W domu znajdowały się dokumenty i pieniądze odłożone przez zimę. Nagle jednak przypomniał sobie o czymś jeszcze. O rysunkach Zuzanny. Jej pierwsze prace przez cały ten czas przechowywał w szufladzie stołu roboczego.
Nie umiał wyjaśnić, dlaczego właśnie wtedy stały się dla niego tak ważne. Poczuł tylko, że nie może zostawić ich w ogniu.
Wpadł do płonącego warsztatu. Ogień wspinał się po ścianach, nad głową trzaskały belki, a gryzący dym palił oczy i odbierał oddech. Władysław dotarł do stołu, wysunął szufladę, wyciągnął teczkę z rysunkami i ruszył ku wyjściu.
W tej samej chwili z góry dobiegł potężny huk. Belka runęła tuż przy drzwiach i zablokowała przejście. Władysław odskoczył, lecz niemal natychmiast spadła kolejna ciężka deska i uderzyła go w plecy. Mężczyzna upadł na podłogę. Dookoła wszystko zniknęło w kłębach dymu.
Zuzanna siedziała na zimnej trawie, około dwudziestu kroków od płonącego domu, i patrzyła w ogień. Płomienie wydostawały się już przez okna, dach zaczynał się zapadać. W środku został Władysław — jedyny człowiek, który zabrał ją z domu dziecka. Ten, który nigdy nie żądał, by mówiła. Który po prostu był obok. Nauczył ją rozpoznawać zapach świeżych sosnowych wiórów. Postawił kwiat na jej parapecie. Milczał razem z nią, bo rozumiał, że cisza czasem potrafi powiedzieć więcej niż całe rozmowy.
Zuzanna otworzyła usta.
I po raz pierwszy krzyknęła.
— Tato! Tato! TATO!
Jej głos był zachrypnięty, zdarty i niemal obcy. Gardło przez długie miesiące nie używało prawdziwych dźwięków. Ale to był jej głos. Poniósł się nad śpiącą wsią, nad ciemnymi domami i drzewami.
— Tato! Pomocy! Mój tata jest w środku! Ratujcie go!
W kolejnych oknach zapalały się światła. Zbudzone psy zaczęły szczekać. Pierwszy przybiegł pan Józef — na jednej nodze miał but, a kurtkę narzucił na koszulę.
— Co się stało? Gdzie jest pożar?
— Tam jest tata! — krzyczała Zuzanna, chwytając go za rękę i wskazując płonący dom. — Tam, w środku! Proszę go ratować!
Józef zastygł na moment. Po raz pierwszy przez cały rok usłyszał głos dziewczynki. Nie było jednak czasu na zdumienie. Natychmiast ruszył w stronę domu.
Za nim zaczęli nadbiegać kolejni mieszkańcy — kobiety i mężczyźni, którzy wybiegli z domów w tym, co mieli na sobie. Przynosili wiadra, łopaty i bosaki. Dom płonął już prawie cały, lecz przylegająca do warsztatu szopa nie zajęła się jeszcze ogniem w całości.
Władysława wydobyto przez wyrwę w ścianie szopy. Józef wraz z młodym Bartkiem przedarli się przez dym, znaleźli nieprzytomnego mężczyznę niedaleko stołu roboczego i wynieśli go na zewnątrz.
Władysław był cały pokryty sadzą, miał poparzenia i złamane żebro. Najważniejsze jednak, że żył.
Zuzanna upadła przed nim na kolana, chwyciła go za rękę i rozpłakała się tak głośno, że słyszało ją całe podwórze. Po raz pierwszy od dwóch lat płakała bez żadnego powstrzymywania. Powtarzała przy tym słowa, jakby nie potrafiła już zamilknąć.
— Tato… tatusiu… proszę, tylko nie umieraj… Nie umieraj…
Karetka przyjechała mniej więcej godzinę później. Władysława zabrano do szpitala w miasteczku. Zuzannie pozwolono pojechać razem z nim. Młoda ratowniczka sama z trudem powstrzymywała łzy, patrząc na dziewczynkę. Wszystkie dokumenty spłonęły wraz z domem, ale tej nocy nikt nie miał głowy do formalności.
Władysław spędził w szpitalu około dwóch tygodni. Lekarze stwierdzili poparzenia, złamanie żebra i silne zatrucie dymem. Mimo wieku mężczyzna miał jednak mocny organizm i zdołał wrócić do zdrowia.
W tym czasie Zuzanna mieszkała u ratowniczki, która sama zaproponowała jej tymczasowe schronienie. Każdego dnia dziewczynka przychodziła do szpitalnej sali, siadała przy łóżku i rozmawiała z ojcem. Teraz mówiła bez przerwy. Czasem się jąkała, niektóre słowa wymawiała jeszcze niepewnie, ale niemal wcale nie milkła. Jakby tama, która przez tyle czasu zatrzymywała wszystko w jej wnętrzu, wreszcie pękła.
Opowiadała o szkole. O tym, jak pani Krystyna prawie się rozpłakała, gdy Zuzanna po raz pierwszy odpowiedziała na lekcji. Mówiła o deskach, które pan Józef przywiózł już pod budowę nowego domu. O tym, że cała wieś zbiera pomoc: jedni przynoszą pieniądze, inni ubrania, a jeszcze inni obiecują pracować przy budowie za darmo.
Powiedziała też o pani Genowefie, która stała przy pogorzelisku ze łzami w oczach i powtarzała:
— Wybacz nam, Władku. Byliśmy głupi.
Mężczyzna słuchał z zamkniętymi oczami, a po jego policzku powoli spływała łza. Sam niewiele mówił, bo każde słowo sprawiało mu ból przy złamanym żebrze. Słuchał jednak uważnie. I teraz to wystarczało.
Po miesiącu wrócili. A właściwie przyjechali tam, gdzie wcześniej stał ich dom. Ze starej chaty prawie nic nie zostało. Ocalała jedynie przekrzywiona szopa. Za to mieszkańcy już rozpoczęli budowę nowego domu. Pracowali wspólnie, całą wsią.
Pan Józef, ku zaskoczeniu wszystkich, został głównym budowniczym i wydawał polecenia pozostałym. Kobiety gotowały i przynosiły jedzenie. Ktoś znalazł tanie materiały, ktoś inny oddał oszczędności. Roboty było mnóstwo, lecz chętnych do pomocy nie brakowało.