— I co teraz? — zapytał w końcu.
— Teraz będzie dokładnie tak, jak powiedziałam. Wspólne zobowiązania opłacamy razem, a własne potrzeby każdy pokrywa sam.
— Co będziemy jeść?
— Kupisz sobie jedzenie.
— A mama?
Elżbieta uśmiechnęła się ledwie zauważalnie.
— Twoja mama od dawna jest dorosłą kobietą.
Halina gwałtownie nabrała powietrza.
— Czyli mam przeżyć za samą emeryturę?!
— Tak.
— A jeśli będę potrzebowała leków?
— Jeżeli naprawdę zabraknie ci pieniędzy na konieczne lekarstwa, Andrzej będzie mógł ci pomóc.
Elżbieta zrobiła krótką pauzę.
— Ale kolczyki za siedem tysięcy złotych kupione u jubilera nie są wydatkiem medycznym.
W pokoju natychmiast zapadła cisza.
Halina pobladła.
Andrzej zmarszczył brwi.
— Jakie kolczyki? Jakie siedem tysięcy?
Elżbieta sięgnęła po telefon i otworzyła aplikację bankową.
— Te pieniądze.
Pokazała mężowi ekran.
— Dzisiejsza transakcja. Sklep jubilerski.
Andrzej powoli odwrócił się w stronę matki.
— Mamo?
Halina spuściła wzrok.
— Kupiłam sobie kolczyki.
— Przecież mówiłaś, że pilnie potrzebujesz pieniędzy na leki!
— I co z tego?! To już nawet biżuterii nie mogę sobie kupić?!
Elżbieta schowała telefon.
— Oczywiście, że możesz.
Teściowa uniosła brodę z triumfem.
Wtedy Elżbieta dodała:
— Ale takie zakupy trzeba opłacać z własnych pieniędzy.
Już następnego ranka zaczęła wprowadzać swoje postanowienie w życie.
Jej pensja przestała wpływać na wspólny rachunek.
Na potrzeby wspólnych zobowiązań zachowali osobne konto, na które oboje mieli przelewać wcześniej ustaloną kwotę.
Elżbieta przygotowała dokładną tabelę.
Rachunki.
Raty za mieszkanie.
Internet.
Podstawowe wydatki domowe.
Każda pozycja została jasno rozpisana.
Nie było już żadnego „mamie pilnie czegoś potrzeba”.
Nie było „pożycz do wypłaty”.
Nie było też prób zasłaniania się słowami: „Przecież jesteśmy rodziną”.
Na początku Andrzej był przekonany, że żona po kilku dniach się uspokoi i wszystko wróci do dawnego układu.
Trzeciego dnia zapytał odruchowo:
— Co będzie dziś na kolację?
Elżbieta siedziała przy kuchennym stole i jadła pieczoną rybę z warzywami.
— U mnie jest ryba.
— To widzę. A dla mnie?
— Nie mam pojęcia.
Andrzej krótko się zaśmiał.
— Bardzo zabawne.
— Mówię poważnie.
— Naprawdę ugotowałaś tylko jedną porcję?
— Tak.
Z salonu odezwała się Halina:
— Andrzejku, chyba została jakaś kiełbasa w lodówce!
— Już jej nie ma!
— To idź do sklepu!
Andrzej powoli spojrzał na żonę.
Elżbieta spokojnie jadła dalej.
— Naprawdę zamierzasz tak żyć?
— Nie.
Na twarzy męża pojawił się cień nadziei.
— Zamierzam żyć normalnie. A to, jak będzie wyglądał nasz nowy porządek, zależy również od ciebie.
Po dwóch tygodniach Andrzej po raz pierwszy dokładnie przejrzał rzeczywiste koszty utrzymania domu.
Dotąd interesowała go głównie wysokość jego pensji.
Teraz przed nim leżały rachunki.
Opłaty za mieszkanie.
Media.
Jedzenie.
Środki czystości.
Leki dla matki.
Telefon.
Dojazdy do pracy.
Nagle okazało się, że produkty same nie trafiają do lodówki.
Czyste ręczniki nie pojawiają się magicznie w szafie.
A gotowa kolacja nie wyrasta na kuchence bez czyjejś pracy.
Pewnego wieczoru Andrzej siedział nad wyliczeniami i powiedział bezradnie:
— Prawie nic mi nie zostanie.
Elżbieta spojrzała na niego.
— Wiem.
— Jak ty wcześniej dawałaś sobie z tym wszystkim radę?
Nie odpowiedziała.
Andrzej podniósł wzrok.
Być może po raz pierwszy od wielu lat zadał naprawdę ważne pytanie.
— Ile tobie zostawało?
— Czasami dwa tysiące. Bywały miesiące, kiedy jeszcze mniej.
Wyraźnie pobladł.
— Ale przecież zarabiasz więcej ode mnie.
— Właśnie dlatego uznaliście, że mogę płacić za wszystko.
— Nigdy tak na to nie patrzyłem.
— Ty w ogóle się nad tym nie zastanawiałeś, Andrzej. I to jest największy problem.
Nowe zasady najtrudniej znosiła Halina.
Najpierw postanowiła ukarać synową milczeniem. Przestała się do niej odzywać.
Potem zaczęła demonstracyjnie telefonować do krewnych.
— Wyobraźcie sobie, synowa chowa przede mną jedzenie!
Kilka dni później do Elżbiety zadzwoniła ciotka Andrzeja.
— Halina opowiada, że prawie głodzisz ją na śmierć.
Wcześniej Elżbieta natychmiast zaczęłaby się tłumaczyć, opowiadać całą historię i udowadniać, że ma rację.
Tym razem odpowiedziała spokojnie:
— Halina ma własną emeryturę. Ma dorosłego syna. Czy zabraniam jej korzystać z kuchni?
— Nie…
— Wyrzucam jedzenie, które sama kupi?
— Nie.
— Zabieram jej pieniądze?
— Nie.
— To proszę mi wyjaśnić, na czym dokładnie polega to głodzenie.
Po drugiej stronie zapadła długa cisza.
Później krewni przestali wtrącać się w ich sprawy.
Mniej więcej po miesiącu Halina oznajmiła uroczyście:
— Dość! Nie zamierzam dłużej tak żyć!
Elżbieta oderwała wzrok od laptopa.
— Co dokładnie pani przeszkadza?
— To, że mieszkam z ludźmi, którzy myślą tylko o sobie!
— W takim razie może powinna pani wrócić do własnego mieszkania.
Teściowa znieruchomiała.
Halina rzeczywiście miała osobną kawalerkę.
Wynajmowała ją lokatorom.
Czynsz zatrzymywała dla siebie.
Z synem i synową mieszkała dlatego, że tak było znacznie wygodniej i korzystniej.