– Ehh, Ehorze, zabrałeś już Wasylisę z przedszkola? – spytała, a w jej głosie drżało napięcie jakby serce miało eksplodować.
– Ja? Nie, po co ja? – odkrzyknął mąż, jakby odpowiadał na obce słowa.
– No kto, Ehorze? Rano mówiłam, że się spóźnię, projekt na piątek, nie mogę wszystkich podwieźć.
– A ja czekałem na malowanie, malarz jeszcze nie przyszedł. Mówiłaś „spóźnię się”, a nie „zabierz syna”.
– Nie zrozumiałeś mnie – rzuciła Wasylisa i odłożyła słuchawkę.
W ogromnym oknie biura odbijały się światła wieczornej Moskwy: jedne migotały intensywnie, inne rozbłyskały i gasły. Wsunęła palce we włosy, potrząsnęła głową i głośno westchnęła. Zegarek wskazywał za pięć minut siódmą. Po raz piąty w miesiącu rodzice nie zdążyli odebrać dziecka przed zamknięciem przedszkola.
– Dobry wieczór, Sergieju Matwejewiczu – wybrała znajomy numer. – Tak, korki już w drodze, ale cisza po drugiej stronie.
– Nie martw się, zaraz wezmę Artioma – odpowiedział.
Sergiej Matwejewicz był dalszym krewnym Wasylisy, mieszkającym w kawalerce pod oknami przedszkola. Rok temu, gdy syn dostał miejsce w oddalonym przedszkolu, przypomniała sobie o emerycie, który pięć lat pracował w tym miejscu. Chętnie zgodził się pomagać, i teraz Artiom chodził do przedszkola obok domu. Pierwszy raz Wasylisa naprawdę się spóźniła, ugrzęzła w korku i ponownie wezwała pomoc.
Sergiej, który dawno nie odwiedzał ukochanego przedszkola, cieszył się z kontaktu z dziećmi, a szczególnie z krewniakiem, choćby dalszym. Artiom był spokojnym, uśmiechniętym chłopcem, i staruszka cieszyły wspólnie spędzane chwile.
Zaszeleściła brama, witając gościa. Starszy mężczyzna pośpiesznie otworzył drzwi wejściowe, potem drugie, a zapach domowej kuchni objął go ciepłem. W małym holu przy stole siedział dozorca, przed nim komputer.
– Cześć, Matwejewicz, znowu brama cię wypatrzyła – rzekł ochroniarz Giennadij. – Znowu się spóźniłeś.
– Nie gniewaj się, Giennadij – mruknął Sergiej.
Nie odrywając wzroku od Artioma, który siedział na maleńkiej kanapie, obserwując zegar, starał się być spokojny.
– Szukam drugiego buta, pierwszy już znalazłem. Rękawiczki schną na kaloryferze – żartował.
– Wychodź wcześniej, przygotuj wszystko, malec czeka – podpuszczał ochroniarz.
– Cześć, dziadku Sergieju – uśmiechnął się chłopiec.
– Cześć, Artiomku – pogładził go po głowie. – Załóż czapkę, idziemy, rękawiczki już są.
Sergiej wziął chłopca za rękę i wyszli na ulicę. Ciepła dłoń dziecka ogrzała staruszka, przypominając, jak długo siedział bez zajęcia.
– Ochroniarz puścił cię wcześnie? – spytał.
– Nauczycielka szła do dentysty, a ja już byłem gotowy – odpowiedział Artiom.
– Co dziś robiliście ciekawego? – zapytał starzec.
– Lepiliśmy bałwana z plasteliny – roześmiał się chłopiec. – Nie wiem, czemu nie Mikołaj, przecież temat noworoczny?
– Rozwijają małą motorykę – uśmiechnął się Sergiej.
– Mama znowu się spóźniła – dodał smutno Artiom.
– Utknęła w korku, zadzwoniła, będzie zaraz – uspokoił go starzec.
Chłopiec, uspokojony, mocniej ścisnął jego rękę. Czasem czekali na rodziców na placu zabaw, częściej wchodzili do mieszkania, gdzie Artiom fascynował się przedmiotami, które można było dotykać, w przeciwieństwie do domu, gdzie wszystko było cenne i niedostępne. Z biura do przedszkola jechali trzydzieści–czterdzieści minut, wieczorami jednak korki były stałe, a Wasylisa często przybywała dopiero około osiemnastej.
