Kiedy skończyłem trzydzieści lat, z zewnątrz mogło się wydawać, że osiągnąłem wszystko, czego człowiek może chcieć. Prowadziłem kilka warsztatów samochodowych, miałem duży dom poza miastem, porządnego SUV-a i dochody, przy których nie trzeba było zastanawiać się nad każdą wydaną złotówką. Znajomi patrzyli na moje życie jak na gotowy, niemal idealny obraz. Tylko ja wiedziałem, że w środku, szczególnie w sprawach osobistych, od dawna noszę w sobie pustkę.
Wciąż powtarzał się ten sam schemat. Wystarczyło, że kobieta dowiedziała się, iż nie jestem zwyczajnym facetem, ale dobrze sytuowanym właścicielem kilku firm, a jej zachowanie natychmiast się zmieniało. W głosie pojawiała się ostrożność, uśmiechy stawały się przesadnie wyważone, a między pozornie niewinnymi zdaniami zaczynały padać sugestie. Przestawały widzieć mnie takim, jaki byłem naprawdę — z moimi przyzwyczajeniami, lękami, zainteresowaniami i słabościami. Zamiast Marka pojawiała się dla nich wygodna okazja.
Z czasem przestało mnie to tylko męczyć. Zaczęło również budzić złość. Chciałem wiedzieć, czy w ludziach zostało jeszcze miejsce na szczerość, czy każda relacja musi dziś opierać się na kalkulacji.
Właśnie wtedy poznałem w internecie Annę. Jej profil przyciągnął moją uwagę od pierwszej chwili. Nie było tam drogich restauracji, markowych ubrań ani zdjęć robionych na pokaz. Zwyczajne fotografie, krótkie opisy i kilka trochę niezgrabnych zdań. Pracowała jako pielęgniarka i pisała w taki sposób, jakby wcale nie próbowała udawać kogoś innego.
Przez mniej więcej tydzień wymienialiśmy wiadomości. Rozmowy rozwijały się spokojnie. Anna mnie nie poganiała, nie wypytywała o pieniądze i nie próbowała ustalić, jakie zajmuję stanowisko ani ile zarabiam. Kiedy w końcu zaczęliśmy rozmawiać o spotkaniu, wpadłem na pomysł małego eksperymentu.
Zaproponowałem spacer w parku. Bez samochodu, eleganckiej restauracji i całej tej efektownej oprawy, którą zwykle ludzie tworzą na pierwszą randkę.
„Samochód jest teraz w naprawie, mam trochę gorszy czas i spóźnia mi się wypłata” — napisałem, po czym odłożyłem telefon i czekałem.
Zazwyczaj po podobnych słowach zainteresowanie kobiet szybko gasło. Anna odpowiedziała jednak zupełnie inaczej:
„Nie ma problemu. Spacer brzmi nawet lepiej”.
Postanowiłem posunąć swoją próbę jeszcze dalej.
Z dna szafy wyciągnąłem starą kurtkę, której nie nosiłem od czasów studenckich. Do tego założyłem proste dżinsy i wysłużone trampki. Drogiego zegarka nie wziąłem. Zastąpiłem go tanim materiałowym paskiem. Do kieszeni włożyłem trochę gotówki — akurat tyle, by nie wyglądać na człowieka całkowicie bez pieniędzy.
W umówionym dniu przyjechałem do parku wcześniej. Usiadłem na ławce i ku własnemu zdziwieniu poczułem zdenerwowanie. Dawno już żadna randka nie wywołała we mnie takiego napięcia.
Anna pojawiła się dokładnie o czasie. Nie miała mocnego makijażu ani stroju, który miałby olśnić wszystkich dookoła. Prosty płaszcz, otwarte spojrzenie i lekki, spokojny uśmiech.
— Cześć! Ty jesteś Marek? — zapytała.
— Tak. Przepraszam, że wszystko wygląda tak skromnie. Ostatnio nie mam najlepszego okresu.
Spodziewałem się tego, co widziałem już wiele razy: zakłopotania, rozczarowania albo nagłego chłodu. Anna tylko wzruszyła ramionami.
— Nic się nie stało. Najważniejsze, że się spotkaliśmy. Idziemy?
Ruszyliśmy alejką. Rozmowa od początku płynęła bez wysiłku. Nie było sztucznej powagi ani prób pokazania się z jak najlepszej strony. Wspominaliśmy dzieciństwo, rozmawialiśmy o książkach i drobnych zdarzeniach, które zwykle nikogo szczególnie nie interesują. W pewnej chwili zaczęliśmy nawet zastanawiać się, dlaczego deszcz potrafi uspokajać skuteczniej niż muzyka.
Anna nie pytała, czym dokładnie się zajmuję. Nie próbowała poznać moich dochodów ani ocenić, czy jestem wystarczająco „perspektywiczny”. Ciekawiło ją coś zupełnie innego: co myślę, jak reaguję, w jaki sposób mówię i gdzie kieruję wzrok.
Z każdym kolejnym krokiem coraz trudniej było mi utrzymywać wymyśloną wersję siebie. Powoli przestawałem odgrywać rolę i coraz częściej pozwalałem sobie po prostu być Markiem.
W pewnym momencie zupełnie zapomniałem, po co właściwie rozpocząłem ten cały teatr.
Czas minął niepostrzeżenie. Pod wieczór zrobiło się chłodniej, a nam obojgu zaczęło burczeć w brzuchach. Niedaleko działał niewielki punkt, w którym sprzedawano kawę i szybkie przekąski.
— Może coś zjemy? Tylko nie licz na restaurację. Szczerze mówiąc, teraz nie mógłbym sobie na to pozwolić — zaproponowałem.
Celowo wyciągnąłem pieniądze z kieszeni trochę niezgrabnie, jakbym przeliczał ostatnie banknoty i monety.
— Dwie kawy i jedną zapiekankę. Podzielimy się po połowie — powiedziałem do sprzedawcy.
Ukradkiem obserwowałem Annę, czekając na choćby najmniejszy przejaw niezadowolenia. W głowie układałem już znane scenariusze: stanie się chłodniejsza, straci zainteresowanie albo znajdzie powód, żeby szybko odejść.
Ona jednak po prostu stała obok i patrzyła na przechodniów.