— Proszę ją zdjąć.
Kobieta stojąca na moim ganku zamarła, przyciskając dłoń do jasnoniebieskiej spódnicy.
— Słucham?
— Ta sukienka należała do mojej córki.
Zacisnęłam palce na framudze i nie mogłam oderwać wzroku od pięciu pereł przyszytych nierówno przy lewym ramieniu.
Zofia kiedyś zahaczyła sukienką o zamek w przymierzalni. To ja przyszyłam te perełki własnymi rękami. Nie dało się pomylić tego krzywego, nieporadnego ściegu z żadnym innym.
— Proszę ją zdjąć.
Kobieta sięgnęła do zapięcia na szyi.
— Mogę przebrać się w samochodzie.
— Nie.
Nie chciałam, żeby rozbierała się na moim ganku ani rzucała sukienki niedbale na siedzenie auta. A jednak sama nie wiedziałam, czego właściwie od niej oczekuję.
Dwadzieścia lat wcześniej moja szesnastoletnia córka zginęła dzień przed balem.
Cztery lata później starannie zapakowałam sukienkę i oddałam ją do punktu zbiórki odzieży, szepcząc słowa pożegnania przyszłości, której Zofia nigdy nie miała przeżyć.
— Nazywam się Magdalena — powiedziała kobieta. — Kupiłam tę sukienkę na wyprzedaży. Moja córka wychodzi za mąż w przyszłym tygodniu i chciałam założyć ją na ślub.
— I przyszła pani tutaj właśnie w niej?
— Kiedy ją przymierzałam, coś wypadło z podszewki.
Otworzyła małą torebkę wiszącą na jej nadgarstku.
Wyjęła pożółkłą kopertę.
Moje kolana niemal się pode mną ugięły.
Na kopercie widniało moje imię i adres.
Napisane moim charakterem pisma.
Magdalena podała mi list.
— Uznałam, że powinnam go pani oddać.
Wzięłam kopertę.
— To ja go napisałam.
— Wiem.
Uniósłszy głowę, spojrzałam jej prosto w oczy.
— Skąd?
— To list do Zofii. Do pani córki.
Usłyszenie jej imienia z ust obcej osoby było jak poczucie zaciskających się palców na gardle.
— Czytała pani?
— Pierwszą stronę.
— Nie miała pani prawa.
— Wiem.
Nie próbowała się tłumaczyć. Nie szukała wymówki. I właśnie dlatego coraz trudniej było mi się na nią gniewać.
Magdalena cofnęła się o krok.
— Kiedy zobaczyłam, czym jest ten list, zatrzymałam się. Na kopercie był pani adres. Nie wiedziałam, czy nadal pani tu mieszka, ale nie potrafiłam go wyrzucić.
— Mogła go pani wysłać.
— Mogłam.
Spojrzała na sukienkę.
— Ale w liście napisała pani, że nigdy nie widziała Zofii w tej sukience.
Przycisnęłam kopertę do piersi.
— Sukienka miała zostać zachowana. A Zofia…
Głos odmówił mi posłuszeństwa.
Magdalena złagodniała.
— Zostawię ją pani.
Powinnam była się zgodzić.
Zamiast tego wpatrywałam się w nierówny szereg pereł.
— Chciała ją pani poprawić?
Dotknęła ramienia.
— Nie. Podoba mi się, że nie są przyszyte idealnie.
Coś we mnie drgnęło.
To nie wystarczyło, żebym zaprosiła ją do środka ani wybaczyła jej nagłe pojawienie się w sukience mojej córki. Wystarczyło jednak, żebym nie chciała jej odbierać.
— Proszę ją zatrzymać — powiedziałam. — Tylko już iść.
Magdalena położyła małą kartę na balustradzie.
— Moja córka Zuzanna urządza jutro przyjęcie przy herbacie. Jeśli zmieni pani zdanie, zaproszenie będzie aktualne.
— Nie zmienię.
Zamknęłam drzwi i oparłam się o nie plecami, trzymając w dłoni list napisany do Zofii szesnaście lat wcześniej.
Przekonywałam samą siebie, że go nie otworzę.
Wytrzymałam niespełna minutę.
Zofia przez pół roku szukała tej sukienki. Zanim wyszła z przymierzalni w jasnoniebieskim materiale, przymierzyła prawie czterdzieści innych.
— To ta, mamo.
Powoli obróciła się przede mną, a potem pociągnęła mnie za rękę, tak jak zawsze, kiedy naprawdę na czymś jej zależało.
— Obiecaj, że zachowasz ją na zawsze.
— Przecież jeszcze jej nie założyłaś, Zosiu.
— Obiecaj.
— Obiecuję.
— Naprawdę obiecuję.
Następnego ranka Zofia wybrała się na spacer z Karoliną, Martą i jeszcze jedną koleżanką z klasy. Chciały spędzić razem spokojny dzień przed balem i zakończeniem szkoły.
Ewa również miała z nimi pójść, ale obudziła się z wysoką gorączką.
— Zróbcie mnóstwo zdjęć — poprosiła przez telefon.
— Nawet nudnym drzewom? — zaśmiała się Zofia.
— Zwłaszcza nudnym drzewom.
Podałam córce lekką kurtkę.
— Zapowiadają deszcz.
— Wrócimy wcześniej.
Pocałowała mnie w policzek.
— Będę w domu na kolację.
To były ostatnie słowa, jakie od niej usłyszałam.
Kiedy dziewczyny wracały, deszcz padał tak gwałtownie, że droga niemal zniknęła im sprzed oczu. Za kierownicą siedziała Karolina, a Marta i Zofia zajmowały tylne siedzenie.
Do domu brakowało im mniej niż dwudziestu minut, gdy nagle osunęło się zbocze.
Masa błota i wody uderzyła w samochód, przebiła się przez ogrodzenie i zepchnęła auto do zalanej doliny.
Karolina i Marta przeżyły.
Następnego ranka odnaleziono ciało jednej z koleżanek. Zofii nie znaleziono nigdy.
Komisarz Kowalski powiedział, że nurt najprawdopodobniej porwał ją w dół rzeki.
Poszukiwania trwały dwa tygodnie, aż poziom wody stał się zbyt wysoki i niebezpieczny.
Kilka miesięcy później Zofię uznano oficjalnie za zmarłą. Pochowałam pustą trumnę.
Najtrudniejsze było wracanie do domu i widok sukienki wiszącej na drzwiach jej pokoju. Musiałam czekać na wieczór, który skończył się bez niej, choć nigdy nie miałam pewności, gdzie naprawdę się skończył.