— Zwykła rejonowa poradnia zdrowia psychicznego — odparła niewzruszenie inspektor. — Zanim dziecko zostanie przekazane potencjalnemu opiekunowi, państwo musi upewnić się, że kandydat nie cierpi na poważne przewlekłe zaburzenia i nie stanowi zagrożenia dla siebie ani otoczenia. Podpis składa się tutaj, na dole. Bez osobistej zgody nie możemy wysłać zapytania ani uzyskać informacji archiwalnych. Jeżeli zgoda nie zostanie podpisana, wniosek o opiekę zostanie anulowany po trzech dniach roboczych.
Kolor powoli odpłynął z twarzy Teresy. Jej policzki poszarzały, a palce zaczęły drżeć.
— Pani chyba… Czy pani w ogóle rozumie, co mówi?! — jej głos przeszedł w krzyk. — Jakim prawem chce pani zaglądać do mojej dokumentacji medycznej? Przez czterdzieści lat zajmowałam kierownicze stanowisko w przedsiębiorstwie! Mam nieskazitelną opinię!
— To pani żąda odebrania dziecka żyjącej, prawidłowo opiekującej się nim matce — odpowiedziała twardo Grabowska. — Jeśli nie ma pani nic do ukrycia, podpis będzie zwykłą formalnością. Dlaczego tak bardzo się pani przestraszyła?
Teściowa cofnęła się i biodrem uderzyła w kant stołu.
Barbara stała przy kuchence i uważnie obserwowała jej twarz. W tej chwili wróciły do niej dawne rozmowy z Władkiem.
On zawsze bał się sprzeciwić własnej matce. Najdrobniejsza różnica zdań doprowadzała Teresę do furii. Czasem wystarczyła nieumyta szklanka, by rozbiła naczynia o ścianę, wrzeszczała, a później zamykała się w pokoju na kilka dni.
Władek przez całe lata powtarzał tę samą formułkę:
— Mama ma nadciśnienie. Nie wolno jej się denerwować. Nie sprzeciwiaj się, bo dostanie ataku.
Dopiero teraz Barbara pojęła, że prawda wyglądała zupełnie inaczej.
— Wycofuję wniosek! — krzyknęła Teresa, chowając drżące dłonie do kieszeni płaszcza. — Słyszy pani? Niczego nie podpiszę! Proszę zabrać te papiery! Zmieniłam zdanie!
— Ma pani do tego prawo — odparła Elżbieta i wsunęła niepodpisany formularz do podkładki. — W takim razie wniosek o ustanowienie opieki zostanie anulowany z pani inicjatywy. Jednak zawiadomienie przeciwko matce dziecka zostanie oficjalnie odnotowane jako fałszywe zgłoszenie. Dzisiejszy protokół dołączymy do dokumentacji rodziny.
Inspektor zrobiła krótką przerwę, po czym dodała:
— Jeżeli będzie pani nadal nękać dziecko, pojawiać się pod domem, szkołą albo basenem i wszczynać awantury, komisja sama wystąpi o informacje do poradni. Mamy do tego odpowiednie uprawnienia.
— Wszystkie jesteście w zmowie! — Teresa zaczęła cofać się w stronę korytarza. — Ona wam zapłaciła! Złożę skargę! Dotrę aż do ministerstwa! Przez was wszystkie stracicie pracę!
Z trudem wsunęła stopy w buty, nawet nie dopinając zamków. Otworzyła drzwi i wybiegła na klatkę. Po kilku sekundach z dołu dobiegły szybkie kroki i ciężkie szuranie.
W mieszkaniu znów zrobiło się cicho.
Barbara oparła się o framugę i dopiero wtedy poczuła, jak napięcie powoli schodzi z jej ramion.
Grabowska uporządkowała dokumenty, zamknęła podkładkę i spojrzała na Barbarę.
— No i przedstawienie dobiegło końca.
— Pani Grabowska… — Barbara głęboko odetchnęła. — Skąd pani to wszystko wiedziała? Nie bez powodu wyjęła pani akurat taki formularz.
Inspektor uśmiechnęła się ledwie zauważalnie.
— Pracuję w opiece społecznej tej dzielnicy od trzydziestu lat. Nazwisko pani teściowej pamiętam jeszcze z czasów, gdy mieszkała w poprzednim domu przy ulicy Nadbrzeżnej.
Przez chwilę milczała, a potem ciągnęła:
— Około piętnastu lat temu wydarzyła się pewna sprawa. Teresie wydawało się wtedy, że sąsiedzi przesyłają przez gniazdka elektryczne trujące promienie. Oblała cudze wycieraczki olejem napędowym, bo była przekonana, że w ten sposób ochroni mieszkanie przed promieniowaniem. Awantura trwała przez całą okolicę. Skierowano ją wtedy na dwa miesiące na leczenie bez jej zgody. Później jej zmarły mąż przez długi czas zbierał zaświadczenia, chodził po urzędach i doprowadził do tego, że przeniesiono ją na leczenie domowe.
Barbarę przeszedł zimny dreszcz.
— Najwyraźniej sądziła, że stara historia zniknęła i nikt już jej nie pamięta — mówiła dalej Grabowska. — Ale teraz wszystkie dane znajdują się w systemie elektronicznym. Gdy tylko wpisałam jej nazwisko przy rejestrowaniu zgłoszenia, informacja pojawiła się automatycznie.
— A Władek w zeszłym roku tak nalegał, żeby Leon spędził u niej całe wakacje — powiedziała cicho Barbara. — Twierdził, że dziecku dobrze zrobi świeże powietrze.
— Powinna pani dziękować losowi, że go pani nie puściła — odparła stanowczo inspektor. — Sporządzę protokół w całości na pani korzyść. Chłopiec jest spokojny, dobrze wychowany i prawidłowo rozwinięty. Proszę żyć spokojnie i niczego się nie bać. Ona już tu nie wróci. Za bardzo obawia się, że tamta sprawa znowu ujrzy światło dzienne.
— Dziękuję. Naprawdę, z całego serca.
Grabowska skinęła głową i wyszła na klatkę schodową.
Barbara zamknęła drzwi na dwa obroty klucza.
Leon stał w progu swojego pokoju, przyciskając linijkę do piersi.
— Mamo, babcia naprawdę chciała mnie zabrać?