Kiedy siostra zadzwoniła do mnie w sobotę rano, akurat stałem w kuchni w starej koszulce, piłem już wystygłą kawę i myślałem tylko o jednym: jak przetrwać weekend bez kolejnej rodzinnej awantury.
— Andrzeju, ratuj, co? Moja przyjaciółka Marinka ma nowy telewizor, a nie ma komu go powiesić. To zajmie z czterdzieści minut. Wpadniesz?
Od tych słów wszystko się zaczęło.
I gdyby wtedy ktokolwiek powiedział mi, że wrócę do domu z trzęsącymi się rękami, z uczuciem jakiejś lepkiej brudności w środku i twardą decyzją o zerwaniu kontaktu z własną siostrą, tylko bym to zlekceważył.
No, telewizor jak telewizor. Co tu właściwie mogło się wydarzyć.
Mam pięćdziesiąt cztery lata. Nie jestem bohaterem romansów, nie jestem macho z seriali i na pewno nie jestem tym mężczyzną, na którego kobiety rzucają się przy pierwszym spotkaniu. Zwykły człowiek. Brzuch jest. Czasem boli mnie kręgosłup. Okulary albo mam na czole, albo szukam ich po całym mieszkaniu, chociaż są na czole. Żona Lena żartuje, że potrafię naprawić wszystko, tylko nie własne nerwy. I to, niestety, prawda.
Z siostrą, Swietą, ostatnie pół roku mieliśmy napięte. Nawet nie napięte, a jak przewód pod napięciem: niby wisi cicho, ale dotkniesz – porazi. Pokłóciła się z moją żoną Leną na urodzinach mojej siostrzenicy. Do dziś tak naprawdę nie zrozumiałem, od czego się wszystko zaczęło. Czy chodziło o pieniądze, czy o jakiś stary wyrzut, który ciągnął się latami. Kobiety czasem potrafią pokłócić się o nic tak, że potem przez pół roku powietrze w pokoju iskrzy.
Świetka po tym skandalu dziwnie się zachowywała. Dzwoniła do mnie osobno, mówiła:
— Ty po prostu nie widzisz, jaka jest twoja żona. Ona cię przygniotła.
— wtedy jeszcze żartowałem:
— Sveto, nikt mnie nie przygniótł. Po prostu jestem zmęczony słuchaniem cudzych awantur.
— No, no, — odpowiadała. — Potem zrozumiesz.
To jej „potem zrozumiesz” do dziś dzwoni mi w uszach.
Zapytałem:
— A sama Marina, nie może wezwać fachowca?
— Daj spokój, tych fachowców. Najpierw czekasz pół dnia, potem przychodzi jakiś chłopak, który pierwszy raz w życiu widzi wiertarkę. A ty przecież u nas jesteś z rękami.
Na tej frazie powinieneś był się już zaniepokoić. Kiedy krewni zaczynają szczególnie słodko chwalić twoje złote ręce, spodziewaj się podstępu. Ale ja, jak ostatni normalny człowiek, postanowiłem po prostu pomóc.
Lena tego dnia pojechała do swojej matki.
Powiedziałem jej już w przedpokoju:
— Wpadnę na godzinę do przyjaciółki Swietki, powieszę telewizor i wracam.
Skinęła głową:
— Tylko niczego ciężkiego nie dźwigaj. I zjedz coś gdzieś, bo wrócisz zły.
Właśnie za to kocham żonę – mówi prosto, bez dramatów. Z nią mieliśmy już wszystko przez trzydzieści lat. I urazy, i milczenie, i kryzysy, kiedy wydaje się, że łatwiej się rozstać, niż znów znaleźć wspólny język. Ale mamy jakąś uczciwość. Może nie piękną, nie kinową, ale prawdziwą.
Marina mieszkała w nowym domu na drugim końcu miasta.
Winda grała jakąś głupią melodię, od której chciało się wysiąść już na trzecim piętrze i iść dalej pieszo. Na drzwiach wisiał wieniec z sztucznej lawendy, chociaż był listopad. Już dziwnie.
Otworzyła prawie od razu.
— Andrzej? Och, wreszcie. Wejdź.
Marinie było czterdzieści dziewięć lat, jak potem sama z jakiegoś powodu osobno zaznaczyła. Wyglądała dobrze, nie można było tego zaprzeczyć. Nie odmładzała się w złym sensie, ale starała się dbać o siebie. Włosy ułożone, manicure świeży, w domu miała na sobie nie szlafrok ani rozciągnięty T-shirt, ale jakieś miękkie beżowe sukienki, zbyt eleganckie jak na „jestem tu sama i czekam, aż mi powieszą telewizor”. Pachniała wanilią i czymś jeszcze cierpkim, jak pieprz.
