– Ty już nie jesteś panną młodą! – głośno oznajmiła teściowa przed wszystkimi gośćmi.
Natalia gwałtownie otworzyła lodówkę i wyjęła misę z zamarynowanym mięsem:
– Nie w humorze? To mój dom i będę gotować, co uznam za stosowne! Jeśli Halina nie lubi kaczki po domowemu, niech je suchary!
– Natalio, proszę… – westchnął Sergiusz, masując zmęczoną twarz. – Wiesz, mama ma problemy żołądkowe. Lekarz zabronił ostrego. Nie można było przygotować czegoś łagodniejszego?
– Zawsze to samo! – uderzyła Natalia miską o stół. – W zeszłe Święta „bez soli”, na urodziny syna „nie tłuste”, teraz „nie ostre”! A kto pomyśli o moim wysiłku? Trzy dni szukałam przepisu, nocami doprawiałam marynatę!
W kuchnię wbiegł siedmioletni Franek:
– Mamo, babcia już tu jest. I wujek Kacper z ciocią Gosią.
Natalia wzięła głęboki oddech, starając się opanować drżenie rąk. Goście przyszli wcześniej, niż przewidywała, a konflikt z mężem zepsuł jej humor do końca.
– Idź ich przywitać – skinęła głową Sergiuszowi. – Ja szybko się ogarnę i wyjdę.
Mąż zatrzymał się w drzwiach:
– Proszę, dziś bez scen. Mama chce przedstawić nam swojego nowego partnera. To dla niej ważne.
– Rozumiem – odpowiedziała Natalia wymuszoną uśmiechniętą. – Idź, nie każ im czekać.
Zamknięta w kuchni, zamknęła oczy i powoli policzyła do dziesięciu. Halina była jej stałym źródłem stresu od pierwszych dni związku z Sergiuszem. Przez pięć lat ingerowała we wszystko: jak wychowywać Franka, jak ustawiać meble, jakie zupy gotować. Sergiusz, od dzieciństwa pewny, że „matka nie podpowie źle”, rzadko ją wspierał.
Dobrze, dziś wyjątkowy dzień, myślała Natalia. Wytrzymam. Jeśli Halina ma teraz męża, może wreszcie odpuści.
Szybko założyła przygotowaną sukienkę, poprawiła usta, wygładziła niesforne loki i weszła do salonu z najszerszym uśmiechem, jaki potrafiła wymusić.
– Witaj, Halino! – powiedziała, zbliżając się do teściowej. – Cieszę się, że cię widzę. Kacper, Gosia, miło was poznać!
Rodzina męża uśmiechała się serdecznie. Obok Haliny stał wysoki, zadbany mężczyzna z siwiejącą brodą. Nieźle jak na sześćdziesiątkę – pomyślała Natalia. Teraz rozumiem, dlaczego Halina tak odmładzała się ostatnio.
– Poznajcie, to Arkadiusz, mój… przyjaciel – wskazała teściowa.
– Już mąż, kochanie – dodał spokojnie Arkadiusz. – Dwie tygodnie temu ślub. Bardzo się cieszę z poznania was. Dużo słyszałem o tobie od Halinki.
Natalia zauważyła, że Sergiusz i Kacper wymienili zaskoczone spojrzenia. Wiadomość o małżeństwie matki była dla nich szokiem.
– Gratulacje! – ucieszyła się Natalia. – To wspaniale! Zapraszam do stołu, podamy przekąski.
– Pomogę – odezwała się Gosia.
W kuchni szeptała do niej:
– Naprawdę wiedziałaś, że już wzięli ślub?
– Nie miałam pojęcia – odpowiedziała Natalia, wyciągając talerze. Sergiusz wyglądał podobnie jakby nie dowierzał.
– No tak – prychnęła Gosia. – Halina obiecywała, że po śmierci ojca Franka nigdy nie wyjdzie za mąż. „Takiego, jak twój tata, już nie znajdę”, pamiętasz?
– Pamiętam – skinęła Natalia. – Ale cieszę się za nią… może teraz… – zawahała się, dobierając słowa.
– …mniej będzie cię męczyć? – dokończyła Gosia. – Nie łudź się. To Halina. Lubi pouczać.
Gdy Natalia wróciła z tacami, zobaczyła, że Franek z zafascynowaniem pokazuje Arkadiuszowi swoją kolekcję kamieni:
– Ten znalazłem nad rzeką z tatą! A ten na szkolnym wycieczce! A ten wygląda jak serce!
– Masz świetne oko, Franku – uśmiechnął się mężczyzna. – Kiedyś pracowałem jako geolog, mam w domu cały muzeum minerałów. Jeśli rodzice pozwolą, kiedyś pokażę ci je wszystkie.
