– Wprowadzam się do was! – oznajmiła wesoło teściowa.
– Wprowadzam się do was! – powtórzyła z tym samym lekkim tonem.
Wprowadzam się do was, oznajmiła jego teściowa z uśmiechem, jakby mówiła o czymś zupełnie naturalnym. Przecież nie będę spała pod mostem.
– Mamo, z Aloną postanowiliśmy wynająć mieszkanie – powiedział Dmitrij, patrząc na matkę spokojnie, choć z wyraźnym napięciem. – Jeden pokój, skromnie. Więcej nam nie trzeba.
Raisa Nikołajewna, która właśnie układała bieliznę w szafie, odwróciła się tak gwałtownie, że aż ścisnęła ręcznik przy piersi.
– Jakie znowu wynajmowanie?! – oburzyła się natychmiast. – Po co wyrzucać pieniądze w błoto? Dima, ty chyba rozum postradałeś! Przecież mamy wolny pokój!
Dmitrij ciężko wypuścił powietrze. Spodziewał się takiej reakcji, ale mimo wszystko gdzieś w głębi liczył, że matka zrozumie. W końcu był już dorosły, lada chwila miał się ożenić. Własna rodzina to własny dom. Nawet jeśli na początku tylko wynajęty, ale jednak swój, z własnymi granicami.
– Mamo – odezwał się cierpliwie – nam z Aloną potrzebne jest osobne miejsce. Jesteśmy młodzi, musimy nauczyć się być razem. A tutaj ty rządzisz i wszystko ma być po twojemu…
– I co z tego? – odcięła się urażona Raisa Nikołajewna. – Myślisz, że będę wam przeszkadzać? Nie zamierzam przecież wtrącać się do waszych spraw! Wy będziecie mieć swój pokój, ja swój. Wszystko jest wygodnie urządzone.
Dmitrij potarł kark, szukając odpowiednich słów. Tłumaczenie czegokolwiek matce zwykle nie miało sensu. Była święcie przekonana, że zawsze ma rację, a każda próba sporu kończyła się tylko zmęczeniem i nerwami.
– Mamo, przecież wiesz, że pracuję na wyjazdach. Przyjeżdżam na dwa tygodnie, a potem znowu znikam na długo. Alona zostanie sama…
– Tym lepiej! – przerwała mu od razu, aż oczy jej błysnęły. – Będzie jej raźniej. Sama jedna zanudziłaby się na śmierć, a ja będę obok. Pomogę, doradzę, przypilnuję. To chyba dobrze, że ktoś zadba o twoją żonę?
Dmitrij zrozumiał, że ta rozmowa już dawno została rozstrzygnięta bez jego udziału. I dokładnie wtedy, jakby na potwierdzenie tej myśli, usłyszał:
– Już postanowione. Po ślubie zamieszkacie u mnie. A kiedy odłożycie pieniądze, wtedy pomyślicie o czymś własnym.
Alona przyjmowała to wszystko z dziwną, niemal nienaturalną jak na swój wiek rozwagą. Nie kłóciła się, nie dramatyzowała, nie okazywała urazy. Po prostu kiwała głową, uśmiechała się uprzejmie i trwała z boku. Na początku Raisa Nikołajewna była tym wręcz zachwycona. „Widzisz, jaka porządna dziewczyna, dobrze wychowana”, mawiała o przyszłej synowej. Z czasem jednak wyszło na jaw, że milczenie Alony nie oznacza zgody, tylko chęć unikania konfliktów.
Po ślubie młodzi wprowadzili się do tamtego pokoju. Był jasny, niewielki, z balkonem, i nawet można było poczuć w nim odrobinę przytulności, gdyby nie to, że każda próba życia po swojemu natychmiast rozbijała się o obecność Raisy Nikołajewny.
Nieraz Alona miała wrażenie, że nie jest tu gospodynią, tylko kimś tymczasowym, kimś z zewnątrz. Cokolwiek zrobiła, od razu wywoływało reakcję. Nawet jej cisza budziła podejrzenia. Wszystko to odbywało się pod przykrywką wymuszonej uprzejmości. Raisa Nikołajewna rzadko atakowała wprost. Wolała półsłówka, kąśliwe uwagi rzucone niby mimochodem, teatralne westchnienia i zdania, które miały boleć dopiero po chwili.
Wystarczyło, że Alona zawiesiła lekkie firanki zamiast starych, ciężkich zasłon, a teściowa już nie wytrzymała:
– Białe? Naprawdę? Przecież na nich będzie widać każdy pyłek! Co tydzień będziesz to prać, skoro tak ci się zachciało elegancji!
Alona tylko lekko się uśmiechnęła.
– Upiorę. To żaden problem.
Jedna zasada ich codzienności była jasna od początku: wytrzymać, dopóki Dmitrij pracuje, a pieniądze rosną. Wszystko po to, żeby kiedyś mieć własny kąt.
Ale z dnia na dzień między tymi dwiema kobietami narastało napięcie. Prawie niesłyszalne, niewidoczne dla obcych, a jednak tak gęste, że aż czuło się je w powietrzu. Było jasne, że kiedyś musi wybuchnąć.