— Zdejmij buty, dam ci kapcie.
— Nie trzeba, szybko będę.
— Jak chcesz, — uśmiechnęła się. — Śwetka mówiła, że jesteś u nas mężczyzną godnym zaufania.
To „u nas” od razu zgrzytnęło mi w uszach. Ale znowu nie przywiązałem do tego wagi.
W pokoju stał nowy telewizor w pudełku, uchwyt, torba z śrubami i kieliszek wina na stoliku kawowym. Jeden. Już zaczęty.
— Czekasz na gości? — zapytałem z jakiegoś powodu.
— Nie. A co?
— Nic. Po prostu kieliszek.
— Ach, to ja dla odwagi, — zaśmiała się. — Boję się mężczyzn z narzędziami.
Uśmiechnąłem się. Żart jak żart. Ale się spiąłem.
Kiedy rozpinałem uchwyt, Marina kręciła się obok. Najpierw normalnie: podawała śruby, pytała, gdzie lepiej powiesić, na jakim poziomie. Potem jakoś zbyt blisko stanęła. Czułem jej perfumy już nie w tle, a prosto w twarz. Potem pochyliła się po pilota, chociaż pilot leżał tak, że bez żadnego pochylania można było go wziąć. Potem położyła rękę mi na ramieniu.
— Andrzej, a ty wcale się nie zmieniłeś.
Odwróciłem głowę:
— W jakim sensie?
— No… jesteś stateczny, oczywiście. Ale taki sam spokojny. Śwetka pokazywała wasze zdjęcia.
— A. Rozumiem.
Odwróciłem się o krok do ściany, przykładając poziomicę. I nagle bardzo jasno zrozumiałem: nie wydaje mi się. To nie moja fantazja. Do mnie naprawdę próbują… no, jak to ująć… nie tyle uwodzić, co właśnie przytulać bez zaproszenia.
Zrobiło się nieprzyjemnie. Nie pochlebnie, nie śmiesznie. Nieprzyjemnie.
Bo kiedy jesteś dorosłym facetem, żonatym, przyjechałeś w interesach, a ciebie zaczynają sprawdzać na wytrzymałość, czujesz się nie jak mężczyzna marzeń, a jak człowiek, którego z jakiegoś powodu wciągają w cudzą grę.
— Marino, — powiedziałem tak równo, jak tylko mogłem, — daj mi dokończyć szybko i pojadę.
— Gdzie tak się spieszysz? — usiadła na kanapie, podwijając nogi. — Herbata, kawa, coś mocniejszego?
— Nic nie potrzebuję.
— Żona będzie krzyczeć?
Powiedziała to z uśmiechem, ale jakby z naciskiem.
— Nie. Po prostu czekają na mnie w domu.
Zamilkła na parę sekund, potem zachichotała:
— Szczęśliwy jesteś człowiek. Czekają na ciebie.
I tutaj powinienem był, mądrze, skończyć, spakować narzędzia i wyjść. Ale telewizor był już w połowie wiszący, postanowiłem dokończyć. Wiecznie moja zguba: jeśli zacząłem, muszę skończyć, nawet jeśli wokół już pachnie nie tylko wanilią, ale i kłopotami.
Marina wstała, podeszła znów blisko i powiedziała prawie szeptem:
— A Swieta ma rację. Jesteś bardzo porządny.
— W jakim sensie ma rację?
— Tak sobie… dużo o tobie opowiadała.
Spojrzałem na nią uważniej. Bo uśmiechała się nie jak osoba, która flirtuje spontanicznie. Miała twarz osoby, która wykonuje wcześniej uzgodniony scenariusz.
— Co dokładnie opowiadała? — zapytałem.
— Że żyjesz od dawna jak z przyzwyczajenia. Że z żoną u was już wszystko… no, cicho. Bez ognia.
Zamarły mi nawet ręce.
— To ona ci powiedziała?
— No… jesteśmy przecież przyjaciółkami. Martwi się o ciebie.
Powoli położyłem wkrętarkę na podłodze.
— Posłuchaj. To, co u mnie z żoną, was obie w ogóle nie dotyczy.
Marina usiadła z powrotem, ale nie odwróciła wzroku.
— A jeśli dotyczy? Jeśli ktoś po prostu chce, żebyś wreszcie przypomniał sobie, że jesteś żywym mężczyzną?