Natalia była zdziwiona. Nigdy teściowa nie pozwalała obcym tak łatwo nawiązać kontakt z wnukiem. Zazdrośnie strzegła swojego „specjalnego miejsca” w jego życiu.
– Do stołu! – ogłosiła Natalia. – Danie główne w pół godziny.
– A co na drugie? – zapytała Halina, siadając przy stole.
– Kaczka po domowemu – odpowiedziała Natalia. – Z zapiekanką ziemniaczaną.
– Kaczka? – skrzywiła się teściowa. – Wiesz, że nie mogę ostrego. I w taką upał… można było zrobić lekki sałatkę.
– Nie jest ostra, mamo – wtrącił Sergiusz. – Natalia specjalnie bez przypraw.
To była nieprawda, i Natalia spojrzała wdzięcznie na męża. Po raz pierwszy od lat stanął po jej stronie, choć w białym kłamstwie.
– A dla ciebie, Halino, zrobiłam osobno kurczaka na parze. Dietetyczny.
– Dziękuję – udawała zadowoloną teściowa. – Ale… – odłożyła widelec, patrząc krytycznie. – To jakaś guma. Nawet soli nie ma.
– Mamo – cierpliwie powiedział Sergiusz – lekarz zabronił ci soli.
Natalia poczuła falę gorąca. Ile wysiłku, a wszystko na nic. Jak zawsze.
– Halino, gotowałam dokładnie według zaleceń lekarza – przemówiła przez zęby. – Jeśli nie smakuje, mogę przygotować coś innego.
– Nie trudź się – machnęła ręką. – W ogóle nie będę jadła. Zdrowie ważniejsze.
Nastała cisza. Franek, wyczuwając napięcie, zapytał:
– Babciu, naprawdę się przeprowadzisz? A co ze mną?
– Będziemy się widywać, wnuczku – słodko odparła Halina. – Będziesz nas odwiedzać u mnie i Arkadiusza. Masz własny pokój.
– Po co? – zmarszczył brwi chłopiec. – Mam pokój w domu.
– Na noclegi u nas – wyjaśniła babcia. – Może i dłużej. Arkadiusz nauczy cię szachów, pokaże swoje kamienie…
– Nie chcę długo – stanowczo powiedział Franek. – Chcę być z mamą i tatą.
– Oczywiście, kochanie – wtrąciła się Natalia. – Będziesz z nami. A do babci, kiedy zechcesz.
– Natalio – rzuciła Halina lodowatym spojrzeniem – nie wtrącaj się. Rozmawiam z wnukiem.
– Przepraszam – ledwo powstrzymując drżenie głosu, powiedziała Natalia. – To mój syn. Mam prawo uczestniczyć w rozmowie.
– Twój syn? – obruszyła się teściowa. – Przypominam, że on jest Nowakiem. Nasze nazwisko. I ja, jako starsza w rodzie, decyduję, jak go wychowywać.
– Mamo – uprzedził Sergiusz – wystarczy.
– Nie, nie wystarczy! – wstała Halina, podnosząc głos. – Pięć lat milczałam, patrząc jak kaleczysz wnuka swoimi nowomodnymi metodami! Brak porządku, brak dyscypliny! W siedem lat ledwo czyta!
– Franek czyta świetnie! – oburzyła się Natalia. – I ma piątki!
– Dzięki komu? – ripostowała teściowa. – Kto odrabia z nim lekcje? Kto do szkoły muzycznej go zabiera?
– Ja – szepnęła Natalia. – Codziennie.
– Bo ja ci każę! – uderzyła Halina w stół. – Bez mnie tylko w telefonie byś siedziała! Znam takie mamy!
– Halino! – wstała Natalia, czując, że nogi się pod nią uginają. – To przesada!
– Spokojnie, Natalia – próbował interweniować Arkadiusz. – Nie jesteś sprawiedliwa.
– Milcz, Arkadiuszu! – warknęła teściowa. – Nie wiesz, co tu się dzieje! Ale teraz wszystko się zmieni. Mamy trzy pokoje. Franek będzie mieszkał z nami.
– Co?! – oniemiała Natalia. – Chcecie zabrać mojego syna?
– Chcę, by miał prawdziwe wychowanie! – wstała Halina. – A ty… już nie jesteś gospodynią tego domu! Od dziś wszystko będzie po mojemu!
Cisza eksplodowała jak granat. Nawet Sergiusz, zawsze usprawiedliwiający matkę, zamarł w szoku.
– Mamo – w końcu przemówił – nie możesz po prostu zabrać Franka. To nasz syn.
– Synku – szepnęła Halina – robię to dla jego dobra. Ale twoja żona… nie radzi sobie. Przyznaj!
– Nie radzę?! – Natalia przełknęła gulę w gardle. – Pracuję, utrzymuję dom, wychowuję dziecko, gotuję… czego jeszcze brakuje?!
