Matka oddała je do domu dziecka zaraz po Nowym Roku…
Dziewczynki płakały tak, jak płaczą dzieci, które jeszcze wczoraj miały dom. Były zwyczajne, ciepłe, babcine, przyzwyczajone do zapachu gotowanej zupy, wyprasowanej pościeli i czyjejś ręki na głowie przed snem. Dopóki ich matka układała sobie życie osobiste, a robiła to niemal bez przerwy, siostry, Kasia i Zosia, mieszkały u babci. Tyle że w Trzech Króli babci już nie było. A wtedy matka zawiozła dziewczynki do domu dziecka. Nie, nie była rozwiązła. Nie piła, nawet papierosa do ust nie brała. Tylko czy to było sprawiedliwe, że były mąż mógł żyć, jak mu się podobało, a ona miała sama ciągnąć wszystko z dwiema córkami na rękach?
Rozpinała płaszczyk małej Zosi i mówiła twardo, jakby tłumaczyła coś nie dzieciom, lecz samej sobie: „Nie ryczcie. Tak się ułożyło, co ja mam zrobić? To moja wina? Będzie wam tu dobrze, jeszcze mi kiedyś podziękujecie!”. Zosia dławiła się już szlochem, miała zaledwie trzy lata i nie pojmowała do końca, co się dzieje. Ale patrząc w ostre, gniewne oczy matki i w przerażoną, mokrą od łez twarz starszej siostry, siedmioletniej Kasi, czuła jednym małym sercem, że stało się coś strasznego. Matka syknęła: „Nie róbcie mi wstydu. Przecież się was nie wyrzekam. Ogarnę się i was zabiorę. Na Wielkanoc przyjadę, słyszycie? Zabiorę!”. Dziewczynki, jeszcze pochlipując, ucichły. Mama przecież powiedziała, że wróci.
Do domu dziecka przyzwyczajały się ciężko, choć wychowawczynie szybko je polubiły i żałowały za ich cichość, bystrość i tę wzruszającą, kurczową miłość jednej do drugiej. Kasia patrzyła na świat poważnymi, ciemnymi oczami, przed którymi dorośli często spuszczali wzrok, a Zosia wyglądała jak jasny, okrąglutki pączek, miękki i ufny. Mała ciągnęła Kasię za rękaw: „A kiedy ta Wielkanoc przypłynie? Ona przypłynie i zabierze nas do mamy?”. Kasia po raz setny cierpliwie tłumaczyła: „Wielkanoc to takie święto. Jest wiosną. Pamiętasz, jak babcia malowała jajka?”. Zosia kiwała z wielką powagą, że pamięta, ale po chwili, kiedy w głowie pojawiała się babcia, na jej rzęsach zbierały się maleńkie łzy. Kasia sama bardzo chciała wiedzieć, kiedy wreszcie będzie ta Wielkanoc. Poszła z tym pytaniem do wychowawczyni. Pani Barbara zdziwiła się, bo dzieci zwykle czekały na Gwiazdkę, Mikołaja albo urodziny. Mimo to podarowała Kasi mały kalendarzyk: „Popatrz, tego dnia będzie Wielkanoc. Zaznaczyłam kółkiem. A dziś mamy tę datę. Każda cyfra w kalendarzu to jeden dzień. Kiedy chodziłam do szkoły, skreślałam tak dni do wakacji”. Kasia też zaczęła skreślać kolejne liczby, a ogonek dni dzielących je od przyjazdu mamy stawał się coraz krótszy.
W poranek wielkanocny Zosia wbiegła do Kasi, zaciskając w piąstce czerwone jajko: „Kasia! Kasia! Dzisiaj mama przypłynie, ja taka ciesna, taka ciesna! A ty, Kaśka, ciesna?”. Kasia sama nie mogła doczekać się matki. Najpierw to oczekiwanie było jasne, gorące i radosne, ale po poobiedniej drzemce coś zaczęło ją boleć w środku tak mocno, że ledwie powstrzymywała płacz. Do tego Zosia cały czas kręciła się obok i popłakiwała. Pod wieczór, kiedy Kasia zrozumiała już, że mama je oszukała, zaczęła uspokajać młodszą siostrę: „Pewnie mama jechała autobusem i on utknął. Sama słyszałam, naprawdę, drogi są teraz okropne! Wszystkie panie tak mówią. Zosiu, nie płacz. Wyciągną autobus i mama jutro na pewno przyjedzie. A dzisiaj przenocuje gdzieś na wsi!”. Mała kiwała głową, łykając łzy. Ale matka nie przyjechała ani następnego dnia, ani później, choć dziewczynki czekały na nią codziennie i wymyślały coraz to nowe usprawiedliwienia.