Tutaj zrobiło mi się naprawdę obrzydliwie. Nawet nie przez nią. Przez Swietę. Przez tę tanią, jakąś nastoletnią inscenizację. Własna siostra pół roku nosiła urazę do mojej żony i postanowiła co? Udowodnić, że jestem słaby? Podsunąć mi przyjaciółkę? Zrobić test wierności jak w tanim programie?
Nawet nie uwierzyłem od razu. Tak bardzo było to głupie i podłe jednocześnie.
— Co tu się teraz dzieje? — zapytałem.
Marina wzruszyła ramionami, ale uśmiech już jej drżał.
— Andrzej, nic takiego. Jesteś dorosłym człowiekiem. Ja jestem dorosłą kobietą. Po prostu siedzimy, rozmawiamy.
— Nie. Nie po prostu. Zostałem tu zaproszony, żeby powiesić telewizor. A nie to wszystko.
— A co „to wszystko”? — głos jej stał się ostrzejszy. — Ktoś cię na siłę trzyma? Jesteś jak święty.
Podniosłem na nią wzrok:
— Nie święty. Po prostu nie chcę, żeby się do mnie czepiano.
Pewnie z boku brzmiało to prawie śmiesznie. Facet po pięćdziesiątce stoi z poziomicą i mówi kobiecie: „Nie chcę, żeby się do mnie czepiano”. Zazwyczaj jest tak, że jeśli kobieta okazuje zainteresowanie, mężczyzna powinien się cieszyć, albo przynajmniej czuć się zaszczyconym. A ja w tamtym momencie czułem tylko złość i wstyd. Jakbym został bez pytania rozebrany moralnie i zaczęto dyskutować, czy wytrzymam, czy nie.
Marina wstała gwałtownie:
— Daj spokój. Można pomyśleć, że jest ci obrzydliwie.
— Tak, — powiedziałem. — Teraz jest mi obrzydliwie.
Nastała cisza. W kuchni kliknęła lodówka. Za oknem ktoś klaksonował na podwórku. W sąsiednim mieszkaniu zaszczekał pies. I na tym tle Marina nagle zupełnie innym głosem, bez zmysłowości, bez gry, zmęczonym tonem powiedziała:
— Śwetka mówiła, że jesteście na skraju rozwodu.
— Śwetka dużo mówi.
— Powiedziała, że żona cię nie docenia. I jeśli znajdziesz kogoś innego, to będzie tylko sprawiedliwe.
Zaśmiałem się. Szczerze. Nie dlatego, że było wesoło, ale dlatego, że czasem od absurdu można się tylko tak ratować.
— Sprawiedliwe? Boże. Ona ma pięćdziesiąt dwa lata, a żyje jakby w ósmej klasie. „Odbiję ci męża”, „coś ci udowodnię”. Słyszycie siebie nawzajem?
Marina zaczerwieniła się. Po raz pierwszy zobaczyłem w niej nie pewną siebie uwodzicielkę, a zwykłą zmęczoną kobietę, która też z jakiegoś powodu weszła tam, gdzie nie powinna.
— Myślisz, że jest mi łatwo? — powiedziała cicho. — W końcu też nie jestem dziewczynką. I idiotką. Po prostu…
Urwała.
— Po prostu co?
— Po prostu Swieta powiedziała, że jesteś nieszczęśliwy. Że potrzebujesz bodźca. Że od dawna żyjesz nie swoim życiem.
— A nie powiedziała, że sama ze mną od pół roku prawie nie rozmawia? Że jest obrażona, bo Lena nie przeprosiła jej za coś, czego nie zrobiła?
Marina spuściła wzrok.
I tutaj, niespodziewanie dla siebie, zrozumiałem jedną rzecz: nie jestem zły na tę kobietę. Ona może jest samotna, może sama chciała poczuć się pożądaną, może uwierzyła w cudzą wersję wydarzeń. Nieprzyjemnie, tak. Ale główny cios nie przyszedł od niej.
Przyszedł od siostry.
Od osoby, która wie, jak żyję. Która zna Lenę od trzydziestu lat. Która jadła u nas przy jednym stole, zostawiała u nas dzieci na weekendy, pożyczała pieniądze, płakała u mnie w kuchni po rozwodzie. I właśnie ta osoba postanowiła wykorzystać mnie jako kij w swojej kobiecej wojnie.
Dokręciłem ostatnią śrubę w milczeniu. Włączyłem telewizor. Na ekranie od razu wyskoczyła plansza jakiegoś kanału muzycznego i stamtąd energicznie zaczął wrzeszczeć piosenka o miłości. Nawet tutaj życie postanowiło zadrwić.
— Gotowe, — powiedziałem.
