchu. Wszystko wydawało się znajome, jak dziecięce wspomnienia.
— Myślisz, że zgadnie o lodówce? — zapytała Atrina, wchodząc po schodach na trzecie piętro.
— Skąd? — uśmiechnął się Dmitrij. — Nie daliśmy żadnego znaku. To będzie prawdziwa niespodzianka.
Drzwi otworzyły się i stanęła przed nimi Galina Ivanowna. Sześćdziesiąt lat, lecz wyglądała co najmniej dziesięć młodziej: schludna fryzura, delikatny makijaż, elegancka czarna suknia z koralikami przy kołnierzu. Lecz w oczach mignęła troska, gdy ujrzała Atrinę.
— Dimocza! — zawołała, obejmując syna. — Ale się cieszę! — pocałowała synową w policzek powściągliwie, niemal formalnie. — Proszę, wejdźcie, goście już są.
Mieszkanie przybrało uroczysty wygląd. Stół nakryty starannie: stary porcelanowy zestaw, kryształ, przystawki, ciasta, sałatki — wszystko wyglądało jak ze stron magazynu. W powietrzu mieszały się aromaty wina, wypieków i kwiatów. Widać było, że Galina Ivanowna przygotowywała ten dzień z miłością, jak do ważnego etapu w życiu.
Goście — współpracownicy, sąsiedzi, dalsza rodzina — już siedzieli, rozmawiali, śmiali się. Atrina kiwała głową, uśmiechała się, lecz czuła się obco. Wydawało się, że wszyscy patrzą z osądem, choć nikt nie wypowiedział słowa. Dmitrij trzymał jej rękę, jakby chroniąc.
— Drodzy, dziękuję, że przyszliście — zaczęła Galina Ivanowna, wznosząc kieliszek. — Sześćdziesiąt lat to nie tylko liczba. To życie, wspomnienia, miłość.
Goście wstali, dźwięk kieliszków wypełnił pokój. Galina Ivanowna się uśmiechała, lecz Atrina zauważyła, jak często popija wino.
— Galina Ivanowna — podeszła Atrina, trzymając prezent. — Chcę być pierwsza, która wręczy ci upominek. To coś bardzo osobistego.
Podniosła pakunek. Galina Ivanowna ostrożnie odwinęła papier, a oczy jej się rozszerzyły: na kolanach znalazł się obraz. Działka, weranda, jabłonie w kwiecie. Wszystko, co kiedyś było codzienne, teraz lśniło niczym wspomnienie szczęścia.
— To nasz dom — szepnęła, głos drżał.
— Tak — odpowiedziała cicho Atrina. — Tam, gdzie razem piliśmy herbatę, śmialiśmy się, kłóciliśmy i wybaczaliśmy.
Zapadła cisza. Galina Ivanowna przesunęła palcem po ramie, jakby dotykając przeszłości.
— A drugi prezent, mamo — odezwał się Dmitrij — dostaniesz, gdy wrócimy. Musimy tylko po niego pojechać.
— Lodówka? — wyrwało się z jej ust.
— Skąd wiesz? — zaśmiał się Dmitrij.
Spojrzała na nich oboje, a po policzku spłynęła łza. — Myśleliście nie o sobie. Nawet gdy ja…
Atrina zrobiła krok naprzód, ostrożnie, lecz mocno objęła teściową.
— Zawsze o tobie myślimy. Bo jesteś naszym domem.
— Jak mogłaś przyjść z czymś takim na mój jubileusz? Ja wydałam na poczęstunek więcej! — wysyczała Galina Ivanowna, lecz zaraz pożałowała słów…