– Tak mi przykro, Sergieju Matwejewiczu – powiedziała, ubierając syna.
– Nic nie szkodzi, napijemy się herbaty, pobawimy – odpowiedział emeryt.
Wasylisa nerwowo poprawiała dziecko, a on, choć sapnął, wytrzymał. W domu chłopiec już stał w korytarzu, a męża nadal nie było.
– Głodny? – spytała.
– Nie, jadłem w przedszkolu i piłem herbatę u dziadka – odparł Artiom.
– On nie jest twoim dziadkiem! – rzuciła lekko zirytowana. – Masz dziadka Saszę i Wovę, ale oni daleko.
– Gdzie oni? Dlaczego daleko i nie przyjeżdżają? – spytał chłopiec, nieświadomy, że matka lada moment wybuchnie gniewem.
Artiom zatkał uszy, gdy matka krzyczała, potem udał się do swojego pokoju.
Gdy Ehor wrócił do domu, wszelkie niezadowolenie wylało się w powietrze.
– Nie krzycz tak. Słyszę wszystko, nawet o siódmej rano. Jeśli brakuje ci mnie, możesz pracować w domu – próbował uspokoić.
– Może rzucisz pracę i zostaniesz w domu? – podpuszczał.
– Jeden miesiąc klientów wystarczy, potem będziemy jeść makaron – odpowiedział, jakby planował przetrwanie.
Rozmowa stawała się coraz gorętsza, Artiom wszedł do kuchni, ale czując się niepotrzebny, wrócił do pokoju.
– Chcesz, żebym wziął na siebie dom i rzucił ST? – spytał Ehor.
– Może i tak – mruknął. – Ale to mój projekt, moje marzenie.
Wieczorem, zmęczony, Ehor wyszedł do salonu, gdzie chłopiec pokazywał samochodzik.
– Tato, patrz, jak się kręci! – powiedział Artiom.
– Tak – odpowiedział Ehor, nie odrywając wzroku od telefonu.
Następnego dnia Wasylisa wróciła z pracy zbyt późno. Ehor był już w domu, zajrzał do drzwi, ale coś syczało w kuchni i schował się.
– Nakarmiłaś Artioma? Śpi? – spytał z łzami w oczach.
– Miałaś go odebrać – odparł Ehor.
Wasylisa, naprężona, uśmiechnęła się.
– Żartujesz? Gdzie on jest? – spytała.
– Artioma nie ma w domu – powiedział Ehor, wyraźnie zaniepokojony.
W telefonie do Sergieja Matwejewicza usłyszała:
– Już idę, trzymaj go, śpi.
Wasylisa pobiegła po schodach na trzeci piętro, gdzie Sergiej już czekał z dzieckiem.
– Dziękuję bardzo, Sergieju Matwejewiczu – rozpłakała się. – Tylko dajcie znać wcześniej, bo ochroniarz już do mnie dzwoni.
Droga powrotna minęła w milczeniu. Czasem zatrzymywała się, jakby chciała coś powiedzieć synowi, lecz od razu chwytała go za rękę i szła dalej.
– Będę mieszkał u Sergieja, a wy odbierzecie mnie w weekendy – mruknął.
– Co mówisz, synku? Kochamy cię.
– Jeśli kochacie, to czemu nie odbieracie na czas? Wstyd mi przed wychowawcą, a ochroniarz to mój przyjaciel.
– Obiecuję, że więcej się nie spóźnię. Jutro oddaję projekt, żadnych opóźnień.
– Naprawdę? – spytał Artiom.
– Naprawdę – skinął Ehor.
W piątek Wasylisa oddała projekt i nawet wcześniej odebrała syna. Wszyscy odetchnęli z ulgą, kłopoty ustąpiły. Świąteczna gorączka ogarnęła rodzinę, spędzali razem więcej czasu. Te dni wydawały się najszczęśliwsze: Artiom się śmiał, tata przytulał mamę, całował ją, a potem podrzucał chłopca w górę. Było radośnie, aż nadto.
Jednak nadeszły dni powszednie, rodzice wrócili do pracy, a Artiom do przedszkola.
– W środę muszę wyjechać do innego miasta, wracam w piątek, weekend w domu – poinformował Ehor przy kolacji.
– W tym tygodniu? – spytała żona.
– Nie, w następnym. Dzisiaj, w środę.