– Spokojnie, Natalio – sięgnął Sergiusz po jej rękę, lecz odsunęła ją.
– Nie, Sergiuszu, dosyć! – Natalia rozejrzała się po pokoju. Pięć lat wytrzymywała, pięć lat starała się dogodzić. I co? Obelgi przy gościach i groźby odebrania syna!
– Nikt nie zabierze Franka – zaczął Sergiusz, ale ona przerwała:
– A co znaczy „nie jesteś gospodynią”? „Wszystko po mojemu”? Jak to rozumieć?
Teściowa skrzywiła się:
– Chcę, by wnuk wychowywał się poprawnie. A ty… patrz na siebie, krzyczysz przy dziecku, robisz sceny…
W Natalii coś pękło. Lata upokorzeń, krytyki, ciągłego napięcia osiągnęły kres. Powoli zdjęła fartuch, starannie go złożyła i spojrzała na męża:
– Wybieraj, Sergiuszu. Teraz. Albo twoja matka, albo nasza rodzina. Trzeciego nie ma.
– Natalio, jakie ultimatum… – zdezorientował się.
– Jestem spokojna – i mówiła prawdę. Gniew zmienił się w lodowatą jasność. – Czekam na twoją decyzję.
Rodzina wymieniała spojrzenia. Arkadiusz patrzył na żonę zdziwiony. Franek cicho łkał w kącie.
– Sergiuszu – Halina położyła rękę na jego ramieniu – nie daj się manipulować. To krew.
– Tak, mamo – powiedział niespodziewanie stanowczo Sergiusz, zrzucając jej dłoń. – Jesteśmy rodziną. Ja, Natalia i Franek. I żądam, abyś przeprosiła moją żonę.
Teściowa cofnęła się, jakby uderzono ją w twarz:
– Co?! Przed nią?!
Za każde wypowiedziane dziś słowo Sergiusz stał przy Natalii. – To nasz dom i ona jest tu gospodynią. Nikt nie będzie nam mówił, jak żyć.
Natalia z niedowierzaniem spojrzała na męża. Po raz pierwszy od pięciu lat tak zdecydowanie ją obronił.
– Sergiuszu! – zadrżała Halina. – Wybierasz jej zamiast własnej matki?!
– Wybieram swoją rodzinę – odpowiedział spokojnie. – I jeśli chcesz pozostać w jej życiu, naucz się szanować moją żonę. W przeciwnym razie nasze kontakty będą rzadkie.
Halina obrzuciła wszystkich spojrzeniem, szukając wsparcia, lecz napotkała tylko zakłopotane twarze. Nawet Arkadiusz spojrzał na nią z wyrzutem.
– No cóż – syknęła, chwytając torebkę – dziś jestem zbędna. Arkadiuszu, wychodzimy.
– Toma, może jednak przeprosisz? – delikatnie zasugerował.
– I ty też?! – teściowa zerwała się do wyjścia. – Zdrajcy! Kacper, idziesz z nami?
– To już przelało czarę – mruknął Kacper, niezręcznie kaszląc. – Z godnością wyszła Halina, rzucając:
– Jutro zadzwonię, Sergiuszu. Kiedy się opamiętasz.
Gdy drzwi się zamknęły, Natalia przytuliła Franka:
– Wszystko w porządku, skarbie. Babcia po prostu jest zdenerwowana. Zostaniesz z nami, obiecuję.
– Naprawdę? – łkał chłopiec.
– Oczywiście – przytulił go Sergiusz. – Zawsze będziemy razem.
Natalia odwróciła się do gości:
– Kto chce sernik?
Wieczór minął już bez napięcia. Później, gdy wszyscy odeszli, a Franek zasnął, Natalia i Sergiusz siedzieli w kuchni przy przyciemnionym świetle lampy.
– Dziękuję – wyszeptała Natalia. – Że byłeś po mojej stronie.
– Powinienem był zrobić to wcześniej – uścisnął jej rękę. – Po prostu… trudno iść przeciw matce.
– Rozumiem – przytuliła się do jego ramienia. – Ale dziś byłeś głową naszej rodziny. Naprawdę.
– Myślisz, że mama wybaczy? – w jego głosie było słychać niepokój.
– Tak – odpowiedziała stanowczo. – Gdy zrozumie, że manipulacje nie działają.
– I co teraz? – spytał Sergiusz.
– Teraz – odetchnęła Natalia – ustalimy granice. Będzie obecna w naszym życiu, ale na naszych zasadach.
Siedzieli tak do świtu, czując, że między nimi rodzi się coś nowego, mocnego, prawdziwego.
Rano zadzwonił Arkadiusz: Halina prosiła, by przekazać, że jest gotowa porozmawiać… kiedy wszyscy ostygną. Ale to już inna historia.
