Zofia stała przy kuchence, tak mocno ściskając lnianą ściereczkę, że aż pobielały jej palce. Z salonu dobiegał brzęk kieliszków, śmiech gości i donośny męski głos rozprawiający o cenach mieszkań w centrum Warszawy.
Prawie go nie słyszała.
W jej głowie wciąż rozbrzmiewały słowa Teresy Kowalskiej:
— Z taką wiejską gębą idź do kuchni i nie przeszkadzaj porządnym ludziom odpoczywać!
Zofia patrzyła na garnek stojący na ogniu i nie wiedziała, co zrobić z rękami. Miała ochotę roztrzaskać talerz, wejść do salonu i przy wszystkich powiedzieć teściowej, co naprawdę o niej myśli.
Jednak milczała.
Tak jak robiła to przez wszystkie wspólne lata.
Przez uchylone drzwi widziała Marka. Siedział na honorowym miejscu przy stole i z wymuszonym uśmiechem słuchał kolejnego toastu. Mąż jeszcze nie wiedział, co wydarzyło się w kuchni. Nie wiedział, że jego matka właśnie zraniła jego żonę bardziej niż kiedykolwiek wcześniej.
Ale wkrótce miał się dowiedzieć.
A wieczór, który Teresa Kowalska od dawna wyobrażała sobie jako idealny, miał zakończyć się zupełnie inaczej, niż zaplanowała.
Wszystko zaczęło się tydzień przed jubileuszem
Zofia wzięła kilka dni wolnego, żeby spokojnie przygotować uroczystość z okazji urodzin męża. Kierowała działem w dużej firmie i zarabiała więcej od Marka.
Marek pracował jako programista. Lubił swój zawód i naprawdę dobrze znał się na tym, co robił, ale jego pensja wciąż była stosunkowo niewysoka.
Zofia nigdy nie wypominała mu różnicy w zarobkach. Przeciwnie, cieszyła się, że może zapewnić rodzinie większe poczucie bezpieczeństwa. Kiedy Teresa potrzebowała pieniędzy na lekarstwa, rachunki albo remont starego mieszkania na obrzeżach Łodzi, Zofia pomagała bez zbędnych pytań.
Do przyjęcia przygotowywała się z ogromną starannością.
Upiekła tort według przepisu swojej babci, wcześniej zamarynowała mięso, zrobiła kilka sałatek, przygotowała przekąski i ozdobiła półmiski tak, aby wszystko wyglądało odświętnie.
Nie uważała się za wybitną kucharkę, ale zawsze gotowała z sercem. Chciała, żeby urodziny Marka minęły w ciepłej, rodzinnej atmosferze.
Teresa przyjechała dwie godziny przed zaproszonymi gośćmi. Twierdziła, że chce pomóc, lecz niemal od razu zaczęła krytykować wszystko, co zobaczyła.
— Zosiu, dlaczego podałaś sałatkę w tak dużej misce? — zapytała z niezadowoleniem. — Wygląda jak na stołówce. U porządnych ludzi podaje się wszystko w małych porcjach.
— Wydaje mi się, że gościom będzie wygodniej, jeśli sami nałożą sobie tyle, ile chcą — spokojnie odparła Zofia.
— Wygodniej jej się zachciało! — prychnęła Teresa. — Tu nie chodzi o wygodę, tylko o pierwsze wrażenie. Dzisiaj przyjdą do Marka naprawdę ważni ludzie.
— Jacy ważni ludzie?
Teresa spojrzała na nią z miną osoby, która właśnie zamierza zdradzić niezwykle istotną tajemnicę.
— Piotr Nowak, na przykład. Zajmuje wysokie stanowisko w firmie, w której pracuje Marek. Od niego wiele zależy. Między innymi przyszły awans mojego syna.
Zofia zmarszczyła brwi.
— Marek go zapraszał?
— A jakie to ma znaczenie? — Teresa machnęła ręką. — Jestem jego matką i chcę mu pomóc. Marek jest zbyt nieśmiały, żeby samemu nawiązywać znajomości z odpowiednimi osobami. Dlatego postanowiłam wykazać się inicjatywą.
Podniosła salaterkę i pokręciła głową.
— Żona Piotra pracuje w filharmonii i zna mnóstwo ludzi. A ty zamierzasz postawić przed nimi sałatkę w jednej wspólnej misce.
Zofia poczuła, jak narasta w niej irytacja.
Nie miała pojęcia, że teściowa zaprosiła na rodzinne przyjęcie niemal obcych ludzi. Marek nigdy nie mówił, że chce wykorzystać swoje urodziny do zawodowych kontaktów. Co więcej, wiele razy prosił matkę, aby nie mieszała się do jego pracy.
— Marek wie, że zaprosiła pani Piotra Nowaka? — zapytała ostrożnie Zofia.
— Nie rób z tego problemu — ucięła Teresa. — Wszystko robię dla mojego syna. A ty lepiej dopilnuj, żeby stół wyglądał odpowiednio. Nie każ mi wstydzić się przed gośćmi.
Zofia nic nie odpowiedziała.
Już wtedy miała złe przeczucia. Czuła, że ten wieczór przyniesie jej więcej kłopotów niż radości.
Pierwsi goście pojawili się około siódmej
Marek wrócił z pracy, szybko się przebrał i ledwie zdążył wejść do salonu, gdy zadzwonił domofon.
Najpierw przyszli jego przyjaciele i współpracownicy. Kilku kolegów ze studiów, z którymi nadal utrzymywał kontakt, przyniosło prezenty i od razu wniosło do mieszkania swobodną, radosną atmosferę.
Goście żartowali, wspominali zabawne sytuacje i składali solenizantowi życzenia. Zofia trochę się rozluźniła i pomyślała, że może jednak wszystko zakończy się dobrze.
Później przybyli Piotr Nowak i jego żona, Anna.
Teresa jakby nagle odmłodniała. Pobiegła im na spotkanie, szeroko się uśmiechała, obejmowała ich i nazywała „najdroższymi przyjaciółmi rodziny”.
Zofia doskonale wiedziała, że Marek widział Piotra zaledwie kilka razy podczas służbowych spotkań.
Teściowa posadziła małżeństwo na najlepszych miejscach, tuż obok solenizanta. Marek spojrzał na matkę z niedowierzaniem, a potem przeniósł wzrok na Zofię.