Pewnego ranka Kasia nie znalazła Zosi. Wychowawczynie powiedziały jej, że młodszą siostrzyczkę zabrała matka. Dopiero wiele lat później Kasia dowiedziała się, że matka podpisała zrzeczenie właśnie wobec niej. Mimo wszystko miała szczęście: po dwóch latach odnalazła ją siostra ojca. Ciocia Ewa była dobrą kobietą i Kasia nawet nie zauważyła, kiedy zaczęła mówić do niej „mamo”. Dobroć cioci i jej rodziny powoli, dzień po dniu, przykładała ciepły opatrunek do ran w sercu dziewczynki. O matce i siostrze starała się nie myśleć. Chociaż rozumiała, że Zosia była wtedy zupełnie mała i niewiele mogła pojąć, to jednak…
Minęły lata. Kasia skończyła szkołę pielęgniarską, wyszła za mąż, urodziła synka. Żyli skromnie, bez wielkich pieniędzy, ale spokojnie i zgodnie. I nagle pewnego dnia przyszedł do Kasi list. Od Zosi.
„Witaj, moja kochana siostrzyczko! Pewnie już wcale mnie nie pamiętasz? Ja pamiętam tylko twoje warkoczyki i kapcie w kratkę. Tak bardzo chciałabym cię zobaczyć! Niedawno wróciliśmy w nasze strony, mieszkamy w Brzozówce. Jeśli nie masz nic przeciwko, mogłabym przyjechać do ciebie w odwiedziny?”
Kasia wzruszyła ramionami. Dziwne to było: sama nie zaprasza, tylko od razu prosi się w gości… A jednak odpisała, że może przyjechać.
Zosia w niebieskiej kurteczce, mocno utykając, szła jej naprzeciw i radośnie machała ręką. Rozpoznała Kasię w tłumie na dworcu autobusowym, przytuliła ją z całej siły i rozpłakała się: „Siostrzyczko, jak tylko cię zobaczyłam, od razu wiedziałam: to moja Kasieńka! Od razu, wierzysz?”.
Kasia burknęła niezadowolona, że jak była beksą, tak beksą została, choć samej zaczęło szczypać pod powiekami.
Po kolacji Zosia opowiadała:
„Ty się na mamę nie gniewaj. Wujek Andrzej od razu jej powiedział, kiedy się poznali, że przyjmie ją razem z dziećmi. Tylko ona się przestraszyła, że dwie naraz to za dużo. A potem u wujka Andrzeja i mamy urodził się syn, później córka! Haneczka, taka laleczka, gdzie nam do niej! Oj, tylko się nie obrażaj! Wujek Andrzej dobrze zarabia, jest świetnym stolarzem, zamówień ma zawsze pełno. Czasem nawet jeździmy nad morze. A w siódmej klasie byk wziął mnie na rogi, dzięki Bogu nikomu więcej nic się nie stało. A ja, jak widzisz, kuleję… Jaki ty masz, Kasieńko, pyszny placek. Dasz mi przepis?”
Kasia zapytała:
„A pracujesz gdzieś? Uczysz się czegoś? Masz przyjaciół? Przecież ty jesteś taka ładna!”
Zosia speszyła się:
„Po tamtym wypadku długo się leczyłam, wydali na mnie mnóstwo pieniędzy… Pomagam w domu albo wujkowi Andrzejowi przy zamówieniach… Mama pracuje jako księgowa w urzędzie gminy. A na przyjaciół to ja specjalnie czasu nie mam. No i kuleję… Ale przywykłam.”