Marina stała przy oknie, obejmując się rękami.
— Andrzej.
— Co?
— Przepraszam.
Kiwnąłem głową. Bez wielkoduszności, bez pięknych słów. Po prostu kiwnąłem.
— I ty mnie przeproś, jeśli powiedziałem za ostro.
— Tak normalnie, — odpowiedziała i spróbowała się uśmiechnąć. — Telewizor chociaż równo wisi?
Spojrzałem i powiedziałem:
— Równo. Tutaj bez niespodzianek.
To był kiepski żart, ale nagle zadziałał. Marina prychnęła, potem się zaśmiała, potem dlaczegoś prawie się rozpłakała. Nie drążyłem tematu. Po prostu wziąłem kurtkę i poszedłem do przedpokoju.
Już przy drzwiach powiedziała:
— Sweta prosiła, żebyś potem do niej zadzwonił.
Odwróciłem się:
— Nie dzwoń.
— Myślisz, że jestem taka głupia?
Wzruszyłem ramionami:
— Dzisiaj – nie myślę.
Na ulicy było mokro, ciemno i pachniało mokrym asfaltem. Usiadłem do samochodu i z pięć minut po prostu siedziałem, nie odpalając silnika. Ręce naprawdę drżały. Nie od pokusy, nawet nie od adrenaliny. Od jakiejś dziecinnej urazy. Dziwnie w moim wieku to przyznać, ale kiedy zdradza cię nie obcy człowiek, a swój, w środku jakby coś się sypie.
Śwetka zadzwoniła sama, kiedy już wyjeżdżałem z podwórka.
Włączyłem głośnomówiący.
— No i co? — zapytała zbyt energicznie. — Pomogłeś Marinie?
— Pomogłem.
— No i jak ona?
— Normalnie.
Pauza.
— I tyle?
— A czego chcesz usłyszeć?
Zamilkła, potem sucho powiedziała:
— Nic. Po prostu pytam.
I tutaj po raz pierwszy w życiu powiedziałem siostrze to, co dawno powinienem był powiedzieć.
— Swieta, nie dzwoń do mnie więcej.
Po drugiej stronie cisza. Potem nerwowy śmiech:
— Chyba zwariowałeś?
— Nie. Wręcz przeciwnie. Nareszcie odzyskałem zmysły.
— Andrzej, o co ci teraz chodzi?
— O to, że postanowiłaś zrobić mi podkładkę. O to, że weszłaś do mojej rodziny. O to, że chciałaś się przez mnie zemścić na Lence.
— Nikt ci się nie mścił! — od razu rozwścieczyła się. — Chciałam otworzyć ci oczy!
— Na co?
— Na to, jak żyjesz! Na to, że ona tobą manipuluje!
— Mną teraz próbowałaś manipulować ty.
Znów cisza.
Słyszałem jej oddech. I nagle zrozumiałem: ona przecież nawet nie uważa, że zrobiła coś potwornego. Dla niej to intryga, kombinacja, prawie dobra usługa. To właśnie było najstraszniejsze.
— Swieta, — powiedziałem już spokojnie, — mam żonę. Kocham ją. Nie zawsze łatwo, nie zawsze pięknie, ale to moja rodzina. I ty tam więcej nie wchodzisz. W ogóle.
— Oczywiście, — wymamrotała. — Teraz ja jestem winna we wszystkim. Jak zawsze.
— Nie. Nie jak zawsze. Ale konkretnie teraz.
Rozłączyłem się. Nie z dumy. Po prostu zrozumiałem, że dalej będzie tylko brudniej.
Do domu przyjechałem późno. Lena otworzyła drzwi w ciepłym swetrze, z kucykiem na głowie i z zapachem smażonej ziemniaków z kuchni. Najzwyklejszy wieczór. Najzwyklejsza kobieta. Moja.
— Czemu taki jesteś? — zapytała od razu. — Co się stało?
I tutaj się zawahałem. Bo można było milczeć. Powiedzieć: zmęczony, korki, nic szczególnego. Wielu tak robi. Szczególnie mężczyźni w moim wieku. Połykają, ukrywają, udają, że sami sobie poradzą.
A ja nagle zrozumiałem, że nie chcę ukrywać.
Usiadliśmy na kuchni. Za oknem deszcz stukał o parapet. Czajnik szumiał. Od ziemniaków z koperkiem szedł taki domowy zapach, że miałem gula w gardle. I opowiedziałem wszystko. Prosto. Bez bohaterstwa. Bez upiększania. Opowiedziałem nawet o niezręcznych momentach, kiedy było mi wstyd i było mi obrzydliwie.
