Piotr ani na chwilę nie rozluźnił palców zaciśniętych na łodygach goździków. Stał w holu szpitala położniczego, z bukietem opuszczonym ku podłodze, i w milczeniu patrzył przez okno na śnieżną zawieruchę.
— Nie zamierzam zabierać jej do domu.
— Jak to: nie zamierzasz? — Ewa spojrzała na niego z niedowierzaniem. — Przecież zamówiliśmy taksówkę na dwunastą.
— Widziałaś, co ona ma na twarzy?
— Oczywiście, że widziałam. Patrzę na to od dwóch dni. To naczyniak. Lekarz wyjaśnił, że takie rzeczy się zdarzają i z czasem znamię może zblednąć.
— „Może zblednąć” — powtórzył Piotr z kpiną. — A jeśli nie zblednie? Ewa, spróbuj mnie zrozumieć. W garażu pracują sami faceci, wszyscy się znamy. Mam się przed każdym tłumaczyć?
— Przed nikim nie będziesz musiał się tłumaczyć — odpowiedziała cicho Ewa. — Przecież nie zabierzesz nas do domu.
I rzeczywiście nie zabrał. Po Ewę i jej córkę przyjechała sąsiadka z trzeciego piętra, pani Jadwiga Łuczak. Sama zamówiła taksówkę i zapłaciła za przejazd. Przyjechała w porządnym płaszczu z karakułowym kołnierzem, przyniosła siatkę mandarynek i najpierw ostrożnie odchyliła brzeg dziecięcego kocyka.
— Ojej, jaka śliczna dziewczynka! Jakie ma policzki i oczka! A znamię? Po znamieniu przecież nie poznaje się, jakim człowiekiem ktoś będzie.
— Ono jest prawie na całym czole, Jadziu.
— I co z tego? Najważniejsze, że nie ma go w głowie.
Pół roku później Ewa i Piotr oficjalnie się rozwiedli. Do ósmych urodzin córki mężczyzna jeszcze płacił alimenty, potem przestał. Ewa nie chciała go szukać.
Znamię pokrywało niemal cały lewy policzek dziewczynki i sięgało aż do skroni. Miało głęboki, ciemnoczerwony kolor, jakby ktoś wylał na skórę wiśniowy kompot i zapomniał go wytrzeć. Lekarze w przychodni wzruszali ramionami i radzili czekać oraz obserwować. W 1998 roku Ewie udało się dotrzeć do specjalisty, który opowiedział jej o laserze stosowanym za granicą. Podobno można było usunąć około siedemdziesięciu procent znamienia, ale potrzebna byłaby seria bardzo drogich zabiegów.
— A ile to kosztuje? — zapytała Ewa.
Lekarz podał kwotę. Kobieta w myślach porównała ją ze swoją pensją bibliotekarki, przeliczyła wszystko kilka razy i zrozumiała, że nigdy nie zdoła odłożyć takich pieniędzy.
— Mamo, a gdybym przestała kupować obiady w szkole? — zaproponowała Zuzia.
— W szkole będziesz normalnie jadła obiady — odparła matka takim tonem, że do tego tematu już nie wróciły.
Podwórko na osiedlu było zupełnie zwyczajne: stare pięciopiętrowe bloki, wysokie topole i piaskownica, którą bez przerwy ktoś przekopywał.
— Patrzcie, Plamka przyszła!
— Jaka tam Plamka? Dalmatyńczyk!
— Kowalska, twoja mama cię kąpie czy od razu wrzuca do pralki?
Początkowo Zuzia po takich słowach gorzko płakała. Potem zauważyła, że od łez bordowe znamię staje się jeszcze wyraźniejsze, i stopniowo nauczyła się powstrzymywać płacz. W wieku ośmiu lat wybierała już tę stronę chodnika, przy której lewy policzek pozostawał bliżej muru. A gdy miała dziesięć lat, opanowała sztukę odpowiadania napastnikom.
— Oczywiście, że mnie piorą. Razem z twoją kurtką. Teraz już wiadomo, czemu wygląda tak jak ty?
Rodzina Piotra przypomniała sobie o dziewczynce tylko raz. Babcia Krystyna przyjechała poznać wnuczkę, wypiła w kuchni herbatę, dokładnie obejrzała dziecko i wydała wyrok:
— Nie wdała się w naszą rodzinę. U nas nigdy czegoś takiego nie było.
— W waszej rodzinie nigdy nie było też prawdziwych mężczyzn — ucięła Ewa. — Tylko te wasze garaże.
Po tej wizycie babcia Krystyna już się nie pojawiła.
W szkole Zuzi było jeszcze trudniej niż na podwórku. Tam upokorzenia odbywały się regularnie, niemal według planu, i zawsze znajdowali się widzowie. Najgorszy był dzień wspólnego zdjęcia.
— Kowalska, idź do ostatniego rzędu — rozkazała pani Teresa. — I stań z boku. Powiedziałam: z prawej strony.
Fotograf również wydawał polecenia:
— Dziewczynko, obróć się drugim profilem. Właśnie tak. Teraz lekko odwróć głowę. Dobrze, nie ruszaj się.
Na klasowym zdjęciu dziewiątej „B” Zuzia została uwieczniona półprofilem, jakby sama postanowiła odwrócić się od obiektywu. Fotografia do dziś leży w starym pudełku po butach, obok dyplomu zwyciężczyni rejonowej olimpiady literackiej.
— Zuziu, tylko się nie obraź — powiedziała kiedyś koleżanka Kasia, uchodząca za najżyczliwszą dziewczynę w klasie. — Po prostu nie miałaś szczęścia z wyglądem. Będziesz musiała nadrobić charakterem.
— Już nadrabiam — odpowiedziała spokojnie Zuzia. — Niedługo wydostanę się stąd na dobre.
Pani Jadwiga Łuczak mieszkała w mieszkaniu numer trzydzieści siedem tak długo, jak długo Zuzia sięgała pamięcią. Przez większość życia pracowała w zakładzie krawieckim przy domu usługowym. Kiedy zakład zamknięto, zaczęła przyjmować zlecenia u siebie. Była głośną, bezpośrednią kobietą, a jej dłonie pokrywały drobne ślady po ukłuciach igły. Rozmawiała ze wszystkimi tak samo — z małym dzieckiem i z dyrektorem.