Kasia namówiła Zosię, żeby została na noc, obiecując, że rano odprowadzi ją na pierwszy autobus. Siostra zasnęła prawie w chwili, gdy tylko dotknęła głową poduszki. Kasia przypadkiem przesunęła wzrokiem po jej ubraniach, starannie złożonych na krześle. Wszystko było czyściutkie, ale tak sprane, tyle razy cerowane i łatane, że aż ścisnęło ją za gardło. W szpitalu salowe ubierały się lepiej, a co dopiero człowiek jadący w gości do siostry.
Kasia wstała o trzeciej nad ranem, obudziła męża i poprosiła, żeby natychmiast zawiózł ją do Brzozówki. Mąż klął pod nosem, jak tylko potrafił, ale w końcu wsiadł za kierownicę. W drodze wszystko mu wyjaśniła. Najpierw marszczył czoło i milczał, potem tylko skinął głową, że rozumie.
Dom matki Kasia znalazła bez trudu. Serce tłukło jej się jak oszalałe, kiedy pukała do drzwi. Otworzyła matka i nie poznała Kasi. A Kasia rozpoznała ją od razu. Matka postarzała się, oczywiście, ale nadal była piękną, zadbaną kobietą. Dziewczyna powiedziała:
„Dzień dobry, mamo. No i spotkałyśmy się…”
Matka przywitała się niechętnie, jakby przed drzwiami nie stała jej rodzona córka, której nie widziała tyle lat, lecz natrętna sąsiadka. Potem tak samo kwaśno zapytała:
„A Zośka gdzie? W oborze czy co? Niech wraca do domu, dzieciom trzeba śniadanie zrobić, od wczoraj nieposprzątane. No i ty wejdź, skoro już przyjechałaś…”
Kasia starała się mówić możliwie spokojnie:
„Zosia na razie pomieszka u mnie. Spakuj jej ubrania i rzeczy… Pieniędzy też dajcie, jeśli możecie. Załatwię jej pracę jako salowa, potem nauczy się jakiegoś zawodu. I nogę trzeba jej leczyć. Taka piękna dziewczyna i kuleje! Słyszysz mnie, mamo?”
Matka wydęła wargę, jak zawsze wtedy, gdy rozmowa szła nie po jej myśli, i wycedziła:
„Wynoś się stąd, obrończyni się znalazła. Po Zośkę zaraz sami przyjedziemy! Żebym cię więcej przy niej nie widziała!”
Wtedy Kasia stanowczo pokręciła głową i, patrząc matce prosto w oczy, powiedziała wyraźnie, powoli, słowo po słowie:
„Po pierwsze, nie Zośka, tylko Zosia! Zośką to sobie nazywaj krowę, którą od dziś sama będziesz doić rano, paniusiu! Chcesz, żebym zaraz zebrała pół wsi pod twoim domem? Niech wszyscy się dowiedzą, jak ta wzorowa urzędniczka z gminy oddała własne dzieci do domu dziecka. Myślisz, że wszystkie kobiety we wsi są twoimi wiernymi przyjaciółkami? A może znajdą się takie, które takiej przeszłości ci nie darują? Spróbujesz wyjechać i zabrać Zosię, znajdę cię i rozsławię na cały kraj!”
Matka skrzywiła się, cofnęła do domu i trzasnęła drzwiami. Po pół godzinie wyszedł stamtąd chudy, zgarbiony mężczyzna z plecakiem w ręku:
„Dzień dobry, mam na imię Andrzej. Tu są rzeczy… Proszę przekazać Zofii, ja zawsze mówiłem do niej Zosia, że ją pozdrawiam i żeby dobrze jej się żyło. Pieniędzmi pomożemy, postaram się. Bo prawda jest taka, ile lat dziewczyna za Kopciuszka u własnej matki robiła? Mówiłem jej… Ale na matkę proszę nie trzymać gniewu. W życiu nic nie jest proste…”
Kasia szła z plecakiem do samochodu męża i myślała: tak, w życiu nic nie jest proste. Tylko czy to, co proste, zawsze musi być łatwe? Żeby mężczyźni nie pili i nie chodzili za innymi kobietami, żeby kobiety nie zostawiały dzieci po babkach i domach dziecka dla jakichś „chłopów”, żeby siostry i bracia nie zapominali o sobie nawzajem?
Matka oddała je do domu dziecka zaraz po Nowym Roku…