W piątek założyła ciemne spodnie i prostą, stonowaną bluzkę. Bez efektownej biżuterii, bez szczególnego strojenia się. Pojechała z Michałem do jego rodziców, przywitała się i usiadła przy stole. Teresa mieszkała w przestronnym trzypokojowym mieszkaniu w starej kamienicy, z wysokimi sufitami i ciężkimi meblami pamiętającymi zapewne kilka dekad. Na stole stało wiele półmisków, pachniało pieczonym mięsem i domowym ciastem. Gdyby okoliczności były inne, wieczór mógłby wydawać się ciepły i rodzinny.
Karolina siedziała naprzeciwko w nowej sukience, z perfekcyjnym manicure i miną osoby, która już czuje się bohaterką własnej uroczystości, choć do urodzin zostało jeszcze kilka tygodni. Obok Teresy leżał otwarty zeszyt. Widać było, że wszystko wcześniej przeliczyła i zapisała.
Najpierw jedli. Rozmawiali o pogodzie, o remoncie ulicy, o sąsiedzie, który od rana wierci i uprzykrza życie całej klatce. Michał żartował i próbował podtrzymywać dobry nastrój. Ewa jadła w milczeniu. Nie demonstracyjnie — po prostu nie miała potrzeby udawać, że to zwykła kolacja.
W końcu Teresa otworzyła zeszyt szerzej.
— No dobrze, przejdźmy do najważniejszego — oznajmiła głosem człowieka przyzwyczajonego do tego, że jego decyzje są ostateczne. — Znalazłam świetną salę w centrum na czterdzieści osób. Z obsługą wychodzi sześć tysięcy osiemset. Paweł, ten prowadzący, którego znam od lat, chce trzy tysiące dwieście. Dla Karoliny wybrałam wisiorek z kamieniem za dwa tysiące sześćset. Czyli razem dwanaście tysięcy sześćset. Ewa, ty opłacasz salę i prowadzącego, a my z ojcem bierzemy prezent i pozostałe drobiazgi.
Powiedziała to jednym tchem i natychmiast przeniosła wzrok na następną stronę, gdzie miała rozpisane menu. Karolina potakiwała z zadowoleniem. Michał patrzył na żonę uważnie.
Ewa odłożyła widelec na talerz. Prawie nie było słychać stuknięcia. Potem spokojnie podniosła wzrok.
— Pani Tereso — powiedziała równo — chyba pomyliła mnie pani z kimś innym. Nie zamierzam płacić za cudze przyjęcia.
Przy stole zrobiło się zupełnie cicho. Trwało to może kilka sekund, ale cisza zdawała się ciężka jak kamień. Teresa powoli uniosła głowę. Karolina przestała przeżuwać. Michał odstawił szklankę.
Teściowa zmarszczyła brwi i położyła długopis obok zeszytu.
— Co to znaczy „nie zamierzam”? — zapytała. — Przecież jesteśmy rodziną. Czy ty już nie uważasz się za jej część?
— Jestem żoną Michała — odpowiedziała Ewa. — To nie znaczy, że mam obowiązek finansować urodziny jego siostry.
— Karolina jest twoją szwagierką! — głos Teresy zrobił się ostrzejszy. — Trzydzieści lat kończy się raz w życiu. To ważna chwila. Naprawdę tak trudno ci pomóc?
— Pomóc komuś, a opłacić mu prawie całe przyjęcie to dwie różne rzeczy — odparła Ewa. — Pani mnie o nic nie poprosiła. Pani po prostu rozdzieliła moje pieniądze bez pytania, czy się na to zgadzam.
Karolina odchyliła się na krześle i skrzyżowała ręce.
— Nie możesz choć raz zrobić czegoś miłego dla rodziny? — rzuciła z urazą. — Przecież nie oczekuję niczego niemożliwego.
— Dziesięć tysięcy złotych to dla ciebie drobiazg? — Ewa spojrzała jej prosto w oczy. Mówiła spokojnie, ale nie zamierzała przepraszać za własne zdanie. — Trzy lata temu pożyczyłaś ode mnie trzy tysiące i do dziś ich nie oddałaś. Nie naciskałam, bo nie chciałam awantury. To jednak nie znaczy, że zapomniałam.
Karolina otworzyła usta, jakby chciała coś odpowiedzieć, lecz nie znalazła słów. Teresa natychmiast wkroczyła do rozmowy. Zaczęła przypominać, w jak trudnej sytuacji była wtedy córka, jak wiele miała problemów i jak małostkowe jest liczenie pieniędzy w rodzinie.
— To nie jest małostkowość — przerwała Ewa. Mówiła cicho, lecz wyraźnie. — To jest dobra pamięć.
Michał nadal milczał. Przenosił wzrok z matki na żonę, wyraźnie spięty. Ewa widziała jednak, że jego dyskomfort nie wynika z troski o nią. Denerwowało go coś innego: dobrze znany porządek przestał działać. Matka miała być zadowolona. Żona miała ustąpić. A on miał zachować pozycję człowieka, który „nie chce stawać po żadnej stronie”.
Teresa wzięła głęboki oddech i przestała udawać, że rozmawiają spokojnie.
— Czyli jesteś po prostu skąpa — powiedziała powoli, jakby właśnie wydawała ostateczny wyrok. — My cię przyjęliśmy do rodziny, nie patrzyliśmy na to, że nie wnosisz żadnego majątku ani znajomości, a teraz pokazujesz prawdziwą twarz?
Ewa patrzyła na nią i pomyślała, że te słowa zapewne miały zaboleć. Właśnie po to zostały wypowiedziane. Tymczasem czuła głównie zmęczenie koniecznością tłumaczenia dorosłym ludziom rzeczy, które wydawały jej się oczywiste.
— Pani Tereso, nigdzie mnie pani nie przyjmowała — odpowiedziała. — Wyszłam za pani syna. To nie jest to samo. I nie chodzi o skąpstwo. Nie będę płacić za wydarzenie, którego nie potrzebuję i którego nikt nawet ze mną nie uzgadniał.
— Michał! — Teresa gwałtownie odwróciła się do syna. — Powiedz swojej żonie, żeby natychmiast przeprosiła Karolinę. Takie zachowanie jest nie do przyjęcia.