Kiedy Alona dowiedziała się, że jest w ciąży, poczuła, jakby w środku zakwitło jej nowe życie jeszcze zanim usłyszała bicie małego serca. Łapała się na tym, że uśmiecha się bez powodu do ludzi na ulicy, do drzew, do słońca, do całego świata. Oboje z Dmitrijem tak długo marzyli o dziecku, że ta wiadomość wydawała się cudem. I nagle wszystko zaczęło wyglądać inaczej: może nie mieli jeszcze własnego mieszkania, może nie było łatwo, ale byli rodziną.
Dmitrij znów był na długim wyjeździe, tym razem aż na dwa miesiące, dlatego o ciąży powiedziała mu przez telefon.
– Trzymaj się – odezwał się drżącym z radości głosem. – Spróbuję wrócić wcześniej. Razem zdecydujemy, co robić dalej.
Gdy Raisa Nikołajewna dowiedziała się, że Alona spodziewa się dziecka, wcale nie złagodniała. Przeciwnie, stała się jeszcze bardziej zgryźliwa. Coraz częściej wbijała jej szpile, że „do macierzyństwa to ona jeszcze nie dorosła”, marudziła, że „całymi dniami tylko leży”, choć sama nieraz opowiadała, jak ciężko przechodziła własną ciążę.
Ale prawdziwy cios spadł nagle.
Pewnego ciepłego majowego wieczoru Alona wróciła od lekarza, gdzie potwierdzono, że z ciążą wszystko jest dobrze. Kiedy weszła do mieszkania, na kuchni zobaczyła obcego mężczyznę, około sześćdziesiątki. Siedział rozparty na krześle, pił herbatę z ich kubka i uśmiechał się tak swobodnie, jakby mieszkał tu od lat. Raisa Nikołajewna przedstawiła go z dumą jako „bardzo bliskiego przyjaciela”.
– Ja też jestem kobietą! – oznajmiła z podniesioną głową. – Mam prawo do własnego życia.
Alona nic nie odpowiedziała. Pomyślała tylko, że w tym małym mieszkaniu już we troje było ciasno, a co dopiero, gdy zrobi się ich czworo. Następnego dnia Raisa Nikołajewna przestała mówić ogólnikami i przeszła do konkretów.
– Alona, zwolnij pokój – powiedziała spokojnie, ale twardo, z hałasem odstawiając filiżankę na stół. – Walentin Pietrowicz wprowadza się do mnie. Jesteśmy dorośli, chcemy jeszcze ułożyć sobie życie.
Alona siedziała skulona, prawie bez tchu.
– Dokąd mam pójść? – zapytała cicho, walcząc z łzami, żeby nie rozpłakać się przy teściowej.
– A nad czym tu się zastanawiać? – Raisa Nikołajewna rozłożyła ręce. – Jesteś młoda, zdrowa. Wynajmiesz coś sobie. Nie jesteś żadną księżniczką! Dima zarabia, pracuje na wyjazdach, więc sobie poradzicie.
Alona uchyliła usta, chciała coś powiedzieć, ale teściowa już sięgała po telefon.
– Zaraz zadzwonię do Dimy. On ci wytłumaczy, skoro sama nie rozumiesz, co się dzieje.
Dmitrij odebrał od razu. W jego głosie było słychać zmęczenie i napięcie, jakby dopiero co wrócił z pracy.
– Mamo, co się stało? Wszystko dobrze?
Raisa Nikołajewna tym swoim przesadnie miękkim tonem, którego używała wyłącznie wobec syna, zaczęła przedstawiać sytuację po swojemu.
– Dima, powiedz żonie, żeby opróżniła pokój! Nie jestem już sama, Walentin Pietrowicz się do mnie wprowadza, a Alona się upiera i nie chce się wyprowadzić.
Po drugiej stronie zapadła długa cisza. A potem Dmitrij odezwał się cicho:
– Mamo, poczekaj. Niedługo przyjadę i razem z Aloną się wyprowadzimy. Wytrzymaj jeszcze trochę.
– Nie mam zamiaru czekać! – warknęła Raisa Nikołajewna. – Mam jedno życie i ono nie będzie trwało wiecznie! Chcę żyć normalnie, a nie chodzić na paluszkach po własnym domu. Niech jutro zwolni pokój.
Alona nie czekała do jutra. Spakowała swoje rzeczy, schowała do torby wyniki badań, zdjęcie USG i maleńkie białe skarpetki, które zdążyła już zrobić na drutach. Potem wyszła na klatkę schodową. Zamknęła za sobą drzwi i przez długą chwilę stała nieruchomo, opierając czoło o zimną ścianę. W końcu usiadła na schodku, objęła dłońmi brzuch i ledwo słyszalnie wyszeptała:
– Nie bój się. Niedługo będziemy mieć swój dom.
Następnego ranka wynajęła maleńką kawalerkę na obrzeżach miasta. A kiedy tydzień później Dmitrij wrócił, znalazł je właśnie tam – w ciszy, w skromnym cieple, ale pierwszy raz od bardzo dawna naprawdę same.
– Wprowadzam się do was! – rzuciła teściowa z uśmiechem. – Przecież nie zamieszkam pod mostem…