– Jasne – rzuciła, podnosząc widelec, lecz zatrzymała się. – Poczekaj, mam wyjazd służbowy na tydzień od poniedziałku.
– Nie odwołuj, jadę po auto, nie mogę przesunąć podróży. Bilety kupione, nikt nas nie spotka.
– Zadzwoń do mamy, niech przyjedzie, będzie z Artiomkiem.
– Moja tu nic nie może, dzwoń do swojej – odpowiedział Ehor.
– Moja pracuje, nie dadzą jej wolnego, jest terapeutką – sprzeciwiła się Wasylisa.
Ehor odrzucił widelec i wstał.
– Gdzie byłaś z wyjazdem? – spytała, nie kryjąc gniewu.
Następnego dnia, po odebraniu syna z przedszkola, Wasylisa odwiedziła Sergieja.
– Bez wyjścia – powiedziała.
– Rozumiem, nie ma problemu – odparł emeryt.
– Kupię zakupy w niedzielę albo zostawię pieniądze – zaproponowała.
– Nie potrzebne, do „Łastoczki” nie mam, może pomożesz? – poprosił Sergiej.
– Oczywiście, pomogę – skinęła.
Artiom uśmiechnął się tajemniczo, a Sergiej puścił mu oczko, jakby już wiedzieli, czym się zajmą. Zakurzona skrzynka ze szafy otworzyła się, wypełniona starymi, lecz cennymi przedmiotami, które mieli przeglądać.
Minął miesiąc, Sergiej przypomniał, że Wasylisa obiecała pomóc przy naprawie „Łastoczki”.
– Oczywiście, Ehor zadzwoni, gdy się uwolni – zapewniała.
Jednak luty i marzec już nie czekały. Sergiej mógłby naprawić samochód sam, lecz bolesny kręgosłup przeszkadzał, a bez pomocy było ciężko. W jego garażu brakowało miejsca, a stary pojazd i tak wymagał opieki, więc cierpliwie czekał.
Na początku kwietnia, gdy Sergiej ponownie zabrał Artioma z przedszkola, podszedł ojciec.
– Pamiętam, znowu masz natłok pracy – powiedział.
– Nie śpieszę się, zdążę przed sezonem działkowym – odpowiedział Sergiej. Na maj zwykle przewoził sadzonki.
– Zdołamy – skinął Ehor.
Wiosna się opóźniała, utkwiwszy na południu, nie spiesząc do Uralu. Sergiej, nie czekając na Ehora, wynajął auto i przewiózł wszystko, w tym sadzonki, na działkę. Świeże powietrze kochał bardziej niż duszne miasto. Od maja do września, gdy pogoda pozwalała, emeryt odpoczywał, zajmował się uprawą, zbiorem plonów i, co najważniejsze, ładował baterie na nadchodzący okres jesienno-zimowy.
Ostatni dzień wiosny przyniósł deszcz. Mżyło i padało mocno, tworząc ogromne kałuże na drogach i chodnikach. Korki zablokowały ulice główne i objazdowe.
Wasylisa spojrzała na zegar, potem w okno. Wyszła z pracy na czas, wsiadła do busa, lecz w godzinę pokonała tylko połowę trasy.
– Dobry wieczór, Sergieju Matwejewiczu. Utknęłam, mógłbyś odebrać Artioma? – zadzwoniła.
– Dobry wieczór, Aniu. Jestem teraz na działce, nie mogę dziś pomóc, samochód nie jeździ – odpowiedział.
– Rozumiem, dziękuję. Jeśli chcesz, przywieź Artioma do siebie, chętnie – powiedziała, wkładając telefon do kieszeni.
Samochody stały w strumieniach wody, a ona, nie czekając na windę, poszła pieszo do przedszkola.
Sergiej odsłonił zasłonę, patrząc w dół: asfalt zmienił się w lustrzaną taflę, tylko małe wysepki wystawały nad wodą. Dorośli spieszyli, dzieci szły powoli, stawiając nogi w głębsze miejsca.
Starszy mężczyzna trzymał się okna, aż pojawiła się Wasylisa. Teraz jego gest wydawał się niemądry, nawet dziecięco naiwny, ale w razie potrzeby zrobiłby to ponownie.
– „Nic nie osiągniesz w sądzie!” – śmiał się były mąż. Ale gdy do sali wszedł adwokat żony, zapadła cisza, a mężczyzna zapłakał…
