— Jak widzicie — odezwała się pierwsza Krystyna — tutaj dokładnie zapisano, skąd pochodziły pieniądze. Wszystko zostało opłacone ze sprzedaży mieszkania pozostawionego mi przez babcię. Nie ma podstaw, by uznać ten lokal za wspólny majątek małżeński.
Twarz Heleny wyraźnie pobladła.
Palce zaciskające się na kartce lekko jej drżały.
Przez moment straciła całą wcześniejszą pewność siebie. Patrzyła na dokumenty, najwyraźniej nie znajdując żadnego sensownego argumentu.
Nie zamierzała jednak ustąpić.
— I co z tego, że masz jakieś zaświadczenia? — powiedziała ostro, odsuwając papier. — Prawo to jedno, a ludzka sprawiedliwość jest ważniejsza! Jan mieszka z tobą od trzech lat, pracuje, własnymi rękami pomagał przy remoncie!
— Remont robiliśmy razem — cicho przypomniała Krystyna. — Nie zmienia to jednak źródła pieniędzy, za które kupiono mieszkanie.
— Co mnie obchodzą twoje przepisy?! — wybuchła Helena. — Mówię o sumieniu! Mój syn tyle zrobił dla tej rodziny, że ma pełne prawo do swojej części!
— Moim zdaniem dalsza dyskusja nie ma sensu — zauważył Władysław, kręcąc głową. — Ona i tak nie zmieni zdania.
Krystyna nie patrzyła już na krewnych.
Całą uwagę skupiła na Janie.
Przez cały czas trwania awantury mąż nie powiedział ani jednego słowa w jej obronie.
Siedział ze spuszczoną głową i wpatrywał się w jeden punkt na blacie.
— Janie — zwróciła się do niego żona — doskonale wiesz, za jakie pieniądze kupiliśmy mieszkanie. Wiesz też, że żądania twojej matki nie mają podstaw. Powiedz jej to sam.
Jan powoli podniósł wzrok.
Przez krótką chwilę ich oczy się spotkały.
Potem odwrócił głowę w stronę okna, jakby za szybą mógł znaleźć ratunek przed tą rozmową.
— Mamo, no… chyba Krystyna ma rację — powiedział niepewnie. — Dokumenty rzeczywiście wszystko potwierdzają. Ale może…
— Żadnego „może”! — przerwała mu Helena. — Jesteś mężczyzną czy nie? Masz obowiązek bronić interesów swojej rodziny!
Jan ponownie zamilkł.
Nie sprzeciwił się matce. Nie poprosił krewnych, żeby przestali obrażać jego żonę. Nie powiedział nawet, że nie zamierza domagać się mieszkania.
Po prostu siedział i unikał spojrzenia Krystyny.
I właśnie to milczenie zabolało ją najbardziej.
Nagle zrozumiała coś, czego wcześniej nie chciała przyjąć do wiadomości: człowiek, z którym planowała spędzić całe życie, nie potrafił obronić ich związku nawet przed niesprawiedliwymi żądaniami własnej matki.
Co gorsza, sam zaczął traktować odziedziczony przez żonę majątek jak coś, do czego ma moralne prawo.
Nie wypowiedział swojej decyzji wprost, ale jego zachowanie powiedziało wystarczająco dużo.
Krystyna zaczęła spokojnie zbierać dokumenty.
Układała kartki jedna po drugiej, bez pośpiechu, jakby każdy ruch pomagał jej upewnić się w decyzji, którą właśnie podjęła.
— Dobrze — powiedziała cicho. — Skoro wszyscy już wszystko rozumieją, proponuję, żeby Jan spakował swoje rzeczy i się wyprowadził.
Mąż gwałtownie podniósł głowę.
— Poczekaj… Co to znaczy, że mam się wyprowadzić?
— Dokładnie to, co powiedziałam — odparła Krystyna, zamykając teczkę. — Nie chcę dłużej mieszkać z człowiekiem, który spokojnie patrzy, jak jego rodzina próbuje przejąć moją własność, i nie uważa za konieczne zareagować.
— Mówisz poważnie?! — oburzyła się Helena. — Wyrzucasz własnego męża z domu przez kilka metrów kwadratowych?!
— Powód jest zupełnie inny — odpowiedziała Krystyna. — Rozstaję się z mężczyzną, który nie potrafił powiedzieć własnej matce prostego „nie”, kiedy zaczęła poniżać jego żonę.
— Teraz pokazałaś swoje prawdziwe oblicze! — krzyknęła teściowa. — Tyle lat razem, a dla ciebie liczy się tylko mieszkanie! Żadnych wartości rodzinnych!
— Dla mnie rodzina zaczyna się od szacunku i zaufania — powiedziała stanowczo Krystyna. — Nie od prób odebrania komuś tego, co zgodnie z prawem do niego należy.
Teresa natychmiast zaczęła głośno rozprawiać o tym, jak samolubne stało się dzisiejsze młode pokolenie.
Władysław teatralnie wzdychał i z dezaprobatą potrząsał głową.
Helena nadal rzucała w stronę synowej kolejne oskarżenia.
Krystyna prawie przestała słyszeć ich słowa.
Miała wrażenie, że między nią a gośćmi wyrósł gruby, niewidzialny mur.
Podjęła już decyzję.
Nikt nie mógł jej teraz od niej odwieść.
Jan powoli wstał.
Po jego zagubionej minie można było poznać, że wciąż liczył na jakiś nagły zwrot i pojednanie.
Przenosił wzrok z matki na żonę, jakby czekał, aż któraś z nich pierwsza ustąpi.
Żadna nie zamierzała tego zrobić.
A sam Jan stracił szansę na zmianę sytuacji kilka minut wcześniej — wtedy, gdy zamiast zatrzymać niesprawiedliwe oskarżenia, wybrał milczenie.
— Dobrze — powiedział w końcu głucho. — W ciągu tygodnia zabiorę swoje rzeczy.
Helena nadal protestowała.
Oskarżała Krystynę o bezduszność, chłód i chciwość. Twierdziła, że to synowa zniszczyła dobre małżeństwo.
Kiedy jednak wychodziła, wyglądała niemal na zadowoloną.
Jej syn nie zamierzał przecież zostać w domu kobiety, która odmówiła oddania mu połowy mieszkania.
Helena potraktowała wszystko jako dowód swojej racji. Nie zauważała, że jej własne naciski doprowadziły do rozpadu małżeństwa syna.