Siedziałem i patrzyłem na swoje ręce. Na paznokciach jeszcze pozostał biały pył ze ściany. I nagle poczułem się jednocześnie lżej i ciężiej. Lżej – bo jestem w domu i już nie jestem sam w tej ohydnej historii. Ciężiej – bo to wszystko naprawdę się wydarzyło.
Lena nalała mi herbaty i cicho powiedziała:
— Dziękuję, że opowiedziałeś.
Niby proste słowa. Ale one wtedy przeszyły mnie na wylot.
Nie „dlaczego pojechałeś”, nie „a może samemu ci się spodobało”, nie „wszyscy faceci są tacy sami”. Po prostu: dziękuję, że opowiedziałeś.
Pewnie tak wygląda zaufanie. Nie w pięknych przysięgach. Ale w tym, że człowiek najpierw wierzy tobie, a potem dopiero złości się na okoliczności.
Następnego dnia Swieta napisała długą wiadomość. Że jestem niewdzięczny. Że Lena mnie nastawiła. Że chciała jak najlepiej. Że Marina niby sama wszystko wymyśliła. Że jeszcze pożałuję. Że tak się nie postępuje w rodzinie.
Przeczytałem, usunąłem i zablokowałem numer.
Od tamtej pory minęło już kilka miesięcy. Siostra więcej się nie pojawiła. Przez wspólnych krewnych przekazywała, że „złamałem się pod pantoflem”. Niech mówi, co chce. Wiesz, w wieku pięćdziesięciu czterech lat nagle bardzo jasno rozumiesz: nie każdy krewny jest swoim człowiekiem. I nie każda „troska” w ogóle jest o trosce.
Tamtą sobotę zapamiętałem zbyt dobrze. I, szczerze, wolałbym, żeby to był po prostu krzywo powieszony telewizor.
– Jesteśmy razem od trzech lat, pobierzmy się? – zaproponował mężczyzna. Po minucie stracił mowę od odpowiedzi ukochanej.
Ożenił się ze skromną dziewczyną (25 lat) ze wsi. Myślał, że jest gospodarna, ale po roku zażądała sprzątaczki i torebki za pół miliona.
„Kup sobie zatyczki do uszu, jeśli ci przeszkadza”. Sąsiad (34 lata) przez 3 lata tupał nocami nad głową. Wczoraj mąż wziął wiertarkę i poszedł do niego w gości o 3 w nocy.
Wywaliłam go przez telefon. I nie, to nie jest śmieszne.
Partner mieszkał u mnie 3 dni i sporządził listę wymagań – odpowiedziałam jednym zdaniem i zbierał rzeczy.
Zgodziłam się zamieszkać z mężczyzną (37 lat) po 3 miesiącach związku. Tydzień wspólnego życia wystarczył mi, żeby zmienić zdanie i wyprowadzić się do siebie.
Wyjęła kartkę z pięcioma punktami prosto w kawiarni. Zrozumiałem, że randka jest skończona.
„Chorujesz? No jak wyzdrowiejesz – pisz”: napisał mi mój mężczyzna. Zablokowałam jego numer i więcej się z nim nie kontaktowałam.
„Gotujesz tak sobie, musisz się uczyć od mojej mamy”: adorator (42 lata) odsunął talerz z kolacją. Po minucie był za drzwiami.
„Chcesz jeść – podlewaj ogródek”. Jak w wieku 54 lat przeprowadziłam się do mężczyzny 60-letniego i szybko tego pożałowałam.
Były mąż jest żonaty prawie dwa lata, a ja dopiero niedawno zobaczyłam jego żonę. Jestem pod wrażeniem.
Zaczęłam mieszkać z adoratorem (39 lat). Po miesiącu postanowił zamienić mnie w swoją matkę (ciągle porównywał). Spakowałam rzeczy i wyprowadziłam się.
Moja pani (43 lata) zarabia 90 tysięcy, ale wszędzie płacę ja. Zasugerował, żebyśmy podzielili się kosztami zakupu produktów przed zamieszkaniem razem, dowiedziałem się o sobie wiele nowego.
„Zbierzmy, a potem się pobierzemy” – mówił mężczyzna (47 lat). Jeden jubileuszowy wieczór wszystko postawił na swoim miejscu.
Siostra (52 lata) wysłała mnie do swojej przyjaciółki, żeby „powiesić telewizor”. Już po godzinie zrozumiałem, że zostałem podłożony.
— Idę do nich w gości, a oni ich nie ma w domu! Cóż za brak szacunku? — Teściowa przyjechała niespodziewanie. I to nie sama!
