Ludzie podchodzili, próbowali i odchodzili.
Po chwili wracali już z pieniędzmi.
Szczególnie chętnie kupowali ci, którzy traktowali miód nie tylko jako dodatek do herbaty, lecz także jako lekarstwo. Takich klientów było na targu więcej niż połowa.
Wieczorem nie został ani jeden słoik.
— Skąd jest ten miód? — pytali kupujący.
— Z Lipowa — odpowiadała z dumą Zofia.
— To pasieka pana Jana?
Uśmiechała się.
— Nie. Nasza.
W drugim roku powiększyli pasiekę o kolejne pięć rodzin.
Tym razem pojechali po nie we troje.
W hodowli Jan długo oglądał rodziny i uważnie oceniał matki.
— Tę weźcie — mówił. — Dobra.
Po chwili wskazywał następną.
— Ta też pracowita.
Przy kolejnej kręcił głową.
— Nie. Tej nie bierzcie. Ma trudny charakter, będziecie się z nią męczyć.
Sprzedawca z zainteresowaniem obserwował niezwykłą grupę: siwy pszczelarz i młode małżeństwo chodzili między ulami, spierali się, a po chwili znów dochodzili do porozumienia.
Pszczelarstwo przestało być eksperymentem.
Stało się ich życiem.
Michał całkowicie zrezygnował z pracy zdalnej. Przy pasiece, domu i gospodarstwie było tyle zajęć, że wolny czas niemal zniknął.
Zofia zaczęła prowadzić w internecie stronę o życiu na wsi i pszczołach. Pisała o własnych błędach, pokazywała pasiekę, opowiadała, jak przygotować rodziny do zimy, i dzieliła się tym, czego nauczył ją Jan.
Po pół roku obserwowało ją już dziesięć tysięcy osób.
Pytania przychodziły z całego kraju.
A co najważniejsze, ludzie zaczęli zamawiać miód.
Teresa była teraz tak dumna z sąsiadów, jakby sama ich wychowała.
— Od razu mówiłam, że to porządni ludzie! — powtarzała przy każdej okazji.
Nikt nie przypominał jej już, że wcześniej obchodziła wieś, opowiadając o dziwnych mieszczuchach.
W trzecim roku ich miód znano już niemal w całej okolicy.
Sklep w miasteczku zaczął przyjmować go do sprzedaży. Później pojawiło się zamówienie dla szkolnej stołówki. Klienci przyjeżdżali z daleka — wielu trafiało do Zofii przez jej stronę i chciało spróbować właśnie tego lipowego miodu.
Mieszkańcy wsi pierwsi się z nimi witali.
Przychodzili po radę.
Michała wołano, gdy trzeba było naprawić instalację albo coś zrobić przy gospodarstwie. Zofię proszono o pomoc przy dokumentach, wnioskach i różnych urzędowych pismach.
Czasem sąsiedzi zaglądali bez żadnego powodu — tylko po to, żeby usiąść i napić się herbaty.
Najważniejsze wydarzyło się jednak pewnego sierpniowego poranka.
Jan przyszedł sam.
Powoli wszedł na ganek i usiadł na ławce.
Michał przyniósł mu herbatę, a Zofia zajęła miejsce obok.
Starzec długo milczał. Patrzył w stronę pasieki, nad którą już krążyły pszczoły.
W końcu położył dłonie na kolanach.
— Postanowiłem sprzedać pasiekę.
Michał znieruchomiał.
Zofia gwałtownie odwróciła się w jego stronę.
— Sprzedać? — zapytał Michał. — Dlaczego, panie Janie?
— Wiek robi swoje. Mam już siedemdziesiąt trzy lata. Plecy coraz częściej odmawiają posłuszeństwa, nogi nie są takie jak dawniej. Trzeba powoli zejść z gospodarstwa.
Michał zmarszczył brwi.
— Komu ją pan sprzeda?
Jan spojrzał najpierw na niego, potem na Zofię.
— Wam.
Przez kilka sekund nikt się nie odezwał.
— Nam? — powtórzyła Zofia.
— Wam. Tylko nie chcę od was pieniędzy.
Michał bezradnie pokręcił głową.
— Tak nie można. Jest tam ponad dwadzieścia rodzin, ule, sprzęt. To ogromna wartość.
— Nie zaczynaj — przerwał mu Jan. — I tak jesteście mi coś winni.
— Co takiego?
— Dokładnie to, co powiedziałem. Będziecie dalej zajmować się pszczołami i w ten sposób mi zapłacicie.
Przez chwilę patrzył na ule.
— Czterdzieści lat żyłem tą pasieką — mówił ciszej. — I przez całe czterdzieści lat myślałem, komu ją kiedyś zostawię. Syn nie chce. Wnuki tym bardziej. Sprzedać pierwszej lepszej osobie byłoby jak zakopać własnymi rękami coś żywego.
Westchnął i przesunął dłonią po kolanie.
— Teraz jestem spokojny. Jesteście młodzi, macie siłę i chęci. Nie uciekliście przed domem, zimą ani pierwszymi stratami. A przede wszystkim naprawdę kochacie pszczoły. Nie traktujecie ich wyłącznie jak sposobu na zarobek. Reszty się nauczycie.
— Ale jednak… — zaczął Michał.
— Powiedziałem, wystarczy — uciął surowo Jan. — Ze starszym się nie dyskutuje.
Ciężko podniósł się z ławki i przez chwilę stał, prostując plecy.
Przed nim rozciągała się pasieka. Za nią ciemniał lipowy zagajnik, dalej błyszczała rzeka, a nad łąkami leniwie krążyły pszczoły.
Jan patrzył na ten widok długo, jakby się żegnał.
Potem powiedział:
— Mam tylko jedną prośbę.
— Jaką? — spytała Zofia.
— Co roku przynieście mi słoik pierwszego miodu. Nie na sprzedaż. Dla mnie. Chcę go otworzyć, powąchać i wiedzieć, że pasieka nadal żyje.
Zofia nie wytrzymała.
Podeszła do niego i mocno go objęła.
Jan zastygł, najwyraźniej nieprzyzwyczajony do takich gestów. Przez kilka sekund jego ręce zwisały wzdłuż ciała, a potem niezgrabnie pogładził ją po włosach.
— No już, już — mruknął. — Nie ma czego.
I nagle się rozpłakał.
Cicho.
Łzy spływały po pomarszczonej twarzy, a on odwrócił głowę, żeby nikt tego nie widział.
Miesiąc później wszystko zostało załatwione.