— To wydarzyło się wcześniej. Tata zarządzał bazą, kiedy odkryto poważną wadę mechaniczną w kilku pojazdach.
Antoni odezwał się cicho:
— Zgłosił ją.
Marta spojrzała na niego.
— Ostatecznie.
Antoni przyjął tę poprawkę.
— Tak.
— Tata bał się, że firma zrzuci na niego winę. Pojawiły się kłótnie, prawnicy i dochodzenia. Stracił stanowisko.
Patrzyłem na Antoniego.
— Zwolnił go pan?
Nie odwrócił wzroku.
— Tak.
— Dlaczego?
— Wtedy wierzyłem, że ukrył raporty dotyczące przeglądów.
— Zrobił to?
— Nie całkiem — odpowiedziała Marta.
Znów to wyrażenie.
Nie całkiem.
Antoni splecionymi dłońmi oparł się na lasce.
— Twój ojciec opóźnił przekazanie kilku raportów, bo próbował rozwiązać problem wewnątrz oddziału, zanim dowie się o nim centrala. To była fatalna decyzja. Dopiero wiele lat później odkryłem, że wielokrotnie prosił również o pieniądze na naprawy, lecz przełożeni mu odmawiali.
— Pan mu odmawiał?
— Nie.
— Pańska firma?
— Tak.
Powiedział to w taki sposób, że różnica nie przyniosła mu żadnej ulgi.
Marta spojrzała w stronę okna.
— Tata nigdy naprawdę nie podniósł się po utracie pracy.
Wtedy przypomniałem sobie ojca siedzącego nocą przy kuchennym stole. Wokół niego leżały koperty, mama masowała mu ramię, a Marta szeptała mi, żebym wracał do łóżka.
Antoni mówił dalej:
— Po śmierci waszych rodziców dowiedziałem się, że Marta została opiekunką was obojga.
— Śledził nas pan?
— Z dystansu.
— Dlaczego?
Spojrzał na Martę.
— Byłem winien twojemu ojcu przeprosiny.
Palce Marty zacisnęły się na mojej dłoni.
— Nie byłeś.
— Byłem.
— Wysłałeś już list.
— Jaki list? — spytałem.
Marta zamknęła oczy. Odwróciłem się do Antoniego.
— Jaki list?
Wyglądał na zaskoczonego.
— Trzy lata po śmierci waszych rodziców napisałem do Marty. Zaoferowałem pokrycie kosztów utrzymania i utworzenie funduszu edukacyjnego dla ciebie i Zosi.
Spojrzałem na Martę. Nie chciała na mnie patrzeć.
— Nigdy nam o tym nie powiedziałaś.
— Miałeś osiem lat — odpowiedziała. — Zosia pięć.
— Co mu odpisałaś?
Marta nabrała powietrza.
— Odmówiłam.
Zosia zamrugała.
— Pieniędzy?
— Tak.
— Dlaczego?
Marta spojrzała na Antoniego.
— Bo go nie znaliśmy.
— To nie był jedyny powód — powiedział Antoni.
Marta zmrużyła oczy.
— Nie zaczynaj.
Antoni po raz pierwszy nie zaprotestował.
Helena przerwała ciszę.
— Marta potrzebuje odpoczynku.
— Chcę wiedzieć — powiedziałem.
Marta ścisnęła moją rękę.
— Dowiesz się. Ale nie dzisiaj.
Antoni wyjął z kieszeni płaszcza kartkę i położył ją na szafce.
— Mój numer.
Marta zaśmiała się zmęczonym śmiechem.
— Myślisz, że zgubiłam cztery poprzednie?
— Nadal je masz?
Wyglądała na zirytowaną, że zdradziła tę informację.
Twarz Antoniego złagodniała.
— Tak — przyznała.
To zdezorientowało mnie niemal tak bardzo jak cała reszta. Jeśli Marta nie chciała mieć z nim nic wspólnego, dlaczego zachowała jego listy?
Antoni wyszedł niedługo potem. Zanim jednak opuścił pokój, pochylił się nad nami.
— Ogród nadal czeka na dokończenie.
Myślałem, że żartuje.
— Nadal chce pan, żebyśmy pracowali?
— Kiedy wasza siostra poczuje się lepiej i tylko jeśli się zgodzi.
— W zamian za jedzenie?
Kącik jego ust znów drgnął.
— Będziemy negocjować.
Następnego dnia Marta zatrzymała nas w domu zamiast wysłać do szkoły. Nie chciała tego robić, ale Helena nalegała.
Marta wróciła do mieszkania po południu i przespała większą część dnia. Ktoś przyniósł zakupy. Marta od razu wiedziała, kto je wysłał. Zadzwoniła do Antoniego i kazała mu zabrać połowę.
Pokłóciła się z nim.
Wygrała.
Zrobiło to na mnie wrażenie.
Przez następny tydzień Marta wracała do zdrowia, a ja z Zosią pilnowaliśmy jej jak podejrzliwi pielęgniarze. Helena dzwoniła każdego ranka. Po południu jedzenie pojawiało się pod naszymi drzwiami.
Czasem przynosiła je pani Kowalska, gospodyni Antoniego, twierdząc, że przypadkiem ugotowała za dużo.
Marta nigdy jej nie wierzyła.
Ja również nie.
Po kilku dniach przestała jednak odsyłać jedzenie.
W sobotę wreszcie pozwoliła nam wrócić do ogrodu Antoniego.
Poszła z nami.
— Tylko nadzoruję — oświadczyła.
— Powinnaś odpoczywać — powiedziałem.
— Mogę odpoczywać i nadzorować jednocześnie.
Antoni ustawił pod klonem krzesło, zanim przyjechaliśmy.
Marta wpatrywała się w nie.
— Wiedział, że przyjdziesz — zauważyła Zosia.
Marta mruknęła coś o starych, trudnych ludziach.
Antoni pojawił się na ganku.
— Spóźniłaś się.
— Jest dziewiąta.
— Mówiłaś, że będziesz o dziewiątej.
— Jest dokładnie dziewiąta.
Jego wzrok przesunął się ku krzesłu.
Marta to zauważyła.
— Czyli przyznajesz, że na mnie czekałeś?
— Rozumiem prawdopodobieństwo.
Marta prawie się uśmiechnęła.
Prawie.
Pracowaliśmy trzy godziny. Antoni płacił nam jedzeniem, zgodnie z pierwotną umową, choć „resztki” obejmowały świeży chleb, warzywa, mleko, jajka i tyle kurczaka, że wystarczyłoby na kilka obiadów.
Marta protestowała.
Antoni twierdził, że jego lodówka jest za mała.
Jego lodówka mogłaby pomieścić naszą kuchnię dwukrotnie.
Marta w końcu przestała się spierać.
Coś się między nimi zmieniło. Nie zaufanie — jeszcze nie. Raczej tymczasowe zawieszenie broni.
